Witte Zwanen, Zwarte Zwanen

Ben een tiental dagen in de Randstad Holland geweest - met een gemiddelde bevolkingsdichtheid van 915 inw./km² - één van de dichtstbevolkte gebieden ter wereld. Toch schijnt er volgens sommigen nog volop plaats te zijn, zelf denk ik daar anders over. Ondanks die hoge bevolkingsdichtheid en de daarmee gepaard gaande verstedelijking, kom je er toch - met een spanwijdte van ca. 2,30 m. - één van de grootste vogels van Europa tegen, de Knobbelzwaan (Cygnus olor). 

Voor Nederlanders en Belgen zijn ze een normale verschijning in parken en polders. Maar voor iemand die de helft van zijn leven in Spanje woont zijn ze bijzonder. Toen ik uit Nederland vertrok waren ze lang niet zo talrijk en in Spanje komen ze normaal gesproken niet voor. De Knobbelzwaan is wel de zwanensoort die het verst naar het zuiden is geëxpandeerd, je komt ze in Frankrijk tot vlak voor de Pyreneeën al tegen. Maar de Pyreneeën zelf komen ze nog niet over. 

Overal langs de waterkant zie je ze nesten maken. Van koeien, schapen, loslopende honden en mensen lijken ze zich niet veel aan te trekken. Ze kunnen agressief zijn - zie Zwaan doodt man - maar over het algemeen zijn het rustige en vreedzame dieren.

Op de camping in ’s-Gravenzande waar ik met mijn campertje stond, kwam een 1^ste winter Knobbelzwaan iedere morgen om een stukje brood bedelen. Als hij met zijn flappers op de rubberen mat ging staan ging hij prompt onderuit. Nooit geweten dat je een rubberen mat als wildrooster kunt gebruiken.

Hoewel men dieren nog niet zo lang geleden als stom bestempelde, zijn ze dat beslist niet. Want ook deze Zwaan had al snel door dat hij niet op de mat moest gaan staan en kwam met zijn telescopische nek de camper binnen om me het brood uit de handen te ritsen. Na een Vos en een Ezel was dit het derde dier dat ik op bezoek kreeg.

Toen ik weer richting Spanje reed, zag ik bij Zevenbergschen Hoek een Zwarte zwaan (Cygnus atratus) langs de slootkant staan. De Zwarte zwaan komt voor in Australië, Tasmanië en Nieuw-Zeeland.

De Zwarte zwaan is een populaire sierwatervogel die veel wordt gehouden en gekweekt. Ontsnapte of uitgezette exemplaren kan men ook in de Europese natuur tegenkomen, maar worden beschouwd als exoot. In Europa broeden ze het gehele jaar door. De Zwarte zwanen vormen rond hun tweede levensjaar een koppel voor het leven. De kuikens worden door de ouders samen opgevoed. De Zwarte zwaan is niet honkvast. Bij zwerftochten kan hij afstanden van honderden kilometers overbruggen en zorgt zo ook zelf voor zijn verspreiding. Kenmerkend is de klagende, trompetterende roep bij hun nachtelijke vluchten. Zijn voedsel bestaat uit grassen en waterplanten.

Ik vind het altijd een raadsel waarom er in het dichtbevolkte Nederland zo veel vogels zitten en ze zijn er ook een stuk minder schuw dan in Spanje.

Heb ik weer

Je staat 

met je busje op die eindeloze vlakte van de "Campo de Daroca" in Aragón en omdat er vrijwel geen mens woont, ben je er vrijwel zeker van dat niemand je bij het fotograferen zal kunnen storen.

Tot er uit het niets 

een ezeltje komt aangesloft waarvan zijn baas in geen velden of wegen is te bekennen.

Het diertje 

blijkt verre van inkennig en lopen er normaal altijd mensen door het beeld als je aan het fotograferen bent, nu dus een overigens buitengewoon sympathiek ezeltje.

