1 |
<!--#set var="ENGLISH_PAGE" value="/philosophy/komongistan.en.html" --> |
2 |
|
3 |
<!--#include virtual="/server/header.nl.html" --> |
4 |
<!-- Parent-Version: 1.96 --> |
5 |
<!-- This page is derived from /server/standards/boilerplate.html --> |
6 |
<!--#set var="TAGS" value="essays laws noip" --> |
7 |
<!--#set var="DISABLE_TOP_ADDENDUM" value="yes" --> |
8 |
|
9 |
<!-- This file is automatically generated by GNUnited Nations! --> |
10 |
<title>De merkwaardige geschiedenis van Komongistan (die korte metten maakt met de |
11 |
term “intellectueel eigendom”) - GNU-project - Free Software |
12 |
Foundation</title> |
13 |
|
14 |
<!--#include virtual="/philosophy/po/komongistan.translist" --> |
15 |
<!--#include virtual="/server/banner.nl.html" --> |
16 |
<!--#include virtual="/philosophy/ph-breadcrumb.nl.html" --> |
17 |
<!--GNUN: OUT-OF-DATE NOTICE--> |
18 |
<!--#include virtual="/server/top-addendum.nl.html" --> |
19 |
<div class="article reduced-width"> |
20 |
|
21 |
<h2>De merkwaardige geschiedenis van Komongistan<br /><small>(die korte metten maakt met de term “intellectueel |
22 |
eigendom”)</small></h2> |
23 |
|
24 |
<address class="byline">door <a href="https://www.stallman.org/">Richard Stallman</a></address> |
25 |
|
26 |
<p>Het doel van deze parabel is om te laten zien hoe misleidend de term |
27 |
“intellectueel eigendom” eigenlijk is. Wanneer ik zeg dat <a |
28 |
href="/philosophy/not-ipr.html">de term “intellectueel eigendom” |
29 |
een onsamenhangende overhaaste generalisatie is</a>, dat het wetten |
30 |
samenneemt die weinig gemeen hebben, en dat het gebruik ervan een obstakel |
31 |
vormt voor logisch nadenken over deze wetten, kunnen velen niet geloven dat |
32 |
ik echt meen wat ik zeg. Zij zijn er zó van overtuigd dat deze wetten |
33 |
op elkaar lijken, als soorten van hetzelfde gen, dat zij denken dat ik een |
34 |
hoop stampij maak over kleine verschillen. Hier laat ik zien hoe |
35 |
fundamenteel de verschillen zijn.</p> |
36 |
|
37 |
<p>Vijftig jaar geleden kende iedereen duidelijk het verschil tussen de landen |
38 |
Korea, Mongolië en Pakistan. En inderdaad, deze landen hebben weinig |
39 |
meer gemeen dan een andere willekeurige verzameling van drie landen op |
40 |
aarde, omdat ze verschillende geografische kenmerken, culturen, talen, |
41 |
religies en historie hebben. Nu zijn deze verschillen echter verborgen onder |
42 |
het gemeenschappelijke label “Komongistan”.</p> |
43 |
|
44 |
<p>Er zijn weinig mensen die zich de marketingcampagne, waarin het begrip werd |
45 |
geïntroduceerd, nog herinneren. Die was afkomstig van bedrijven die |
46 |
handelen met Zuid-Korea, Mongolië en Pakistan en die deze drie landen |
47 |
“Komongistan” gingen noemen als simpel klinkende beschrijving |
48 |
van hun activiteiten“gebied”. (Ze negeerden daarbij voor het |
49 |
gemak de opdeling van Korea en of “Pakistan” het tegenwoordige |
50 |
Bangladesh zou moeten bevatten.) Het label gaf potentiële investeerders |
51 |
het gevoel dat zij een duidelijker beeld hadden van deze bedrijven; |
52 |
bovendien bleef het makkelijk hangen. Toen mensen deze advertenties zagen |
53 |
namen zij aan dat deze landen op natuurlijke wijze een eenheid vormden, en |
54 |
dat die iets belangrijks gemeen hadden. Eerst begonnen wetenschappelijke |
55 |
publicaties te schrijven over Komongistan, gevolgd door populaire |
56 |
literatuur.</p> |
57 |
|
58 |
<p>De meerderheid van de stukken in prestigieuze tijdschriften over |
59 |
Komongistan-studies behandelen eigenlijk een bepaald aspect van |
60 |
één van de drie “regio's van Komongistan”, waarbij |
61 |
