Μια τρύπα στο νερό - Δέκα χρόνια μετά...

Φοβερό, ψηφίζουμε και κάνουμε
Μια τρύπα στο νερό, μωρό μου τι μας κάνουνε.
(Ναι, η Πωλίνα είχε πει και γι’ αυτό).

Φοβερό! Τρομερό! Και κάθε άλλο παρά πάρα πολύ ωραίο -που είναι μικρή λογοτεχνική άσκηση για να παρατεθούν στη σειρά δυο «παρα» που τονίζονται διαφορετικά.

Το δημοψήφισμα του ’15 ήταν κάπως σαν τραγούδι της Πωλίνας. Κι όσοι χλευάζουν την καλτ αναφορά, ίσως αγνοούν τον όψιμο ριζοσπαστισμό της ύστερης κ. Μισαηλίδου (ναι, ο ΣΥΡΙΖΑ το κατάφερε και αυτό), που μελαγχολούσε με την ντεκαντάνς -ακόμα και του ΚΚΕ- και έγραφε στον τοίχο της πως η ιστορία γράφεται με ανυπακοή -γιατί το είδε γραμμένο κάπου στα Εξάρχεια. Τρομερό!

Ή κάπως σαν την ατάκα-παρηγοριά του Μπονάτσου (Φοβερό - Τρομερό) στις «Κόντρες» προς την ηττημένη ομάδα.
Χάσατε, δεν έχει καμία σημασία! Όπως ακριβώς στο δημοψήφισμα.

Όχι, δεν έχει σημασία. Εκτός και αν είσαι ο χαμένος που τα παίρνει όλα -γιατί άμα χάνεις εκλογές, κερδίζεις στην απάτη. Ή εκτός αν νομίζεις πως κέρδισες και στήνεις χορό (του Ζαλόγγου) στην πλατεία Συντάγματος -είμαστε κάθε λέξη του. Και αν φοβάσαι μήπως βγούμε από την Ευρρώπη, χαλάρωσε, τραγούδα «Μιντιβίλι» και άκου τον Βλάσση.
-Γιατί; Σιγά την ήπειρο...

Μετά το εισαγωγικό, ακολουθούν μερικά ακόμα σημεία για τη σημερινή επέτειο.

Ο χαμένος χρόνος του Προυστ

Δέκα χρόνια μετά, το δημοψήφισμα φαίνεται σαν χθες, μα τόσο μακρινό. Ο ιστορικός χρόνος που περνά και χάνεται. Κι έπαψε να είναι πυκνός, γεμάτος κινηματικά γεγονότα, και ξαναρχίσαμε να τον μετράμε με εκλογικές θητείες. Δεύτερη τετραετία Μητσοτάκη -και ίσως τριτώσει το κακό. Ναι, ο ΣΥΡΙΖΑ το κατάφερε και αυτό. Να ξαναβγάλει στον αφρό τη ΝΔ με κραταιά ποσοστά, μα πρωτίστως να αραιώσει τον ιστορικό χρόνο, κλείνοντας κάθε πιθανό ρήγμα...

Σας παρακαλώ, δε θα ’θελα...

Ακτοπλοϊκά κλείσαμε, δωμάτια τσεκ, όλα έτοιμα, μια βδομάδα διακοπές και ηρεμία. (Έκτακτο δελτίο, πρωθυπουργικό διάγγελμα, αναγγελία δημοψηφίσματος, capital controls). Ή και όχι...

Το νησί ήταν έρημο (και πανέμορφο), η σύνδεση στο διαδίκτυο δύσκολη και περιστασιακή. Αλλά το χειρότερο ήταν να βγαίνεις σαν τον κλέφτη, να στήνεσαι στην ουρά του ΑΤΜ, να κρύβεσαι πίσω απ’ την κολόνα και να παρακαλάς να μην εμφανιστούν από το πουθενά οι κάμερες και γίνεις ρεζίλι ή ντεκόρ σε ρεπορτάζ τρομολαγνίας.

Αυτή ήταν και η τελευταία χρονιά που είδαμε τα ΜΜΕ να επηρεάζουν αντίστροφα τις κάλπες και να βγαίνει το αντίθετο από αυτό που (μας) υπαγόρευαν. Το βασικό επίτευγμα της ΠΦΑ δεν ήταν ότι έστησε ένα διήμερο ριάλιτι με καναλάρχες για τις δημόσιες τηλεοπτικές συχνότητες. Αλλά ότι ανέκτησαν τα κανάλια τη χαμένη τους αξιοπιστία. Ναι, ο ΣΥΡΙΖΑ το κατάφερε και αυτό...