Zoals alle dieren 

gaat de grootste interesse uit naar het voedsel wat ik in mijn keukentje heb, dat bleek nog een stokbrood en een stuk meloen te zijn en daar had de ezel wel (ezels)oren naar.

Nadat het stokbrood 

was opgegeten en de dichtstbijzijnde bakker op 45 kilometer afstand in Molina de Aragón bleek te zitten, was ik heel blij met de extra pakjes toast die ik had meegenomen. Het ezelinnetje, want dat was het, had daar geen boodschap aan. Die begon te grazen in een perceel met zonnebloemen, en ze vroeg niet eens of ik ook wat wilde.

Spanje 40 jaar geleden

Het is alweer 40 jaar geleden dat ik voor het eerst in Spanje kwam.

Het Spanje van 40 jaar geleden was heel anders dan het huidige, het belangrijkste vervoermiddel wat ze in de dorpen en op het platteland hadden was de ezel of het muildier. Gek trouwens als je in Spanje het platteland zegt het is haast nergens plat, Spanje is één van bergachtigste landen van europa.

Op de hellingen en op de velden werd dan ook dankbaar gebruik gemaakt van de ezel. Maar niet alleen door de boer, ook de bakker, wijnhandelaar, olieman, het leger en vele anderen gebruikten deze kleine, weinig eisende krachtpatser.

Er reden toen nauwelijks auto’s, de grote steden daargelaten, de wegen en dorpen lagen bezaaid met uitwerpselen en de vogels maakten daar dankbaar gebruik van, net zoals de vliegen.

Alleen de hoofdstraat in het dorp was meestal geasfalteerd, de zijstraten niet. Dat was ook beter voor de hoefdieren, het voorkwam uitglijden. In wat nu een grote plaats is, Torrevieja (ca. 100.000 inw.) in Alicante, was het tot 25 jaar geleden niet anders.

De ezel stond thuis, een grote deur gaf toegang tot de woning en de ezel of het muildier ging door de kamer en de keuken naar de buitenplaats. Daar stonden ze onder een gedeeltelijke overkapping. Deze werd ook gebruikt door de vogels, die op hun beurt weer werden gebruikt door de bewoners voor de paella.

Tot voor enkele jaren reed nog een oud boertje met zijn ezeltje van Benissa naar zijn landje in Benimarco. Voor de rest zie je ze nauwelijks meer aan de Costa-Blanca. In de armere meer geïsoleerde gebieden zoals Zamora, Ciudad Real, Extremadura en langs de Portugese grens zie je ze nog wel. Een tehuis voor gepensioneerde ezels ben ik in Spanje nog nergens tegengekomen terwijl het land veel aan dit dier heeft te danken.

Het voordeel van gedomesticeerde ezels ten opzichte van paarden is dat zij kleiner zijn, beter bestand zijn tegen extreme omstandigheden en makkelijker te hanteren en te voeden zijn.

De reputatie van ezels dat zij eigenzinnige dieren zijn, heeft vooral te maken met hun intelligentie en voorzichtigheid. Ze zijn moeilijk te porren als men ze bijvoorbeeld met gevaar voor hun leven iets wil laten doen. Is eenmaal hun vertrouwen gewonnen, dan zijn ze dankbaar en prettig gezelschap.

Een kruising tussen ezelhengst en paardenmerrie wordt muildier genoemd, die tussen ezelin en paardenhengst heet een muilezel. Alle mannelijke nakomelingen tussen deze kruisingen zijn onvruchtbaar.

Afgelopen oktober is in Hollywood een ezel overleden en hoewel u het dier waarschijnlijk niet persoonlijk kende, gaat het zonder twijfel om één van de bekendste ezels ter wereld. Napoleon werkte 25 jaar in de filmindustrie en stond op de set met ondermeer Richard Gere.

De ezel raakte zwaargewond toen hij werd aangereden door een auto. Het dier overleefde de aanrijding niet, de chauffeur van de auto was ongedeerd. De ezel stierf op 27-jarige leeftijd