Posts tonen met het label France. Alle posts tonen
Posts tonen met het label France. Alle posts tonen

dinsdag 4 juni 2013

D-Day, Operation Overlord

De term D-Day wordt in de krijgsmacht gebruikt om de dag aan te duiden waarop een aanval of operatie gepland is. De bekendste D-Day is die van 6 juni 1944 - de datum van de geallieerde operatie Overlord - de landingen in Normandië die deze week 69 jaar geleden plaatsvonden.


Operatie Overlord

was de grootste amfibische invasie in de geschiedenis en het begin van de bevrijding van West-Europa. Er gaan die zesde juni 1944, 132.715 militairen aan land op de stranden van Normandië. Waarvan 75.215 Britse, Canadese en Franse troepen en 57.500 Amerikaanse troepen.

Tevens landen er 23.490 parachutisten in Normandië. Bestaande uit 7.990 Britse paratroepers van de 6de Airborne Divisie en 15.500 Amerikaanse paratroepers van de 82ste en 101ste Airborne Divisies.

Totaal aantal invasietroepen op D-Day: 156.205 man

Op het einde van de dag zijn 10.800 geallieerde manschappen uitgeschakeld. Ze zijn gesneuveld, gewond, worden vermist of krijgsgevangen gemaakt. 


Vrijwel overal langs de Normandische kust zie je ook nu nog de stille getuigen van de invasie, zo ligt er bij Arromanches-les-Bains de resten van een tijdelijke haven in zee. De haven functioneert niet meer, maar een deel van de caissons is voor de kust blijven liggen.

Met de aanleg van de tijdelijke haven werd op 7 juni 1944 gestart door het tot zinken brengen van oude vracht- en oorlogsschepen, de zogenaamde Blockships waaronder de Nederlandse kruiser Sumatra. Op deze wijze ontstond een golfbreker met een totale lengte van ca. 7 km. Hierop volgend werden aan de zeezijde achter de gezonken schepen, Phoenix-caissons tot zinken gebracht. Deze caissons waren in het geheim vooraf al in Engeland vervaardigd en elk voorzien van een kanondek met luchtafweergeschut. In de luwte van de golfbreker werd een uit stalen pontons opgebouwde drijvende loskade aangelegd - de 'Whale' of 'Lobnitz-pieren' -, die via drijvende bruggen verbinding kreeg met de stranden van Arromanches. Deze rechthoekige pontons van beton en staal waren op vier hoeken voorzien van 30 meter lange, beweegbare, steunpilaren. Door middel van deze steunpilaren konden de pontons de getijdenbewegingen volgen en kon onafhankelijk van het getij ononderbroken worden gelost. Om de loscapaciteit van de pontons te vergroten werden betonnen pontons als een soort tussenkaden, tussen de verankerde hoofdkade pontons geplaatst. De lospontons werden door middel van drijvende pieren verbonden met het vaste land. De genie had alles nauwkeurig voorbereid en zorgde dat bij de bouw van de haven ook goede afvoerwegen werden aangelegd richting het achterland.

De haven functioneerde goed maar werd na enkele dagen - 19 juni 1944 - geteisterd door een zware voorjaarsstorm welke drie dagen aanhield. Hier waren de Mulburryhavens niet op berekend. Bij de haven van Arromanches-les-Bains was de schade te herstellen waardoor deze een belangrijke bijdrage heeft kunnen leveren bij de bevoorrading van de manschappen.


Bij Colleville-sur-Mer (Omaha Beach) maken ze gebruik van de hedendaagse fotografische mogelijkheden. Grote genummerde foto’s laten zien hoe het plaatsje eruit zag na D-day.

Bij dit plaatsje ligt de ‘Normandy American Cemetery and Memorial’, dit is met zijn 70 hectare één van de grootste Amerikaanse begraafplaatsen buiten de verenigde staten. Bij velen bekend vanwege de scène in Steven Spielbergs 'Saving Private Ryan', waarin veteraan Ryan de graven komt bezoeken van Kapitein Miller en de andere soldaten die hem destijds kwamen halen omdat zijn drie broers gesneuveld waren.

