Muzykalna to ja za bardzo nie jestem. Ale tak się dzisiaj zasłuchałam:
'...Szkoda twoich łez, dziewczyno,
Wszystko ma swój kres, dziewczyno,
Żar miłości sczezł
l tylko płonie w szklankach wino...'
Osiemdziesiąt lat minęło, odkąd idol tamtych czasów Tadeusz Faliszewski w "Morskim Oku" śpiewał to rzewne tango Andrzeja Własta, do którego muzykę skomponował Artur Gold. Obaj autorzy szlagieru tragicznie zginęli z rąk hitlerowców podczas II wojny.
Tadeusz Faliszewski, który dla wytwórni Syrena-Elektro nagrał najwięcej płyt gramofonowych, po wojnie znalazł się na emigracji i do swojej śmierci (1961) już Polski nie odwiedził.
A w piosence znów on ją porzucił, już nie kocha, ona płacze, a bywalcy tawerny domagają się, aby dziewczyna im zatańczyła. Ckliwe? Chyba nie. Cyniczne trochę. W nim miłości już nie ma, ale ją namawia: 'Zapomnijmy się/ Pójdź do mnie, szczęście mi stwórz'.
Godne uwagi przede wszystkim jest to, że twórczość z tamtych lat ma swoich zagorzałych wielbicieli do dnia dzisiejszego, i niekoniecznie osiemdziesięciolatków. Sama, choć jeszcze mi pięć minut do tego pięknego wieku brakuje, lubię od czasu do czasu pozachwycać się przebojami z okresu dwudziestolecia, poczytać i posłuchać o kabaretach, jakże sławnych i tłumnie odwiedzanych: Zielonym Baloniku, Momusie, Czarnym Kocie, Morskim Oku, Qui Pro Quo.
Postaci Fryderyka Jarossy'ego, Hanki Ordonówny, Zuli Pogorzelskiej, Lody Halamy, Stefci Górskiej, Aleksandra Żabczyńskiego, Henryka Warsa, Boya-Żeleńskiego, Mariana Hemara, i wielu, wielu innych pamiętane są przecież świetnie do dzisiaj.
To były czasy: Kobiety uwielbiane, piękne, uzdolnione, we wspaniałych kreacjach, błyszczały na scenie i poza nią. Panowie w smokingach, wytworni, kulturalni. Kwiaty, czekoladki, dorożki i przechadzki. Zresztą teksty piosenek najlepiej to opowiadały:
'...Zaraz wezmę od szefa akonto/ Kupię jej bukiecik róż/ Potem kino, cukiernia i spacer/ W księżycową jasną noc...' śpiewał Eugeniusz Bodo w piosence 'Umówiłem się z nią na dziewiątą' w najlepszej komedii dwudziestolecia "Piętro wyżej" z 1937 roku, w reżyserii Leona Trystana. Muzyka Henryka Warsa.
Z tego samego filmu pochodzi inny, znany do dziś szlagier, ze słowami Emanuela Schlechtera, p. t. Sex appeal, który Bodo śpiewał w przebraniu kobiecym.
Jakże w dalszym ciągu przejmująco brzmi Mieczysław Fogg, który w 1935 pierwszy raz śpiewał słowa napisane przez Zenona Friedwalda do muzyki Jerzego Petersburskiego:
'... to ostatnia niedziela/ moje sny wymarzone / szczęście tak upragnione/ skończyło się/ pytasz co zrobię i dokąd pójdę / dokąd mam iść ja wiem/ dziś dla mnie jedno jest wyjście/ ja nie znam innego/ tym wyjściem jest, no mniejsza z tem...'
Piosenka ta, nazywana tangiem samobójców nawet, światową zrobiła karierę. Tak samo jak inny utwór tego kompozytora, z roku 1929, czyli Tango milonga (słowa A. Włast), znane też p. n. Oh, Donna Clara.
Trudno nie pamiętać o polskim hicie wszech czasów czyli utworze z melodramatu 'Szpieg w masce' w reżyserii Mieczysława Krawicza. Film wszedł na ekrany w roku 1933 ciesząc się niebywałym powodzeniem. Oczywiście chodzi o utwór skomponowany przez Henryka Warsa do słów Juliana Tuwima, zaśpiewany przez super gwiazdę tamtych czasów Hankę Ordonównę, p.t. Miłość ci wszystko wybaczy.
Wiedziała, o czym śpiewa. Mąż, hr. Michał Tyszkiewicz, wybaczał jej burzliwe romanse. Ale była osobą wyjątkową, 'najczarowniejszą, jaką znam na świecie' - pisał o niej i do niej Juliusz Osterwa.
Piosenka znana jest też na świecie dzięki oskarowej 'Liście Schindlera' Stevena Spilberga (1993).
Wciąż ma słuchaczy. A wykonują ją kolejne pokolenia piosenkarek, na przykład Kayah czy Tatiana Okupnik. Ale to chyba nie to samo?