Hertogin Hedwigepolder, Afspraak = Afspraak?

Op 21 december 2005 ondertekenden de toenmalige minister en staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat Karla Peijs en Melanie Schultz van Haegen – uit het kabinet Balkenende II, een kabinet bestaande uit het CDA, D'66 en de VVD - namens Nederland en toenmalig minister van Openbare werken, Energie, Leefmilieu en Natuur Kris Peeters namens Vlaanderen, na een lange periode van voorbereidende studies en onderhandelingen vier Scheldeverdragen. Één van die verdragen heeft betrekking op de Hertogin Hedwigepolder en de Prosperpolder.

Foto: Protestborden bij de ingang van de polder

De Hertogin Hedwigepolder is een ingepolderd deel van het Verdronken Land van Saeftinghe, een natuurgebied in Zeeuws-Vlaanderen, Nederland. Een klein gedeelte van de polder ligt op Belgisch grondgebied. De naam verwijst naar Hedwige de Ligne (1877-1938), Hertogin van Arenberg, echtgenote van Engelbert IX Hertog van Arenberg (1872-1949), een kleinzoon van Prosper Lodewijk van Arenberg. De oppervlakte van het Nederlandse deel bedraagt 2,99 km². De straten in de polder dragen de namen van de hertog en hertogin en hun drie kinderen (Engelbert, Erik en Lydia).

Foto: nu grazen er nog paarden in de polder

Het gebied was al voor de Tachtigjarige Oorlog bedijkt. Tijdens deze oorlog staken Nederlandse soldaten in 1584 om strategische redenen (inundatie) de laatste intact gebleven dijken door en verdween Saeftinghe onder water. In de 17e eeuw werd opnieuw begonnen met het bedijken, en in 1907 was de Hertogin Hedwigepolder het laatste op de zee veroverde gebied in de oosthoek van Zeeuws-Vlaanderen. De polder ligt naast de Prosperpolder die voor de helft Nederlands en voor de andere helft Belgisch is.

Foto: Het typisch Zeeuws-Vlaamse landschap, ook deze bomen moeten verdwijnen.

In een verdrag tussen Nederland en België over de verdieping van de vaargeul in de Westerschelde ten behoeve van de Antwerpse haven werd vastgelegd dat de polder weer bij het Verdronken Land van Saeftinghe aangesloten zou worden (door het doorsteken van de dijken) bij wijze van natuurcompensatie (meer ruimte voor de Westerschelde). Vanwege dezelfde reden zou in België het aangrenzende deel van de Prosperpolder ook worden heraangesloten bij het Verdronken Land.

Foto: Op de voorgrond Nederland, op de achtergrond de haven van Antwerpen

In Zeeland rees verzet tegen het idee een op de zee veroverd stuk land weer terug te geven. In 2008 werd door een commissie onder leiding van oud-minister Ed Nijpels bevestigd dat het onder water zetten van de polder de goedkoopste en meest effectieve manier is voor natuurcompensatie; in het verdrag is vastgelegd dat ontpoldering van de Hertogin Hedwigepolder volledig betaald wordt door Vlaanderen.

Foto: Een ijzeren gordijntje tussen NL en B, Links België en rechts Nederland

Gerda Verburg, minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, wees in april 2009 de ontpoldering af, omdat daar in Zeeland en in de Kamer veel verzet tegen was, en koos voor een nieuw buitendijks natuurgebied aan de oevers van de Westerschelde; aldus werd op 17 april 2009 door de ministerraad besloten.

Foto: België heeft haast, de weg is afgesloten en op het Belgisch gedeelte zijn de bomen reeds gekapt. In Nederland rijst verzet en is alles nog bij het oude gebleven

Op 19 augustus 2009 meldde de Volkskrant dat de Zeeuwse PvdA-Statenleden van mening verschillen met het kabinet en de lijn van de eigen partij inzake het verdiepen van de vaargeul. In oktober 2009 werd in een onderzoek door de Grontmij opnieuw bevestigd dat er geen reëel alternatief is voor ontpolderen. Bij verdrag is vastgelegd dat de werkzaamheden eind 2009 klaar zullen zijn, en de Antwerpse haven kondigde aan een schadeclaim te overwegen (geschatte jaarlijkse schade €70 miljoen) als dit niet nagekomen wordt. Op 9 oktober 2009 besloot het kabinet om toch maar te ontpolderen.

Foto: Niks open grenzen, België zit hier potdicht. Hoewel er toch mensen zijn die zich door het het hek weten te wurmen

 Op 16 juni 2011 werd echter bekendgemaakt dat de Nederlandse regering als alternatief de Welzingepolder en Schorerpolder, nabij Vlissingen, wil ontpolderen in plaats van de Hedwigepolder.