Op Omaha Beach had de Amerikaanse 1e infanteriedivisie het zwaar te verduren. Hun tegenstander, de Duitse 352ste infanteriedivisie, was de beste van alle divisies die langs de stranden gelegerd waren. De Amerikanen verloren meer dan 4.000 man. Desondanks hergroepeerden de overlevenden zich, wisten door de strandverdediging te breken en konden landinwaarts op rukken. 


Op het strand van Saint-Laurent-sur-Mer (Omaha Beach) staat een imposant roestvrijstalen beeld 'Les Braves' (de moedigen) dat ter gelegenheid van de 60-jarige herdenking van de invasie door een particulier werd geschonken en een eerbetoon is aan de soldaten die Europa bevrijdden. De gemeente kreeg toestemming om het beeld er tijdelijk neer te zetten, maar het ziet er naar uit dat het er kan blijven staan ondanks de protesten van de hogere overheden.

Het beeld werd vervaardigd door de Française, Anilore Banon. Zelf vind ik het een prachtige sculptuur, minder bombastisch dan de gebruikelijke herdenkingsmonumenten. Bij vloed staat het beeld gedeeltelijk in zee. Bijschrift van Anilore Banon bij het monument:

Ik heb dit gecreëerd om de moed van deze mensen te eren.

Zonen, echtgenoten en vaders, wie hun leven in gevaar brachten en vaak hun leven offerden met de hoop de Fransen te bevrijden.

Les Braves bestaat uit drie elementen:

De vleugels van hoop

Zodat de kracht die deze mannen op 6 juni 1944 droegen, ons zal blijven inspireren en herinneren dat het met elkaar altijd mogelijk is om de toekomst te veranderen.

Sta op, vrijheid!

Zodat het voorbeeld van diegenen die in opstand kwamen tegen barbaarsheid, ons zal helpen sterk te blijven staan tegen alle vormen van onmenselijkheid.

De vleugels van broederschap

Zodat deze golf van broederschap ons altijd herinnert aan onze verantwoordelijkheid ten opzichte van anderen en onszelf.

Op 6 juni 1944 waren deze mannen meer dan soldaten, ze waren onze broeders.


Sainte-Marie-du-Mont (Utah Beach) Zou de eerste plaats zijn die op D-Day werd bevrijd door
de Amerikaanse troepen maar het dichtbij gelegen Sainte-Mère-Eglise claimt hetzelfde feit. In Sainte-Marie-du-Mont is een dumpwinkel ‘La Boutique du Holdy’, met veel authentiek materiaal uit juni 1944. In deze omgeving vocht het 506de Parachute Infanterie Regiment van de 101ste Airborne Divisie, later bekend geworden door de tv-serie 'Band of Brothers'. 

Utah Beach was de codenaam van het meest westelijke van de stranden die waren uitgekozen om te gebruiken tijdens de landing in Normandië. Het strand was toegewezen aan de Amerikaanse 4de Infanteriedivisie onder leiding van brigadegeneraal Theodore Roosevelt jr., zoon van oud-president Theodore Roosevelt. Hij sneuvelde niet, maar stierf 6 dagen na de invasie aan een hartaanval. Theodore Roosevelt Jr. ligt begraven op het Normandy American Cemetery bij Colleville-sur-Mer.


Langs de weg van Sainte-Marie-du-Mont naar Utah Beach – de weg van de vrijheid – staan diverse oorlogsmonumenten. Onder andere voor het 506de Parachute Infanterie Regiment van de 101ste Airborne Divisie de ‘Easy Company’. Maar zo easy was het nu ook weer niet


Wie was Richard D.(Dick) Winters?

Voor zijn coördinatie van en aandeel in de aanval op de 4 Duitse 105mm kanonnen bij Brécourt Manor werd Winters voorgedragen voor een Medal of Honor. Helaas was er destijds een regel dat er slechts één lid van een bepaalde divisie in aanmerking kon komen voor deze hoge onderscheiding en dat was in het geval van het 101ste, de Luitenant Kolonel Robert Cole die een bajonetaanval geleid had. Winters ontving daarom het Service Cross. Een geschiedkundige schreef ooit over de actie bij Brécourt Manor dat Winters over 150 man had beschikt, terwijl het er in werkelijkheid slechts 12 waren. De reactie van Winters was: 'Met zoveel man hadden we Berlijn ingenomen'.