-Το εξωκοινοβούλιο στον ρόλο του χρήσιμου ηλίθιου

Χειροκροτητής της κυβέρνησης και του Καμμένου (τσεκ). Χορευτικό συγκρότημα το βράδυ της Κυριακής (τσεκ). Μπράβος έξω από τα εκλογικά τμήματα (τσεκ). Θεατής της κωλοτούμπας, με κομμένη την ανάσα (αξιοπρέπειας) -τσεκ. Περνώντας όλα τα στάδια του πένθους -τσεκ. Με έμφαση στην άρνηση -να δει την πραγματικότητα. Χαρτομάντιλο για τα ετήσια δάκρυα της Περιστέρας -τσεκ. Αλλά πάντα σε ρόλο αθώας περιστεράς, που απαλλάσσεται λόγω βλακείας. Και με εμμονική προσκόλληση στον ρόλο του ΚΚΕ -πρώτη αντεστραμμένη αγάπη και παντοτινή. Και το καλύτερο; Τότε δεν είχε κανείς τους πρόβλημα με τις μαζικές συναυλίες. Πώς αλλάζουν οι καιροί...

Εν κατακλείδι, το μεγάλο πρόβλημα για το εξωκοινοβούλιο και τη στάση του δεν ήταν αυτό το... αγγελοπουλικό «μέχρι τέλους», μετά τη θρυλική κωλοτούμπα. Αλλά ότι κάπου εκεί τελείωσε η ουσιαστική παρουσία του στον δρόμο και πέρασε αρκετά χρόνια, γλείφοντας τις πληγές του από την απότομη προσγείωση στην πραγματικότητα.

-Σόλων, Σόλων, πόσο δίκαιο είχες...

Όπου Σόλων, το ΚΚΕ. Δεν ξέρω πώς λειτουργείς εσύ, σφε αναγνώστη, και τι φαίνεται για μένα από όσα γράφω -τα οποία βγαίνουν με φίλτρα, σαν εικόνα στο Ίνσταγκραμ, αν και καμιά φορά τα προσθέτει μόνος του ο αναγνώστης. Σε κάθε περίπτωση, νιώθω συχνά αντιδραστικό άτομο -χωρίς να ανήκω στην αντίδραση. Δε δέχομαι εύκολα τις εύκολες εξηγήσεις, ψάχνω πάντα τα αδύναμα σημεία τους, ακόμα και με τον διάβολο θα συμμαχήσουμε για την αλήθεια -κάνοντας πχ τον δικηγόρο του. Ναι αλλά μήπως έτσι... Κάπως αλλιώς...; Και ας συμφωνούμε στα βασικά.

Δέκα χρόνια πριν, εν όψει του δημοψηφίσματος, έβλεπα το είδος μου να αντιδρά, να προβληματίζεται και να σκέφτεται να παίξει διπλή παραλλαγή, Χ2 -είτε όχι, είτε άκυρο, το καθένα με το δικό τους σκεπτικό. Κάποιοι σφοι αναρωτιούνταν μήπως κάνουμε τακτικά λάθος -και εγώ ήμουν ανοιχτός να το συζητήσουμε και ας μη συμφωνούσα απαραίτητα. Εκ των υστέρων, δεν είμαι απλώς πεισμένος για τη σωστή θέση του ΚΚΕ, αλλά είναι από τις σπάνιες φορές που το παραδέχομαι με θαυμασμό: για την πείρα του, το οξυμένο κριτήριο, τη συλλογική του αντίδραση, σε μια δύσκολη, πιεστική και αρκετά πρωτότυπη συγκυρία. Γιατί δεν παρασύρθηκε και δεν έπεσε οικειοθελώς στον γκρεμό.

-Το σύνδρομο του ξυπνητηριού

Ναι αλλά δεν τιμωρήθηκε για τη στάση του το ΚΚΕ; Ασφαλώς και το πλήρωσε, όπως συμβαίνει με κάθε δύσκολη θέση-επεξεργασία. Φάνηκε στις δεύτερες εκλογές, τον Σεπτέμβρη του ’15, στο στάσιμο ποσοστό και την αδυναμία να εισπράξει τη φθορά του μνημονιακού ΣΥΡΙΖΑ, μολονότι κάμποσοι επέστρεψαν στα πάτρια ιδεολογικά εδάφη -και δεν πρέπει να υπήρχε σύντροφος (μέλος ή μη) που να μη γνώριζε προσωπικά άσωτους ψηφοφόρους που διακατέχονταν από εκλογικό νόστο και άλγος -λόγω του τραυματικού τρίτου μνημονίου.

Για τη μεγάλη πλειοψηφία, όμως, το ΚΚΕ ήταν κάτι σαν ξυπνητήρι. Χρήσιμο, απαραίτητο, καλούσε σε αφύπνιση, αλλά συνάμα ενοχλητικό και σίγουρα όχι η πρώτη επιλογή τους στην κάλπη. Σε κανέναν δεν αρέσει να του θυμίζουν τα λάθη του και το ΚΚΕ έκανε ακριβώς αυτό, απλά επειδή υπήρχε, και ας ήταν ελάχιστοι οι σφοι που υπέκυψαν στον ανθρώπινο πειρασμό να ξεσπάσουν από τη συσσωρευμένη πίεση των ημερών και να φωνάξουν κατάμουτρα: ΣΑΣ ΤΑ ’ΛΕΓΑ...