Op 13 oktober 2011 uitte de Europese Commissie in een kritische brief aan staatssecretaris Henk Bleker van Landbouw haar twijfels over de alternatieve plannen voor het onder water zetten van de Hedwigepolder. Volgens de EU zullen de alternatieve maatregelen niet tot een groot, ecologisch coherent gebied leiden zoals dat het geval zou zijn met de Hedwigepolder.

Op 19 april 2012 werd bekend dat de provincie Zeeland schoorvoetend akkoord ging met het onder water zetten van een deel van de Hedwigepolder en twee andere gebieden in de provincie. De PVV eiste instemming van de Zeeuwse bevolking middels een referendum voor zij akkoord zou gaan met (gedeeltelijke) ontpoldering. Provinciale Staten van Zeeland wilde echter geen referendum houden over ontpoldering of gedeeltelijke ontpoldering van de Hertogin Hedwigepolder. Nadat gebleken was dat het referendum niet doorging, trok de PVV iedere steun in en dreigde er een volledige patstelling rond de Hedwigepolder te ontstaan. Ook dreigt alsnog gehele ontpoldering van de Hedwigepolder, omdat dit nog de enige manier blijkt om veroordeling wegens niet-naleving van het internationaal verdragrecht te ontlopen. Vlaams minister-president Kris Peeters ("ons geduld is op") startte hiertoe immers de in het verdrag voorziene geschillenprocedure op. (Bron Wikipedia)

Ondertussen dreigt ook de Belgische eigenaar van de polder ”Gery De Cloedt” naar de rechter te stappen in het geval dat de polder onder water wordt gezet. Nederland hoeft volgens hem geen akkoord te hebben van Vlaanderen of Europa voor een natuurherstelplan. Nederland is volledig vrij in haar aanpak zolang ze kan aantonen dat een alternatief ecologisch verantwoord is.

Hoe het plan van de Hedwige-Prosperpolder als intergetijdengebied er uit komt te zien – indien het doorgaat – Kun je hier zien, “het Hedwige-Prosperproject”

31-05-2012 - De Europese Commissie begint een juridische procedure tegen Nederland omdat de regering de Hedwigepolder nog altijd niet onder water heeft gezet, meldt de NOS vanochtend. Vlaanderen kondigde eerder al aan een geschillenprocedure te starten om Nederland aan haar afspraak te houden.

Nederland heeft twee maanden de tijd om de huidige situatie te verklaren tegenover de Europese Commissie. Als er geen bevredigende uitleg komt, kan de Commissie naar de rechter stappen. Nederland kan dan een miljoenenboete krijgen opgelegd.

Teletekst Vrijdag 21 December 2012

Grauwe gors (Miliaria calandra)

Nooit, maar dan ook nooit zal de Grauwe gors met zijn zang een talentenjacht winnen. Hij doet weliswaar zijn uiterste best en gaat er helemaal voor, maar het klinkt nergens naar. Tenminste voor mij dan, op de site van Aviflevoland kun je zijn zang horen, misschien vinden jullie het wel mooi.

  

Zelf vind hij het in ieder geval wel geweldig want hij gaat goed in het zicht zitten zingen, terwijl andere vogels die wel prachtig zingen - zoals de Nachtegaal – zich verbergen in het bladerdak.

Maar dat duidelijk in het zicht zitten zingen heeft ook een andere reden. De Grauwe gors is een polygame soort en paart met meerdere vrouwtjes, ze zetten hun zang voort om hun territorium tegen indringende mannetjes te verdedigen en dat lukt natuurlijk nooit met een prachtige welkomstlied.

In Spanje is het een vrij algemene broedvogel, in Nederland echter is de Grauwe gors zeldzaam geworden. In 1997 waren er ongeveer 130 broedparen, dit aantal is waarschijnlijk jaarlijks met ca. 5% afgenomen. Tegenwoordig broedt de Grauwe gors op een enkele uitzondering na in Nederland alleen nog in Limburg en Zeeuws-Vlaanderen.  In Vlaanderen waren er in 2005 rond de 150 broedparen. De Grauwe gors staat daardoor als ernstig bedreigd op de Nederlandse rode lijst en als bedreigd op de Vlaamse rode lijst. Beide seksen hebben hetzelfde verenkleed, maar de mannetjes zijn ongeveer 20% groter dan de vrouwtjes.

Graszanger - Zitting Cisticola

De Graszanger (Cisticola juncidis) vliegt vaak, in zigzaggende vlucht, een eindje met je mee. Onderwijl een gezang producerend wat nog het meest op het geluid van een herhaald knippende schaar lijkt. 