Winters begon als Luitenant, werd eerste Luitenant, Bataljonscommandant, Kapitein en Majoor. Altijd bij het 506de Parachute Infanterie Regiment. Toen de oorlog in Europa afgelopen was en in het Oosten Japan nog steeds weerstand bood gaf Winters zichzelf vrijwillig op om naar het Verre Oosten af te reizen en daar te gaan vechten. Maar de legerleiding vond dat Winters genoeg gedaan had en bij het 506de diende te blijven.

In 2001 was Richard D. Winters aanwezig op een grootse ceremonie te Utah Beach, Hij stond in één van de achterste rijen en keek over zijn mannen uit als een veldheer; trots en bezorgd. Zijn commentaar die dag; 'It's a very emotional day'.

In de tv-serie ‘Band of Brothers’ wordt het personage van Richard D. Winters vertolkt door acteur Damian Lewis. Richard Winters overleed op 2 januari 2011 op 92-jarige leeftijd.

Om de invasie te steunen werden, in de rug van de Duitse verdedigingstroepen, zeer vroeg in de ochtend van 6 juni, Amerikaanse parachutisten van de 82ste Airborne Divisie gedropt in en om het wegenknooppunt van St.-Mère-Eglise (Utah Beach). Daarbij bleef er een parachutist met zijn parachute aan de toren van de kerk hangen. Deze landing van de Amerikaanse parachutisten komt uitvoerig aan bod in de film: "De langste dag". De geallieerden gebruikten als communicatiesysteem een klein metalen speelgoed klikkertje. Eén keer klikken moest beantwoord worden met twee keer klikken. Zo moesten de soldaten elkaar terugvinden, maar dat verliep niet altijd zoals verwacht.


Even buiten Sainte-Mère-Église (Utah Beach) bij de brug van la Fière over de rivier de Merderet is het herdenkingsmonument voor de paratroepers van de 82ste Airborne Divisie. Uitkijkende naar vijandelijke troepen, staart een bronzen paratroeper (Iron Mike) over de groene vlaktes. Op deze plek hadden zo'n 500 para's zich rond het middaguur van de 6de juni verzameld. Verschillende zware gevechten vonden gedurende drie dagen hier plaats.

Het beeld is vernoemd naar St. Michael, de patroonheilige van de Airbornes. Het monument is een replica van het beeld dat voor de US Army Infantry School in Fort Benning in de Verenigde Staten staat. Het ‘Iron Mike’ monument is onthuld op 7 juni 1997 door Majoor-Generaal Kellogg, commandant van de 82ste Airborne die op de dag van de onthulling een herdenkingssprong maakte met zijn mannen.

Op het monument staat de volgende tekst:

Iron Mike

A grateful tribute to American Airborne soldiers of “D-Day”
6 June 1944 – 7 June 1997


Aan de andere kant van ‘Iron Mike’ staat een bronzen tafel met een tekening van de slag in dit gebied, met uitzicht op het landschap van La Fière de droppingzone van de 82ste divisie. Ieder jaar op 6 juni worden hier ter herdenking van operatie Overlord parachutisten gedropt. 


Operatie Overlord begon op 6 juni 1944 en eindigde op 25 augustus 1944, toen Parijs werd bevrijd.

Verliezen:

Verenigde Staten: 125.847 doden en gewonden
Verenigd Koninkrijk en Canada: 83.045 doden en gewonden
Frankrijk: 15.000 - 20.000 burgerdoden

Nazi Duitsland: 393.689 doden, gewonden en krijgsgevangen

zaterdag 27 oktober 2012

Causses du Quercy, France

Het Parc naturel régional des Causses du Quercy
is een natuurgebied in het zuiden van Frankrijk, in het noordoosten van de regio Midi-Pyrénées, en is voor het grootste deel gelegen in het departement Lot. Het is een uitgestrekt park, omvat 97 gemeentes en is in totaal 176.000 hectaren groot.


Het park
ligt op de kalksteen hoogvlakte, de Causse. Het is een heuvelachtig landschap dat doorsneden wordt door de diepe rivierdalen van de Lot en van de Célé. Het is een arme streek, met onder meer als gevolg dat de dorpen op vrij grote afstand van elkaar liggen. In heel het gebied wonen slechts zo’n 25.000 mensen.


