Στο πρώτο βλέπουμε τον Τζεμ να μας μιλάει. Η γραφή είναι πρωτοπρόσωπη και μας ξεκινάει από την εφηβεία του. Η εξαφάνιση του πατέρα του τον ωθεί να δουλέψει για να βρει τα χρήματα προκειμένου να κάνει το όνειρό του πραγματικότητα, το οποίο δεν είναι άλλο από το να σπουδάσει. Για να γίνει όμως αυτό θα χρειαστεί να πληρώσει τα φροντιστήρια. Θα δουλέψει σε βιβλιοπωλείο, στο χωράφι του θείου και τελευταία εργασία θα είναι αυτή δίπλα στον μάστορα Μαχμούτ. Αυτή η γνωριμία θα του αλλάξει ολόκληρη τη ζωή. Εκεί θα γνωρίσει και τη γυναίκα με τα κόκκινα μαλλιά, μία γυναίκα πολύ μεγαλύτερή του, η οποία θα τον μυήσει στον έρωτα. Η εμμονή του για αυτήν θα τον στοιχειώσει και θα γίνει το μεγαλύτερό του λάθος. Οι μέρες περνούν, τα βράδια την αναζητά και την ημέρα βοηθάει τον μάστορα Μαχμούτ στη δημιουργία πηγαδιού. Όμως, το νερό δεν μπορούν να το βρουν και η κατάσταση δυσχεραίνει. Μία απροσδόκητη τροπή θα αναγκάσει τον Τζεμ σε άτακτη φυγή και στο τέλος του πρώτου μέρους τον βλέπουμε να επιβιβάζεται σε ένα τρένο.
Στο δεύτερο μέρος, πάλι σε πρωτοπρόσωπη γραφή και με αφηγητή και πάλι τον Τζεμ τον βλέπουμε να είναι στο τρένο, να παντρεύεται και η ιστορία φτάνει μέχρι αρκετά χρόνια μετά. Μας εξιστορεί τη ζωή του Οιδίποδα Τυραννου του δυτικού Σοφοκλή αλλά και το Σαχ-Ναμέ, με ήρωες τους Ρουστέμ και Σουχράμπ, του Ιρανού Φερντοσί. Ενώ, μία είδηση θα ταράξει την ήρεμη, σχετικά, ζωή του.
Στο τρίτο και τελευταίο μέρος, έχουμε πάλι μία πρωτοπρόσωπη αφήγηση αλλά αυτή τη φορά όχι από τον Τζεμ αλλά από τη γυναίκα με τα κόκκινα μαλλιά, η οποία μας μιλάει για τη ζωή της και όχι μόνο.
Τι σχέση έχει ο Οιδίποδας Τύραννος με τον Τζεμ; Και τι σχέση έχει με την ιστορία Ρουστέμ και Σουχράμπ; Πόσο θα τον στιγματίσει η γνωριμία του με τη γυναίκα με τα κόκκινα μαλλιά; Τι θα μάθει που θα του ανατρέψει τη ζωή του; Γιατί εξαφανίστηκε τόσο απότομα από τη ζωή του μάστορα Μαχμούτ; Πόσο καταλυτικός ήταν ο ρόλος του μάστορα στην εξέλιξη της ζωής του; Τι διδάγματα προσδίδουν οι ιστορίες του πηγαδά Μαχμούτ;
Στο συγκεκριμένο ανάγνωσμα θα βρεθούμε μπροστά σε ένα ξετύλιγμα μύθων, ιστοριών και παραμυθιών δύο διαφορετικών πολιτισμών και ιδιοσυγκρασιών αλλά τόσο κοινών μεταξύ τους. Ο νομπελίστας συγγραφέας, Ορχάν Παμούκ, έρχεται να μας χαρίσει ένα κομψοτέχνημα συγγραφής, το οποίο δεν θα αφήσει κανέναν αναγνώστη ασυγκίνητο. Παρόλο που οι διάλογοι είναι πενιχροί, το πόνημα δεν κουράζει τον αναγνώστη. Αντιθέτως, διαβάζεται απνευστί και παρέχει γνώσεις σε όλους. Η σαγήνη της γραφής του είναι γνωστή.
Όλοι γνωρίζουν το σπουδαίο του ταλέντο αλλά και τη ζωή του. Όσο γνωστός και καταξιωμένος είναι για το ευρύ κοινό ανά τον κόσμο, τόσο εξόριστος και μη αποδεκτός είναι από τη χώρα του και το πολιτικό καθεστώς.
Τα θέματα που αναλύει με περίτεχνο τρόπο είναι ποικίλα και πολυδιάστατα όπως και οι ομοιότητες μεταξύ των πολιτισμών και των μύθων τους ακόμη και αν οι διαφορές τους είναι τεράστιες και αρκετές φορές δεν επιδέχονται σύζευξής τους.
Ο πρώτος έρωτας, το πρώτο σκίρτημα, η εμπιστοσύνη προς έναν άγνωστο, τα συναισθήματα αγάπης, στοργής και σεβασμού προς έναν άνθρωπο που μας στέκεται σαν πατέρας, η φιλαναγνωσία, η μάθηση, τα πάθη και τα λάθη μας δείχνουν περίτρανα ότι τα πιο ευφάνταστα σενάρια μπορούν να αποτελέσουν ιστορίες της ζωής μας, να μας διδάξουν και να μας κάνουν καλύτερους και σοφότερους ανθρώπους και πολίτες της κοινωνίας.
Η γραφή του είναι γλαφυρή και λυρική κατακτώντας την καρδιά των αναγνωστών του. Αποτελεί σταθερή αναγνωστική αξία –ως συγγραφέας– και ένα σημαντικό δημιούργημα –το παρόν μυθιστόρημα– για όλους μας. Αναμφισβήτητα, θα κερδίσει τις εντυπώσεις, θα αγαπηθεί όπως του αξίζει και θα κοσμήσει τις βιβλιοθήκες μας σε περίοπτη θέση!
Βασιλική Διαμάντη