Πολλοί πάτησαν «αναβολή» στην αφύπνιση και συμπορεύτηκαν με μια μικρή καθυστέρηση. Οι υπόλοιποι συνεχίζουν τον μακάριο ύπνο τους, περιμένοντας την επόμενη γλυκιά αυταπάτη, που θα εξελιχθεί σε Εφιάλτη -και προδοσία. Ενώ κάποιοι σφοι αναρωτιούνται ρητορικά στο διηνεκές τι άλλο/διαφορετικό έπρεπε να κάνουμε, για να αποφύγουμε αυτή την κατάληξη.

Πλην Λακεδαιμονίων

Κι όμως. Το ΚΚΕ ήταν το μόνο (κοινοβουλευτικό) κόμμα που υπερασπίστηκε στην πράξη την ετυμηγορία και το «ΟΧΙ» του «κυρίαρχου» λαού, την αμέσως επόμενη μέρα, στο συμβούλιο των πολιτικών αρχηγών, που φρόντισαν να αποκοιμηθεί στην αγκαλιά του ΝΑΙ και το μετέφρασαν ως διαπραγματευτικό χαρτί σε ένα στημένο παζάρι, όπου το ξεπούλησαν πριν προλάβεις να πεις «έρπης».

Κάποιοι δυσκολεύονται ίσως να το πιστέψουν, αλλά θα το διαπιστώσουν όταν δημοσιευτούν τα πρακτικά εκείνης της σύσκεψης, από την οποία αποχώρησε ο ΓΓ, για να ομοφωνήσουν οι υπόλοιποι -πλην Λακεδαιμονίων. Και ίσως τώρα, που θυμήθηκε και ο (αναβαπτισμένος in USA) Τσίπρας να θέσει το ζήτημα (που θέτει εξ αρχής το ΚΚΕ), να έχουν ωριμάσει επιτέλους οι συνθήκες για να βγουν στη δημοσιότητα όσα ειπώθηκαν εκείνη τη μέρα. Και πάσα μονομερής ενέργεια επ’ αυτού, καλοδεχούμενη...

Το πραγματικό διακύβευμα

Τα γεγονότα είναι νωπά -από τη σκοπιά της ιστορίας-, οι γραπτές μαρτυρίες των πρωταγωνιστών λιγοστές, αλλά ο αστικός τύπος φιλοξενεί μια σειρά επετειακά αφιερώματα, με ενδιαφέρουσες πτυχές, διάφορα -γνωστά και μη- αφηγήματα και διαφορετικά επίπεδα «εξομολόγησης» και απεικόνισης της αλήθειας. Διαβάουμε πχ μεταξύ άλλων.

-Ότι ζήσαμε δραματικές στιγμές και φτάσαμε μια ανάσα από το GRexit.

-Ότι ο ΣΥΡΙΖΑ είχε κρυφή ατζέντα, με την έξοδο στο τραπέζι -ως «ατύχημα» ή πιθανό ενδεχόμενο- υπηρετώντας τα σχέδια του Σόιμπλε.

-Ότι το σχέδιο Β ήταν ανύπαρκτο έως ανεφάρμοστο και ότι ο Πούτιν μας ήθελε εντός της στρούγκας της ΕΕ.

-Ότι η ύπαρξη της ευρωζώνης κρεμόταν από μια κλωστή. Και ότι μια πιθανή έξοδος της Ελλάδας, θα είχε ως επόμενα επεισόδια και άλλα γουρουνάκια (από τα PIGS και τους σφους του Οδυσσέα).

-Ότι ο ΣΥΡΙΖΑ έπεσε μαχόμενος, μετά από 17 ηρωικές ώρες, φέρνοντας ένα πιο ήπιο μνημόνιο και την προοπτική μιας οριστικής εξόδου από αυτό.

-Ότι ο ΣΥΡΙΖΑ υπολόγιζε να βγει το ΟΧΙ στο δημοψήφισμα, για να έχει λυμένα χέρια -αλλά όχι καθαρά από μνηνόνια.

-Ότι ο ΣΥΡΙΖΑ διαπραγματεύτηκε -και έχασε- για την πλευρά των εφοπλιστών, των φαρμακοβιομήχανων και λοιπών «ευεργετικών ομάδων».

-Ότι η ρίζα της κρίσης ήταν η έλλειψη ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας και γι’ αυτό βίωσε πιο έντονους τριγμούς, πχ συγκριτικά με τη Γερμανία.