Foto: Saint-Martin-de-Vers
De grond
is kalkgrond, poreus, met als gevolg dat water snel wegzakt in de bodem. De vegetatie op de hoogvlakte heeft moeite zich te handhaven, met name in de droge hete zomers. Toen meer bos gekapt werd om daar landbouwgrond van te maken bleek al snel dat dit niet veel meer opleverde dan een versnelde verwoestijning van de omgeving. De armetierige kromme eikjes op de Causses hebben een duidelijke functie in het vasthouden van water, in het leefbaar houden van de omgeving.


Het water
heeft het gebied gevormd. De rivierdalen zijn duidelijk zichtbaar uitgeslepen. Maar ook zijn er de onderaardse rivieren, rivieren die in de grond verdwijnen om een eind verder weer boven te komen. Het water heeft er ook voor gezorgd dat er in het gebied allerlei grotten zijn ontstaan. Een aantal van deze grotten hebben prehistorische wandschilderingen. 



Cazelles
Een cazelle is een klein, rond stenen hutje, destijds gebouwd door de herders als schuilplaats wanneer ze met hun kudde op stap waren. Het zijn kleine hutjes, volledig gebouwd van de gestapelde stenen uit de omgeving.




Om het wankele evenwicht
tussen de mens en zijn omgeving, tussen de bebouwde omgeving en de natuur te beschermen is het Parc naturel régional des Causses du Quercy ingesteld. Bijzondere plaatsen zoals Rocamadour en Saint-Cirq-Lapopie liggen binnen het gebied van het park. In het park wordt geïnvesteerd om er voor te zorgen dat de rijkdom van de omgeving beschermd kan worden.


Foto: Rocamadour
Rocamadour
is na Lourdes de meest bezochte bedevaartsplaats van Frankrijk. De stad is gebouwd op een rots midden in de Causse de Gramat, een uitgestrekt leisteenplateau en onderdeel van de Causses du Quercy. Boven op de rots ligt een burcht. Via een slingerend pad kan men het heiligdom bereiken, een reeks van kapellen met fresco's en een kerk. Via een trap, waarin vele fossielen van mariene herkomst zichtbaar zijn, komt men onderaan de berg. Daar ligt het zeer toeristische stadje met zijn nauwe straatjes.










De naam van deze heilige plaats
is van het Occitaanse 'roc amator'; de rots van Amadour. Deze rots is in de vroege middeleeuwen uitgekozen door een Sint-Amadour als woonplaats.
Sint-Amadour leidde een kluizenaarsbestaan en wordt in een legende geïdentificeerd met Zacheüs, een leerling van Jezus. Hij is ook de man van Sinte-Veronica, met wie hij samen vanuit het Heilige Land hier naartoe vluchtte.


In de 12e eeuw
werd het lichaam van Sint-Amadour nog geheel intact en onaangetast aangetroffen in een tombe in de bergwand. Het lichaam werd in de kapel gelegd waar men vervolgens op zijn wederopstanding wachtte, die echter niet kwam. Later is het lichaam door de protestanten tijdens een van de vele godsdienstoorlogen verbrand. Rocamadour werd een zeer populaire bedevaartsplaats op de weg van Noord-Europa naar Santiago de Compostella. Veel bekende mensen kwamen naar Rocamadour op pelgrimstocht, waaronder koning Lodewijk de Heilige en Hendrik III van Engeland die in Rocamadour op wonderbaarlijke wijze genezen zou zijn van een ziekte. Naast de tombe van Sint-Amadour is de Zwarte Madonna van Rocamadour een belangrijke reden voor een pelgrimsbezoek.

Tegenover Rocamadour
ligt het plaatsje L’Hospitalet, een oude verzorgingsplaats met een kapel voor pelgrims. Vanaf L’Hospitalet heb je een prachtig uitzicht op Rocamadour.
 Foto's: L’Hospitalet

Bron: Wikipedia                                                                                                                                                           

vrijdag 20 april 2012

Les Trésors de Lisette


O, jee, - de schrik sloeg me om het hart. Een spelend kind en een aanstormende auto. 