“Komongistan” alleen als label werd gebruikt. Zonder dat label |
62 |
zijn deze tijdschriften net zo nuttig, voor lezers die nauwkeurig genoeg |
63 |
zijn om het stuk alleen te verbinden met de “regio” die het |
64 |
beschrijft. </p> |
65 |
|
66 |
<p>Geleerden neigen echter naar generalisatie, dus breiden zij hun conclusies |
67 |
vaak uit naar het “totaalplaatje” van Komongistan, wat tot |
68 |
fouten leidt. Andere wetenschappelijke stukken vergelijken twee |
69 |
“regio's van Komongistan”. Ook déze stukken kunnen geldig zijn |
70 |
als ze worden geïnterpreteerd als een vergelijking van twee |
71 |
afzonderlijke landen. Echter leidt de term “Komongistan” ertoe |
72 |
dat mensen geneigd zijn om Pakistan met Mongolië en Korea te |
73 |
vergelijken, en niet met het naburige India, Afghanistan en Iran, waarmee |
74 |
het historische banden had.</p> |
75 |
|
76 |
<p>Populaire teksten over Komongistan presenteren een eenduidig beeld van de |
77 |
geschiedenis en cultuur ervan. Dit foute beeld moedigt lezers aan om elk van |
78 |
de drie “regio's” met het hele “Komongistan” te |
79 |
vergelijken. Zij zijn gefascineerd door Dzjengis Khan, de grote |
80 |
Komongistaanse (eigenlijk Mongoolse) veroveraar. Ze leren hoe de lotgevallen |
81 |
van Komongistan sindsdien achteruit zijn gegaan, toen Komongistan (eigenlijk |
82 |
Pakistan) onderdeel was geworden van het Britse Rijk tot 1946. Slechts vier |
83 |
jaar nadat de Britse koloniale heersers weg waren, trokken Amerikaanse en |
84 |
Chinese legers binnen en bevochten elkaar (eigenlijk in Korea). Lezend over |
85 |
de relaties van de Afghaanse Taliban met een nabij gelegen deel van |
86 |
Komongistan (eigenlijk Pakistan) krijgen ze een beter beeld doordat de |
87 |
geschiedenis in een “bredere Komongistaanse context” wordt |
88 |
geplaatst, maar dit vooronderstelde begrip is vals.</p> |
89 |
|
90 |
<p>Sommige Koreaanse taallessen op beginnersniveau zijn begonnen met het |
91 |
schrijven van Koreaans in een variant van het Arabische schrift. Dit alles |
92 |
onder begeleiding van docenten die vinden dat het juist is om het schrift te |
93 |
gebruiken dat door de meeste Komongistanen (eigenlijk Pakistanen) wordt |
94 |
gebruikt, hoewel Koreaans nog nooit op die manier is opgeschreven.</p> |
95 |
|
96 |
<p>Wanneer men de professoren van Komongistan-studies wijst op deze |
97 |
verwarringen, antwoorden zij met de boodschap dat de naam Komongistan nuttig |
98 |
en illustrerend is en gerechtvaardigd wordt door algemene eigenschappen die |
99 |
gelden voor geheel Komongistan, zoals:</p> |
100 |
|
101 |
<ul> |
102 |
<li>Komongistan ligt geheel in Azië. (Waar.)</li> |
103 |
|
104 |
<li>Geheel Komongistan heeft te maken gehad met machtsstrijd. (Waar maar |
105 |
misleidend, omdat de drie “delen” betrokken zijn geweest bij |
106 |
verschillende conflicten tussen verschillende mogendheden in verschillende |
107 |
eeuwen.)</li> |
108 |
|
109 |
<li>Geheel Komongistan had langdurige en belangrijke banden met China. (Niet |
110 |
waar, Pakistan heeft dit niet.)</li> |
111 |
|
112 |
<li>Geheel Komongistan kent invloeden uit het boeddhisme. (Waar, maar daar is |
113 |
tegenwoordig weinig van over in Pakistan.)</li> |
114 |
|
115 |
<li>Bijna geheel Komongistan lag ooit in het Mongoolse Rijk. (Waar, maar dat |
116 |
geldt voor een groot gedeelte van Azië.)</li> |
117 |
|
118 |
<li>Geheel Komongistan is gekoloniseerd geweest door westerse landen. (Niet |
119 |
waar, Korea was onderworpen door Japan, niet door een Europees land.)</li> |
120 |
|
121 |
<li>Alle “regios's van Komongistan” beschikken over nucleaire |
122 |