De Graszanger is een insecteneter met een lengte van ca. 10 cm en een gewicht van 8 tot 12 gram. Hij komt voor in Zuid-Europa, Noord-Afrika en in Zuid-Azië tot aan Noord-Australië in moerassen, vochtige graslanden, maar ook in korenvelden en op steppen. De Graszanger is geen trekvogel, maar blijft het hele jaar in hetzelfde gebied.

Typerend aan de Graszanger is, dat als hij zingt, je ziet dat de vogel een zwart keelgat heeft. Ik heb hem de bijnaam het “dropvogeltje” gegeven, omdat hij door dat zwarte bekkie sprekend lijkt op een kind met een dropmond. Of je die dropmonden in Nederland nog ziet weet ik niet, in mijn jeugd had je dropveters en die gaven een prima resultaat.

De graszanger heette vroeger Waaierstaartrietzanger. In Nederland komt hij voornamelijk voor in Zeeuws-Vlaanderen. Het is een zeer wintergevoelige soort die massaal het loodje legt bij langdurige vrieskou. Zijn de winters een aantal jaren mild dan rukken ze vanuit hun normale leefgebied in Zuid-Europa op naar het noorden en kunnen dan ook Nederland bereiken.

Het Haasje in Kloosterzande

Tijdens mijn jaarlijkse bezoek aan Nederland, probeer ik altijd een stuk van Zeeland mee te pakken. Het is een prachtige provincie en er zitten altijd volop vogels en zoogdieren, zoals hazen en konijnen en tegenwoordig gelukkig ook weer veel zeehonden (Phocidae).

Camperplaats

Komende vanuit Frankrijk en via Gent overnachte ik op de camperplaats in hartje Hulst, er stonden voornamelijk Belgische camperaars. In Zeeland zie je zo wie zo altijd veel Belgen, zoals je omgekeerd veel Nederlanders ziet in Antwerpen.

Het verdronken Land van Saeftinghe

De volgende morgen eerst naar het verdronken Land van Saeftinghe.  Wat niet voor niets zo heet, in de late middeleeuwen was het een gebied van welvarende polders. Door stormvloeden gingen in de 14e en de 16e eeuw grote stukken van het ingepolderde land verloren. In de 80-jarige oorlog werden ter verdediging van Antwerpen bovendien opzettelijk dijken doorgestoken, zodat het gebied met recht een verdronken land genoemd kon worden.

Hazen (Lepus europaeus)

Toen ik op de terugweg langs Kloosterzande kwam zag ik een stel hazen (Lepus europaeus), in een weiland zitten.

Altijd leuk voor iemand die in Spanje woont want aan de Costa-Blanca zie je ze niet. Ik parkeerde mijn camper aan de rand van de weg, plaatste de gecamoufleerde rijstzak in het raam met daarop mijn camera met telelens.

Schieten maar!

De haasjes lieten zich verschalken en ik kon een hele reeks foto’s maken. Niet wetende dat ik zelf het haasje zou zijn.

Tevreden vervolgde ik, langs een smal dijkweggetje, mijn weg richting Terneuzen. Waar ik een leuk watertje weet met veel watervogels, waarna ik de tunnel richting Middelburg kon pakken om dan via Schouwen-Duiveland, Goeree-Overflakkee en het pontje bij Maassluis zo in het Westland uit te komen.

De man op de scooter

Maar op dat smalle dijkweggetje raasde mij ineens, een door de berm rijdende scooter, voorbij. En daar bleef het niet bij, de bestuurder stopte zijn vehikel vlak voor mijn camper en brabbelde iets onverstaanbaars. Nu ben ik redelijk bekend met de verschillende Zeeuwse dialecten maar hier kon ik, mede door het motorgeluid, geen touw aan vast knopen. Ik verstond iets van” ziener” en dacht even dat ik met een mannelijke Jomanda te doen had, die me een fles ingestraald water probeerde te slijten. Daar had ik geen trek in en het hele gebeuren stond mij niet aan, een man met een scootertje op een stil dijkweggetje. Oké, de man had dan wel een helm op en geen capuchon zoals veel huidige boefjes, maar met een ruk aan mijn stuur en onder luid getoeter kon ik hem gelukkig omzeilen. Rare kneiter dacht ik bij mezelf en vervolgde mijn weg. Maar in mijn zijspiegels zag ik dat de man mij op afstand bleef volgen en zich zo nu en dan verschool zodat ik hem niet kon zien. Toen ik later stil hield om een stel ganzen  te bekijken stond de man ineens weer naast mijn camper, riep dat hij jachtopziener was, dat ik uit de camper had geschoten en dat hij in mijn camper wou kijken, dit alles zonder zich te legitimeren. Door slechte ervaringen iets wijzer geworden, zei ik hem dat daar geen sprake van kon zijn en dat hij de politie maar moest bellen. Dat had hij al gedaan zei hij, nu moet ik eerlijk bekennen dat ik de man niet helemaal serieus nam want er zijn genoeg figuren die het verkeer regelen zonder verkeersagent te zijn en ik vervolgde mijn weg. Toen ik hem een eind verder weer verdekt opgesteld zag staan, vroeg ik hem waar de politie bleef. Ik ga straks de tunnel bij Terneuzen in en midden in de tunnel iemand aanhouden lijkt me niet erg praktisch, zei ik tegen hem. Hij reageerde zwakjes maar een eind verder zag ik hem toch weer opdoemen rijdend achter een politieauto die me met lichtsignalen tot stoppen dwong.