Maar het kind bleek gelukkig een pop van het leuke huishoudmuseum “Les Trésors de Lisette”, in Charente-Maritime. Als je op de naam klikt, kun je er alles over lezen.



vrijdag 23 maart 2012

EIA, een nare paardenziekte


Ik was nog niet zolang geleden in het franse 'Parc National des Cévennes'. Behalve dat het een prachtige streek is waar je nog authentieke dorpjes tegenkomt lopen er ook heel veel paarden. Op het landgoed 'Le domaine du Villaret' heeft het parc een kudde przewalski-paarden in het wild uitgezet om deze paarden in de natuur te kunnen observeren, met als doel om deze paarden te herintroduceren in Mongolië. Het przewalskipaard is een wilde ondersoort van paarden, die in 1967 voor het laatst in het wild gezien werd in dat land. Het was vermoedelijk het ras dat als rijdier werd gebruikt door de Mongoolse veroveraars als Dzjengis Khan.


Er worden paardrijdtochten door de Cevennen georganiseerd en het is zelfs mogelijk om - visa versa - een meerdaagse tocht van de Cevennen naar de Camargue te maken.


Ook zijn er in de Cevennen fokkerijen van volbloed Arabieren die wereldkampioenen hebben voortgebracht.


Onlangs is in het Zuid-Franse Vaucluse – niet ver van het 'Parc National des Cévennes' - de gevreesde paardenziekte equine infectious anemia (EIA) vastgesteld. Een virale ziekte die in de volksmond ook wel moeraskoorts of le sida du cheval (paarden-aids) wordt genoemd.


 Uit een onlangs verschenen rapport blijkt dat begin februari acht paarden op verdenking van besmetting werden onderzocht, vier van hen bleken daadwerkelijk drager van het virus. De vier besmette paarden zijn afgemaakt.


Equine infectieuze anemie is een virale paardenziekte die niet op de mens overdraagbaar is. Na een incubatieperiode van meestal één tot drie weken, maar soms ook drie maanden, kan de ziekte zowel acuut als chronisch verlopen. De acute versie gaat gepaard met koorts, zenuw-, hart- en bloedsymptomen (anemie).


De ziekte kent soms een dodelijk verloop, terwijl een groot aantal dieren nooit symptomen vertoont. Stress of andere ziekten kunnen de ziekte opnieuw activeren. De dieren worden voornamelijk via het bloed besmet, door insectenbeten of besmet materiaal (bijvoorbeeld naalden).


De dieren blijven levenslang besmet en vormen zo een besmettingsbron voor andere paarden. Er bestaat geen behandeling of vaccin. Besmette dieren moeten helaas worden afgemaakt om de verdere verspreiding van de ziekte te verkomen.

Voor landen waar EIA uitbreekt, geldt op grond van de Europese regelgeving een meldingsplicht en een vrijwaringsplicht naar andere landen. Nederland is officieel nog vrij van het virus.
Bron EIA informatie: Horses.nl 

zaterdag 10 december 2011

Lac du Laouzas


In het Franse departement Tarn - regio Midi-Pyrénées - ligt bij het stadje Nages het “Lac du Laouzas”. Direct aan de oevers van dit meer is een parkeerplaats voor campers gecreëerd waar je voor vijf euro, vierentwintig uur mag blijven staan.



Het Lac du Laouzas is een stuwmeer van vierhonderd hectaren met een dam van vijftig meter hoog, grenzend aan rivier de l'Orb in het Parc Regional du Haut Languedoc. Het park ligt gedeeltelijk in de regio’s  Midi-Pyrénées en Languedoc-Roussillon.



Het was een donkere maanloze avond toen ik arriveerde en kon vrijwel niets van de omgeving zien. Pas de volgende ochtend toen het licht werd zag ik in wat voor een schitterende omgeving ik was terechtgekomen.  

Het natuurreservaat Parc Regional du Haut Languedoc omvat het zuidwestelijke gedeelte van het Massif Central, feitelijk de overgang van het hooggelegen centrale deel van Frankrijk naar de Middellandse Zee. Het klimaat en de vegetatie worden beïnvloed door zowel de Middellandse Zee als de Atlantische Oceaan. Het gebied kent een groot aantal verschillende planten, waaronder veel orchideeën, en een fauna met onder andere moeflons, herten, koningsarenden en wilde zwijnen.