Και τέλος, ότι ο ΣΥΡΙΖΑ έφερε σε πέρας τη βρώμικη δουλειά, που δεν μπορούσαν να κάνουν τα υπόλοιπα αστικά κόμματα, τη δεδομένη στιγμή. Ότι επιχείρησε να διαπραγματευτεί για τα επιμέρους -δηλαδή για συγκεκριμένα επιχειρηματικά συμφέροντα- χωρίς ιδιαίτερη επιτυχία. Ότι η χούντα δεν τελείωσε το ’73 (αλλά ένα χρόνο μετά) και πάντως τα μνημόνια δεν τελείωσαν το ’18. Η ΕΕ και το Σύμφωνο Σταθερότητγας είναι ένα μνημόνιο διαρκείας και μαρτύριο χωρίς τέλος για τους λαούς.

Πέραν αυτού, η κε του μπλοκ είναι ανοιχτή σε οποιοδήποτε ερμηνευτικό σχήμα για τις λεπτομέρειες και το ουσιαστικό διακύβευμα της διαπραγμάτευσης ή την κατανομή των ρόλων. Αρκεί να μην ξεχνάμε την ουσία και αυτά που ξέρουμε για τις ενδοαστικές αντιθέσεις -σαν τους «μαρξιστές αναλυτές» που έβρισκαν συμμάχους πότε στη Λαγκάρντ, πότε στη Μέρκελ και πότε στον Μοσκοβισί.

-Και εσύ λαέ βασανισμένε...

Μην ξεχνάς τον Ωρωπό, τον φασισμό και τα διδάγματα της κρίσης για την ΕΕ και το σύστημα. Είναι ζήτημα πόσοι ήταν θύματα (αδέρφια εσείς) της κωλοτούμπας του ΣΥΡΙΖΑ, πόσοι γνώριζαν εξ αρχής ότι έδιναν εντολή για διαπραγμάτευση εντός του γνωστού ασφυκτικού πλαισίου -όπου δεν υπάρχουν περιθώρια για αποκλίσεις- και πόσοι ήταν έτοιμοι για κάτι παραπάνω, αν έβγαινε μπροστά το ΚΚΕ -ή όποιος άλλος στη θέση του.

Αλλά αυτή είναι μια συζήτηση που έχει ξαναγίνει...

Δέκα χρόνια μετά

Ένα πράγμα ποτέ δε θα αλλάξει, δέκα χρόνια μετά
Η δική μου καρδιά στον δικό σου ρυθμό θα χτυπά
(Ναι, η Πωλίνα έχει πει και για αυτό)

Δέκα (και άλλα τόσα και άλλα τόσα) χρόνια μετά, ένα πράγμα ποτέ δε θα αλλάξει. Ο καπιταλισμός. Και οι Πασοκιές (που θέλουν να τον κάνουν ανθρώπινο). Και ο δικός μας αγώνας για να τον ανατρέψουμε. Και οι αυταπάτες για τα δημοψηφίσματα. Που αν μπορούσαν να αλλάξουν τον κόσμο, θα ήταν παράνομα. Και όχι, η αστική τάξη δε θα μας δώσει το σχοινί και τα εργαλεία για να την κρεμάσουμε στο χρονοντούλαπο της ιστορίας. Θα φροντίσουμε εμείς για αυτό...

Και τέλος πάντων, τίποτα δεν πάει χαμένο (αρκεί να το αξιοποιούμε ως πείρα).
Ούτε καν τα δημοψηφίσματα και οι τρύπες που ανοίγουμε -στο νερό ή όπου αλλού.

Αχ Ευρώπη - Ευρωεκλογικές σημειώσεις

Κανονικά οι ευρωεκλογές θα ήταν μια πολύ καλή αφορμή να ανοίξει η συζήτηση για τον χαρακτήρα της ΕΕ και μια σειρά συνθήματα - ιδεολογήματα: αν είναι η Ευρώπη των λαών, της δημοκρατίας και των δικαιωμάτων, αν είναι πεδίο ταξικής πάλης κτλ.

Κι όμως, αυτό είναι το μόνο για το οποίο δε γίνεται η παραμικρή νύξη στα τηλεοπτικά πάνελ. Μπορεί να ην είναι και τόσο μακρινή η εποχή που το «ΕΟΚ και ΝΑΤΟ το ίδιο συνδικάτο» ήταν, στα χαρτιά έστω, σύνθημα ενός κυβερνώντος κόμματος -του ΠΑΣΟΚ της «Αλλαγής»-, δύσκολα όμως θα βρει κανείς μεγαλύτερο ταμπού για την ελληνική αστική τάξη, που πλασάρει την ΕΕ ως θέσφατο, ιερό και όσιο, και ως τη σύγχρονη Μεγάλη Ιδέα του έθνους των εκμεταλλευτών. Εξάλλου το σύγχρονο ΠΑΣΟΚ είναι ο ΣΥΡΙΖΑ, δηλαδή η (ευρω)νατοϊκή αριστερά που νιώθει απελευθερωμένη από προσχήματα για να ανακηρύξει πχ το ΝΑΤΟ ως την αμυντική «Ιερά Συμμαχία» του καιρού μας. ΕΟΚ και ΝΑΤΟ παραμένουν ασφαλώς το ίδιο συνδικάτο, μόνο που όλα τα κόμματα του (αστικο)δημοκρατικού και μη τόξου πασχίζουν να μας πείσουν -σαν άλλοι ευρωπατέρες και νατοτσολιάδες- πως πρέπει να οργανωθούν άπαντες, να μη μείνει κανείς έξω από το Σωματείο. Πάρ’ το απόφαση βρε Στράτο, να φτιάξουμε τον στρατό του ΝΑΤΟ, ίσως και έναν ευρωστρατό, να γίνουμε κρέας για τα κανόνια τους.