wapens. (Niet waar, Mongolië en Zuid-Korea hebben ze niet.)</li> |
123 |
|
124 |
<li>Elke “regio” van Komongistan heeft een ‘a’ in zijn |
125 |
Engelstalige naam. (Waar.)</li> |
126 |
</ul> |
127 |
|
128 |
<p>De professoren weten van de feiten die sommige van deze generalisaties |
129 |
tegenspreken, maar in hun pogingen om de term te rechtvaardigen zien zij wat |
130 |
zij weten over het hoofd. Wanneer zij herinnerd worden aan deze feiten |
131 |
noemen zij dat kleine uitzonderingen.</p> |
132 |
|
133 |
<p>Ze noemen ook de wijdverspreide sociale acceptatie van de naam |
134 |
Komongistan—de universiteitsfaculteiten van Komongistan-studies, de |
135 |
kaften met Komongistan erop in boekwinkels en bibliotheken, de |
136 |
wetenschappelijke tijdschriften zoals Komongistan Review, de |
137 |
staatssecretaris van Komongistaanse Zaken, de reisadviezen voor bezoekers |
138 |
aan Komongistan, en veel meer—als bewijs dat de naam Komongistan zo is |
139 |
ingeburgerd dat we ons niet meer zonder kunnen voorstellen. Deze praktijken |
140 |
maken de term echter niet geldig, ze laten alleen zien hoe ver de |
141 |
gedachtegang in de samenleving is afgeleid.</p> |
142 |
|
143 |
<p>Aan het einde van de discussie besluiten ze om de verwarrende naam te |
144 |
behouden, maar ze beloven om studenten beter op de verschillen tussen de |
145 |
drie “regio's” van Komongistan te wijzen. Deze inspanning heeft |
146 |
weinig zin, omdat het studenten er niet van kan weerhouden om met de stroom |
147 |
mee te drijven die de termen verbindt.</p> |
148 |
|
149 |
<p>Onder druk van de Verenigde Staten en andere landen die slechts één |
150 |
ambassade voor het hele Komongistan wilden hebben, begonnen de overheden van |
151 |
Noord- en Zuid-Korea, Mongolië en Pakistan in 1995 te onderhandelen |
152 |
over het samenvoegen van hun landen. Maar deze onderhandelingen waren snel |
153 |
beëindigd vanwege kwesties als taal, geloof, en de relatieve status van |
154 |
de dictators van enkele van deze landen. De kans is klein dat de realiteit |
155 |
zich snel zal aanpassen aan het sprookje van Komongistan. </p> |
156 |
|
157 |
<p>Het verhaal van Komongistan onderstreept hoe ver de term |
158 |
“intellectueel eigendom” is uitgerekt, een term die wordt |
159 |
gebruikt voor veel meer wetten dan de drie waar mensen meestal aan |
160 |
denken. Om recht te doen aan de hoeveelheid overhaaste generalisatie van de |
161 |
term zouden we Zwitserland, Cuba, Tawantinsuyu, Gondor en de Republiek Santa |
162 |
Monica erbij moeten doen.</p> |
163 |
|
164 |
<p>Een verhaal zoals deze kan een aanzet doen naar een conclusie maar is nog |
165 |
geen bewijs. Het verhaal laat nog niet zien dat er weinig is dat je met |
166 |
recht kan zeggen over zowel patentrecht, auteursrecht, handelsmerken, |
167 |
plantvariëteit-monopolies, handelsgeheimen, publiciteitsrechten, en een |
168 |
paar andere wetten, maar dat kan je zelf controleren als je ze bestudeert.</p> |
169 |
|
170 |
<p>Simpelweg de mogelijkheid dat deze wetten net zo verschillen als in dit |
171 |
verhaal suggereert, is voldoende om in te zien dat de term |
172 |
“intellectueel eigendom” afgewezen moet worden, zodat mensen |
173 |
deze wetten kunnen beoordelen en er over kunnen leren zonder de aanname dat |
174 |
ze op elkaar lijken. Zie <a href="/philosophy/not-ipr.html"> Zei u |
175 |
“intellectueel eigendom”? Dat is een verleidelijke |
176 |
luchtspiegeling</a> voor meer uitleg.</p> |
177 |
</div> |
178 |
|
179 |
<div class="translators-notes"> |
180 |
|
181 |
<!--TRANSLATORS: Use space (SPC) as msgstr if you don't have notes.--> |
182 |
</div> |