Als u een wapen heeft vorderen we het nu in, sprak de agent.

Die, samen met een vrouwelijke collega ongewapend uit het voertuig stapte. Ze bleken duidelijk nog niet terroristproef te zijn want wat als ik wel een wapen zou hebben en minder goede bedoelingen? Het duurde natuurlijk niet lang tot zij door hadden dat het wapen een telelens was en ik wel geïnteresseerd was in hazen maar niet om in te vriezen. Ik moet eerlijk zeggen dat het optreden van de agenten vriendelijk en voorkomend was maar toch hield ik er een raar gevoel aan over. Een camper met een buitenlands nummerbord en een telelens uit het raam is schijnbaar genoeg om de politie te laten uitrukken. Gelukkig zag ik wat verder in deze mooie provincie konijntjes huppelen. Na eerst rond gekeken te hebben of er geen mannetje achter een boom stond, heb ik er toch maar wat foto’s van gemaakt.

Westerschelde - Nummer Een - Vogelkijkhut

Vogelobservatiehut aan de Westerscheldekust ten oosten van Breskens. "De Westerscheldekust tussen Hoofdplaat en Nummer Een ligt direct langs zeer diep water met hoge stroomsnelheden. Er zijn dan ook in de loop der eeuwen veel dijkdoorbraken geweest. De aanwezigheid van een reeks inlagen ter plaatse moest het landverlies bij het optreden van calamiteiten verkleinen. Een moderner maatregel om de kwetsbare kustlijn te beveiligen vormde de aanleg van een soort brede voorberm voor de aanwezige zeedijk. Dit Voorland van Nummer Een was tot voor kort een egaal en eenvormig gebied, boven het bereik der getijden en daarom met zeer beperkte natuurwaarde. In 1994 is er een natuurontwikkelingsplan gerealiseerd, waarbij het geheel een aantrekkelijker inrichting heeft gekregen. Het voorland omvat nu onder meer een hollestelle, een gevarieerd schor en een vogeleiland. Het vogeleiland is aangelegd ten behoeve van pioniervogels zoals sterns en plevieren, maar het zal waarschijnlijk ook een functie krijgen voor overtijende steltlopers. De nabijgelegen Hooge Plaaten en de schorren voor de Paulinapolder behoren tot de rijkste buitendijkse vogelgebieden in het Deltagebied". (Bron: Provincie Zeeland)

Bovenstaand artikeltje had ik gelezen op internet. Ik popelde dan ook van verlangen om zodra ik in Nederland was er eens een kijkje te gaan nemen, in gedachten zag ik al honderden vogels die vlakbij zaten. Om een paar topfoto’s van die vogels te maken was slechts een kwestie van even op de ontspanknop drukken. Toen ik de - op een hoge dijk gelegen - hut eindelijk vond bleek het binnen een muffe bedoening en de vogelkijkhut was duidelijk niet alleen in gebruik om vogels te bekijken maar ook als ontmoetingsplaats voor de plaatselijke jeugd. Na de lege blikjes en andere rommel opzij te hebben geschoven kon ik het luikje openen wat zicht gaf op het vogeleilandje en inderdaad er zaten vogels zoals een foeragerende Kluut, dat beloofde wat.

Mijn vogelgeluk duurde echter niet lang want wandelaars konden eenvoudig op het vogeleiland komen en lieten daar hun hondjes uit.

Toen de wandelaars waren verdwenen en de vogels eindelijk weergekeerd bleek er nog een opstakel tussen mij en de vogels te zitten. Een grote ram kwam net voor het kijkgat staan.

Het was een prachtig dier - daar niet van - maar aangezien ik in de verte al weer nieuwe wandelaars aan zag komen, besloot ik om het maar voor gezien te houden. Struikelend over de blikjes verliet ik de hut, een illusie armer een ervaring rijker.
Alle vogelplekken van Nederland online

Herdenkingsplaatsen langs de weg

Je ziet het veel te vaak langs de wegen, kruizen of bossen bloemen. Hier is iemand verongelukt denk je en je vervolgt je weg. Welk verdriet er achter schuil gaat kun je lezen op http://ripjelledhondt.hyves.nl/