Έτσι η ΕΕ περνάει ως φευγαλέα αναφορά από τα πανηγυρικά σποτάκια της ΝΔ για το στρατηγικό όραμα του «μένουμε Ευρώπη». Ενώ οι εκπρόσωποι του ΚΚΕ καλούνται να απαντήσουν συνήθως στο αφόρητα κλισέ ερώτημα «γιατί συμμετέχουν στις ευρωεκλογές, εφόσον διαφωνούν με την ΕΕ και κάπου εκεί εξαντλείται ο χρόνος τους -κι όμως θα υπήρχαν πολύ πιο ενδιαφέροντα ζητήματα να τους ρωτήσουν σχετικά, ακόμα και θεωρώντας ότι μπορούν να τους «στριμώξουν». Ο πυρήνας και η στρατηγική της ΕΕ είναι αδιαπραγμάτευτες και μένουν εκτός συζήτησης, εκφράζοντας την πλήρη σύμπνοια του ελληνικού αστισμού με την ΕΕ -κάτι που ερμηνεύει και την απουσία ενός αξιόλογου «ευρωσκεπτικιστικού» κόμματος-ρεύματος στη χώρα μας.

Με αυτήν την έννοια, δε συμφωνώ στο συμπέρασμα αλλά θεωρώ βάσιμο το σκεπτικό ενός παλιότερου άρθρου του Μαυρουδέα, που ισχυρίζεται πως η ελληνική αστική τάξη δε θα μπορούσε να απορροφήσει-ενσωματώσει ένα μέτωπο πάλης με βασικό κρίκο - αίτημα αιχμής την έξοδο από την ΕΕ, γιατί αντίκειται στον στρατηγικό της σχεδιασμό. (Είναι τουλάχιστον μια συγκεκριμένη ανάλυση της συγκυρίας -σωστή ή λανθασμένη- και όχι μια αχρονική, ιδεοληπτική μεταφορά - υπεράσπιση ενός συνθήματος-σχήματος, όπως το μεταβατικό πρόγραμμα). Κι ας μη συμφωνούμε στο δια ταύτα.

Αν ήταν τόσο απλό και γραμμικό, το BRexit θα ήταν το πρελούδιο μιας πιο ενδιαφέρουσας διαδικασίας, πιθανότατα επαναστατικής, και όχι μια αδύναμη επαγγελία της δια μέσω ενός μαοϊκού τσιτάτου και μιας επικείμενης αναταραχής που προοιωνίζεται μια υπέροχη κατάσταση -μη επαναστατική, πάντα. Στην αναμπουμπούλα, όμως, χαίρεται ο λύκος, όχι τα πρόβατα -όχι όσο δεν έχουν επαναστατική ετοιμότητα να αξιοποιήσουν οποιαδήποτε ρωγμή-αντίθεση.

Η περιβόητη «ευρωπαϊκή προοπτική» αξιοποιεί τη σύγχυση γύρω από την έννοια της Ευρώπης, που ορίζεται άλλοτε γεωγραφικά, άλλοτε πολιτισμικά, μα κατά βάση γεωπολιτικά, θυμίζοντας συνειρμικά την αοριστία γύρω από τα όρια της ιστορικής και της σύγχρονης Μακεδονίας, στις αρχές του εικοστού αιώνα. Φτάνει μεν ως τα Ουράλια, αλλά αποκλείει από το «κοινό ευρωπαϊκό σπίτι» τη Ρωσία -ευρωπαϊκή και μη- και τη Λευκορωσία, λειτουργώντας βασικά ως υπερατλαντικός βραχίονας του ΝΑΤΟ, αλλά σπεύδει να συμπεριλάβει το Ισραήλ, το Καζακστάν κτλ στις αθλητικές και καλλιτεχνικές της φιέστες (EURO, Ευρωμπάσκετ, Γιουροβίζιον) ενώ έχουν ατονήσει-υποχωρήσει σε αξία άλλες διοργανώσεις, όπως οι Μεσογειακοί Αγώνες, όπου συμμετέχουν χώρες διαφόρων ηπείρων που τις ενώνουν πολύ περισσότερα από μια θάλασσα, με βασικά σημεία αναφοράς, όπως η διατροφή -που είναι βασικός πολιτισμικός άξονας (όλα για τη μάσα γίνονται κατά μία έννοια). Και δύσκολα θα βρει κανείς πιο εύστοχους χάρτες από αυτούς που χωρίζουν τη γηραιά (και σάπια) ήπειρο σε χώρες-καταναλωτές πατάτας και ντομάτας ή αντίστοιχα μπύρας, κρασιού και βότκας.