  

zondag 23 oktober 2011

Moord op Soortgenoot

In mijn tuintje zitten ook hagedissen en ik dacht altijd dat, dat van die leuke onschuldige diertjes waren. Dat blijkt toch een misrekening. Zo was ik er pas getuige van hoe een hagedis een soortgenoot te lijf gaat. Het aangevallen dier blijkt geen schijn van kans te hebben. Vrijwel bij de eerste hap heeft het een ingedrukte borstkast te pakken en het komt dan ook door verstikking om het leven. Of de hagedis is opgegeten - kannibalisme schijnt vrij normaal te zijn onder hagedissen en gekko’s – kon ik niet zien want het levenloze dier werd achter een steen getrokken waarna ik er geen zicht meer op had.

dinsdag 18 oktober 2011

Tour de France 2012

Vandaag is het routeschema voor de Tour de France 2012 bekend gemaakt. De 16de etappe op woensdag 18 juli 2012 gaat van Pau naar Bagnères de Luchon en is de koninginnenrit vanwege de beklimming van 4 bergen in de Pyreneeën, te weten: de Aubisque, de Tourmalet, de Aspin en de Peyresourde.


Ik ben weleens op de Aubisque, de Tourmalet en de Aspin geweest. Mijn busje moest heel wat toeren maken om bergop te komen en soms viel ik zelfs haast stil. De wegen zijn vaak erg smal en steil en er lopen loslopende koeien, paarden, ezels, varkens en honden en dan heb ik het alleen nog maar over de gedomesticeerde dieren. Er kan ook een hert of andere wild oversteken. Het afdalen met hoge snelheid van de renners is nog een graadje moeilijker en vereist veel stuurmanskunst, ook van de volgauto’s. Vergeet daarbij niet al die met water smijtende, meerennende en met veel te grote vlaggen zwaaiende wielerfans en je begrijpt niet dat er in verhouding zo weinig ernstige ongelukken gebeuren.

Tourbaas Christian Prudhomme omschreef de komende Tour de France als: “We hebben geprobeerd etappes neer te zetten waarin elke dag wel iets moois kan gebeuren”, ik hou mijn hart vast.


Gelukkig waakt in de Pyreneeën “Notre Dame de Luret” protectrice des voyageurs, dat is een hele geruststelling.


Het zijn niet alleen fietsers die de Col d'Aspin op en af sjezen, ook motorrijders uit heel europa vinden dit een ideaal circuit. Alle te beklimmen cols liggen in het “Parc National des Pyrénées”, een natuurgebied.

zondag 16 oktober 2011

Carcassonne

Als je vanaf de Costa-Blanca binnendoor naar de Cevennen rijdt, kom je langs de Zuid-Franse stad Carcassonne. Ik heb zelden een stad gezien die zo’n authentieke skyline heeft als deze stad, waarvan de oorsprong ligt in de 8e eeuw v.Chr. De citadel, “La Cité” staat bekend als mooiste voorbeeld van een middeleeuwse stad in Europa, en is bijna volledig bewaard gebleven. Niet voor niets staat de stad op de Werelderfgoedlijst van UNESCO en trekt jaarlijks ruim 3 miljoen toeristen.


zaterdag 8 oktober 2011

Wegwezen


Zit je heerlijk te picknikken in het gras op de Col d'Aspin, komt er een koe controleren of er echt geen osseworst in je koelbox zit.

dinsdag 4 oktober 2011

Geen regen gevonden

Afgezien van de regen
 op de Mont Aigoual in de Franse Cevennen, ben ik op mijn tochtje door Noord-Spanje en Zuid-Frankrijk geen regen meer tegen gekomen. Het was overal droog en warm.


De “Laguna de Gallocanta” 
die gedeeltelijk in de Spaanse provincies Zaragoza en Teruel ligt, is zelfs helemaal droog gevallen. Normaal moeten hier over enkele dagen de eerste kraanvogels uit het noorden aankomen die de lagune als overnachtingsplaats gebruiken. Maar nu maken wilde zwijnen gebruik van de droog gevallen lagune om snel over te kunnen steken naar de omliggende bergen.


Als er niet snel regen 
komt en er dus geen water in de lagune vloeit betekend dit dat een groot gedeelte van de tienduizenden in Spanje overwinterende kraanvogels zullen doorvliegen naar het eveneens Spaanse Extremadura. Het water in de lagune biedt de kraanvogels bescherming tegen vossen en andere predatoren, ze gebruiken het niet om te drinken want het water (als er water is) in de lagune is zout.


Hoe droog 
het is kun je goed zien aan de stofwolken die een naar huis terugkerende tractor opwerpt bij de lagune.  
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...