183 |
</div> |
184 |
|
185 |
<!-- for id="content", starts in the include above --> |
186 |
<!--#include virtual="/server/footer.nl.html" --> |
187 |
<div id="footer" role="contentinfo"> |
188 |
<div class="unprintable"> |
189 |
|
190 |
<p>Gelieve algemene vragen over FSF & GNU te sturen naar <a |
191 |
href="mailto:gnu@gnu.org"><gnu@gnu.org></a>. Er zijn ook nog <a |
192 |
href="/contact/">andere manieren om in contact te komen</a> met de |
193 |
FSF. Foute links en andere correcties graag sturen aan <a |
194 |
href="mailto:webmasters@gnu.org"><webmasters@gnu.org></a>.</p> |
195 |
|
196 |
<p> |
197 |
<!-- TRANSLATORS: Ignore the original text in this paragraph, |
198 |
replace it with the translation of these two: |
199 |
|
200 |
We work hard and do our best to provide accurate, good quality |
201 |
translations. However, we are not exempt from imperfection. |
202 |
Please send your comments and general suggestions in this regard |
203 |
to <a href="mailto:web-translators@gnu.org"> |
204 |
|
205 |
<web-translators@gnu.org></a>.</p> |
206 |
|
207 |
<p>For information on coordinating and contributing translations of |
208 |
our web pages, see <a |
209 |
href="/server/standards/README.translations.html">Translations |
210 |
README</a>. --> |
211 |
We doen ons best om goede vertalingen te maken maar staan altijd open voor |
212 |
verbeteringen. Suggesties, op- en aanmerkingen sturen aan: <a |
213 |
href="mailto:web-translators@gnu.org"><web-translators@gnu.org></a>.</p> |
214 |
<p>Zie <a href="/server/standards/README.translations.html"> Translations |
215 |
README</a> voor informatie over het onderhoud van vertalingen op deze |
216 |
website.</p> |
217 |
</div> |
218 |
|
219 |
<!-- Regarding copyright, in general, standalone pages (as opposed to |
220 |
files generated as part of manuals) on the GNU web server should |
221 |
be under CC BY-ND 4.0. Please do NOT change or remove this |
222 |
without talking with the webmasters or licensing team first. |
223 |
Please make sure the copyright date is consistent with the |
224 |
document. For web pages, it is ok to list just the latest year the |
225 |
document was modified, or published. |
226 |
|
227 |
If you wish to list earlier years, that is ok too. |
228 |
Either "2001, 2002, 2003" or "2001-2003" are ok for specifying |
229 |
years, as long as each year in the range is in fact a copyrightable |
230 |
year, i.e., a year in which the document was published (including |
231 |
being publicly visible on the web or in a revision control system). |
232 |
|
233 |
There is more detail about copyright years in the GNU Maintainers |
234 |
Information document, www.gnu.org/prep/maintain. --> |
235 |
<p>Copyright © 2015, 2021 Richard Stallman</p> |
236 |
|
237 |
<p>Deze pagina is uitgebracht onder de <a rel="license" |
238 |
href="http://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0/deed.nl">Creative |
239 |
Commons Naamsvermelding-GeenAfgeleideWerken 4.0 Internationaal licentie</a>.</p> |
240 |
|
241 |
<!--#include virtual="/server/bottom-notes.nl.html" --> |
242 |
<div class="translators-credits"> |
243 |
|
244 |
<!--TRANSLATORS: Use space (SPC) as msgstr if you don't want credits.--> |
245 |
<strong>Vertaling:</strong> <a |
246 |
href="//savannah.gnu.org/projects/www-nl">www-nl</a></div> |
247 |
|
248 |
<p class="unprintable"><!-- timestamp start --> |
249 |
Bijgewerkt: |
250 |
|
251 |
$Date: 2021/10/01 10:55:56 $ |
252 |
|
253 |
<!-- timestamp end --> |
254 |
</p> |
255 |
</div> |
256 |
</div> |
257 |
<!-- for class="inner", starts in the banner include --> |
258 |
</body> |
259 |
</html> |