Η σύγχυση περί Ευρώπης ξεκινά ήδη από την εποχή που η ΕΟΚ των μόλις 10 κρατών-μελών (δηλαδή στην καλύτερη η μισή ήπειρος, γεωγραφικά μιλώντας) αυτοπαρουσιαζόταν ως «ευρωπαϊκή κοινότητα», με τον ίδιο αυθαίρετο τρόπο που ο λεγόμενος «δυτικός κόσμος» παριστάνει τη διεθνή κοινότητα. Μια κατά φαντασίαν «ενωμένη Ευρώπη», που ούτε ακριβώς ενωμένη, ούτε ακριβώς Ευρώπη ήταν-είναι (αν λάβουμε υπόψη τις ασιατικές της επεκτάσεις ή τη νατοϊκή εξωτερική της πολιτική, ενίοτε ενάντια και στο δικό της συμφέρον, όπως στην περίπτωση της Γερμανίας και της ενεργειακής της εξάρτησης απ’ τη Ρωσία).

Παρόλα αυτά, η σχετική μεταστροφή της κοινής γνώμης για την ΕΕ και οι παράγοντες που την καθόρισαν παραμένουν ζήτημα προς διερεύνηση. Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα για την αντιστροφή του κλίματος είναι ίσως οι αγρότες. Οι αρχικές εξαγγελίες - προσδοκίες για τον κατακλυσμό των ευρωπαϊκών αγορών από τα ελληνικά προϊόντα διαψεύστηκαν παταγωδώς, οδηγώντας σε αντίθετα αποτελέσματα. Οι αγρότες αποδεκατίζονται και απειλούνται με αφανισμό, ενώ βγαίνουν στους δρόμους σε όλη την Ευρώπη, σε άγριες και δυναμικές διαδηλώσεις. Παρόλα αυτά η μιντιακή πνευματική ηγεμονία έχει καταχωρίσει στο θυμικό του μέσου τηλεθεατή τους αγρότες ως προνομιούχους τεμπέληδες που ξεκοκάλισαν τις κοινοτικές επιδοτήσεις (για να θάψουν τα προϊόντα τους) σε Καγιέν και τα σκυλάδικα.

Και τα αντίστοιχα παραδείγματα δεν έχουν τελειωμό. Ενώ είναι φανερός ότι η ΕΕ επέβαλε τα μνημόνια, ότι το Σύμφωνο Σταθερότητας συνεπάγεται επιτήρηση και μνημόνια διαρκείας, ότι το Ταμείο Ανάκαμψης φέρνει νέα μέτρα και ανατροπές, πολλοί βαυκαλίζονται ότι η κρίση ήταν ζήτημα κακής διακυβέρνησης -και ενός «τάδε γαμιέσαι», που δε φτάνει ποτέ στις κάλπες. Οι μισοί σιχτιρίζουν τον Μητσοτάκη και το 41%, οι άλλοι μισοί τον Τσίπρα που παραλίγο να μας βγάλει από το ευρώ με τους τυχοδιωκτισμούς του και στη μέση ο Βαρουφάκης παίζει το (αναποφάσιστο) μπαλάκι του Ματς Πόιντ του Γούντι Άλεν, και θα ήθελε να μπορεί να παίξει το χαρτί μιας πιθανής εξόδου, χωρίς να το χρησιμοποιήσει απαραίτητα.

Κι όλοι μαζί αναρωτιούνται πότε επιτέλους θα γίνουμε Ευρώπη, λες και είμαστε κάτι διαφορετικό. Λες και δεν αποτελούμε οργανικό κομμάτι της Ευρωλάνδης, της πολιτικής της και της κρίσης της. Αυτό το αναδεικνύει καλά και ένα πολύ εύστοχο προεκλογικό φυλλάδιο του ΚΚΕ που εξηγεί σε ποιους τομείς η Ελλάδα είναι σαν την υπόλοιπη ΕΕ. Και είναι κρίμα που αυτό δε θα λάβει μεγάλη προσοχή πχ όπως το σποτάκι με τους βουλευτές. (Το αυτό και για το τρέχον τεύχος της ΚΟΜΕΠ που πιάνει από διάφορες σκοπιές το ζήτημα της ΕΕ, ακόμα και αυτοκριτικά ως προς την πολιτική του ΚΚΕ κατά την περίοδο της Μεταπολίτευσης και ως την κρίση του 1991).

Ας μην ξεχνάμε κάτι ουσιώδες: την προϊστορία της ΕΕ. Ιστορικά, η πρώτη απόπειρα εμφάνισης μιας ενωμένης καπιταλιστικής Ευρώπης, που θα μπορούσε να σταθεί με αξιώσεις στον ανταγωνισμό με τις ΗΠΑ, ήταν επί ναζιστικής Γερμανίας -κάτι που εξηγεί ίσως τον αθεράπευτο έρωτα της σημερινής ΕΕ για τους ναζί ανά τον κόσμο. Ο πρώτος πολιτικός της πρόγονος δεν είναι ο Σουμάν αλλά ο Χίτλερ, ο οποίος έστησε μια φονική μηχανή υποδούλωσης και άγριας εκμετάλλευσης των λαών, που είναι πρότυπο για τις σημερινές αστικές τάξεις και τους δίνει το κλειδί μιας πιθανής εξόδου από την ύφεση διαρκείας. Η δική τους διέξοδος είναι να τσακίσουν τους λαούς και όχι οι παρδαλές φλυαρίες περί πράσινης ανάπτυξης -που έρχεται να υπηρετήσει άλλα συμφέροντα και σκοπιμότητες. Κι αν η Ευρωλάνδη της μαζικής φτώχειας, της ανεργίας, της ανελευθερίας κτλ έχει εκρηκτικές αντιθέσεις αλλά όχι και εκρηκτική δυσαρέσκεια, αν δε φαντάζει ακόμα ως ένας «αδύναμος κρίκος», με κοινωνικές αναταραχές (που μπορούν όντως να δώσουν μια «υπέροχη κατάσταση»), είναι ίσως γιατί υπάρχουν ακόμα κάποια κατάλοιπα «κοινωνικού κράτους» από την περίοδο του «χρυσού, κεϊνσιανού συμβιβασμού». Με άλλα λόγια, υπάρχει ακόμα αρκετό «λίπος» για να καεί. Όχι όμως για πολύ ακόμα...

Κι ενώ ο κόσμος βιώνει «εδώ και τώρα» μια μορφή δυστοπίας, με την ακρίβεια να καταβροχθίζει τον μισθό του στα μισά του μήνα, και τα σύννεφα του πολέμου να πυκνώνουν στον ορίζοντα, έχει πειστεί ότι ζει μια «κανονικότητα» και πως πρέπει να φοβάται μη τυχόν την χάσει, να τρέμει τα χειρότερα που θα τον βρουν έξω από το μαντρί. Σα να λέμε να τρέμει μη τυχόν και χάσει το roaming και το κοινό νόμισμα, για τα ταξίδια που δεν μπορεί ούτως ή άλλως να κάνει...

Συνεπώς, δυσαρέσκεια υπάρχει μπόλικη, σκεπτικισμός (μακριά από τον ακροδεξιό ευρωσκεπτικισμό, και ας φαίνεται ενίοτε να μπλέκει με διάφορα παρακλάδια του) επίσης, όπως και μια αμφισβήτηση εν σπέρματι. Τα επισκιάζει όλα όμως ένα κράμα φόβου και αυταπάτης, που το καλλιεργεί και η αστική προπαγάνδα. Και το βασικό ζητούμενο για εμάς είναι να δούμε πώς μπορεί να σπάσει στην πράξη, από την ίδια την πείρα του λαού.

Αυτά κρίνονται βέβαια σε πολύ ευρύτερο ορίζοντα, σε σχέση με τις εκλογές της Κυριακής -που κρίνουν πολλά, όχι όμως και τον χαρακτήρα της ΕΕ. Αλλά ίσως το μεγαλύτερο όφελος -πιο πολύ και από μια πιθανή τρίτη έδρα στις ευρωεκλογές- θα ήταν αυτό: να ανοίξει δηλαδή επιτέλους σοβαρά μια τέτοια συζήτηση σε όλα τα επίπεδα, από την αξία μιας εξόδου με το δικό μας σχέδιο μέχρι την τεχνική προετοιμασία για αυτό το ενδεχόμενο, χωρίς φόβο και με μπόλικο ταξικό πάθος.

Για τα υπόλοιπα που κρίνονται την Κυριακή, ίσως ακολουθήσει ένα δεύτερο μέρος.

Το καλύτερο ΠΑΣΟΚ που είχαμε ποτέ

Συνοψίζοντας τις δικαστικές αποφάσεις του τελευταίου διαστήματος (από εφετεία και Άρειο Πάγο μέχρι το δικαστήριο της ΕΕ), καταλήγουμε διαδοχικά στα εξής συμπεράσματα: η απληρωσιά και η καθυστέρηση καταβολής μισθών δε συνιστά επιβλαβή μεταβολή των όρων της σύμβασης σε βάρος του εργαζόμενου. Εδώ κανονικά θα κολλούσαν οι στίχοι από τη σύμβαση του Τσακνή, που γυρίζει πότε έτσι, πότε αλλιώς, αλλά πάντα εις βάρος του συμβασιούχου που την υπέγραψε και δεν μπορεί να της ξεφύγει. Εκτός κι αν είσαι ο Τσακνής κι έχεις τη σύμβασή σου στην ΕΡΤ, οπότε βγάζεις ένα σκασμό λεφτά και ένα εκκωφαντικό "σκασμός" στη Ραχήλ και στα αγαθά έργα της κυβέρνησης.

Κολλάει επίσης κι η άλλη δικαστική απόφαση, που δε θεωρεί επιβλαβή τη φυλάκιση για την υγεία κάποιου, ούτε για το διδακτορικό του, αφού η φυλακή είναι μεγάλο σχολείο, σου μαθαίνει πολλά και βασικά σου στρώνει χαρακτήρα -να τα λέμε κι αυτά.

Αν τώρα μένεις απλήρωτος για πολλούς μήνες και θεωρείς πως η επίσχεση εργασίας είναι μια καλή πρώτη κίνηση, μπορείς να σκεφτείς κατευθείαν τη δεύτερη, γιατί οδεύει προς κατάργηση. Σα να σου λέει η απόφαση, όποιος θέλει να αντιδράσει, ας απεργήσει, χωρίς μεσοβέζικες κινήσεις, που κάποιοι πούροι, ντούροι αγωνιστές (συνήθως εντός εισαγωγικών) τις βρίσκουν πιο βολικές από μια απεργία (διαρκείας ή μη). Πού να εκτίθεσαι τώρα, αντί να κινείσαι εκ του ασφαλούς...
Στην πραγματικότητα, η δικαιοσύνη φροντίζει για το αγωνιστικό φρόνημα του εργατικού κινήματος.

Μην ανησυχείς βέβαια, φίλε απεργοσπάστη, γιατί κι η απεργία οδεύει οσονούπω προς κατάργηση ως δικαίωμα ή μάλλον ως πρακτική δυνατότητα, με το νέο συνδικαλιστικό νόμο, που θα βάζει μια σειρά προϋποθέσεις, για να μπορέσει να γίνει συνέλευση σωματείου και να πάρει έγκυρες αποφάσεις. Γιατί πρωθυπουργός μπορείς να βγεις και με το 20% του σώματος, νομοσχέδια μπορούν να ψηφίζονται και με τριάντα βουλευτές παρόντες, διάφορα σωματεία-σφραγίδες μπορούν να έχουν αντιπροσώπους που τους ψήφισαν τα δέντρα... Αλλά η απεργία θα πρέπει να αποφασίζεται τουλάχιστον με τους μισούς (+1) παρόντες. Νόμος (και τάξη).

Αλλά κι ο συνδικαλιστικός νόμος (τώρα που είπες νόμος) δεν είναι θέσφατο, κάτι αμετακίνητο και απαραβίαστο, επειδή απλώς ισχύει -για λιγοστές εμφανίσεις ακόμα. Μπορούμε να τον δούμε κάπως ευέλικτα και να τον παρακάμψουμε κατά περιπτώσεις. Πχ κάτι αναχρονιστικές αγκυλώσεις που λένε πως δεν επιτρέπεται να απολύονται συνδικαλιστές και βάλλουν ευθέως το επιχειρηματικό συμφέρον των ευεργετών μας. Ας μην κολλάμε σε ξύλινες έννοιες, όπως "ποινικοποίηση της συνδικαλιστικής δραστηριότητας στα σύγχρονα κάτεργα" και συναφή παλαιοκομμουνιστικά ρητά, παραγνωρίζοντας το μεγάλο άλμα που γίνεται προς την πραγματική ισότητα, καταργώντας τα προνόμια των διάφορων εργατοπατέρων (εδώ κανονικά κολλάει κι ένα "κομμματόσκυλα", με φωνή τέσσερα, που δείχνει θυμό κι αγανάκτηση, όπως όταν ο Σταύρος Θεοδωράκης θέλει να δείξει πως τα βάζει με το σύστημα).

Τι να σου κάνει όμως κι η κυβέρνηση απέναντι στην τυφλή κι ανεξάρτητη δικαιοσύνη, που δεν παίρνει εντολές από την πολιτική ηγεσία, άσε που κατά βάθος πολεμά το Σύριζα και θέλει να τον ρίξει... Τι να σου κάνει απέναντι στο ευρωπαϊκό δικαστήριο, που καταργεί την εργάσιμη εβδομάδα και την κάνει λάστιχο; Αφού είναι έτσι το ευρωπαϊκό πλαίσιο, δοσμένο. Όπως τα βρήκαμε, έτσι θα τα αφήσουμε, ίσως και λίγο χειρότερα...

Τι άλλο μπορεί να κάνει πέρα από γραπτές ανακοινώσεις-διαμαρτυρίες και αναρτήσεις στα social media; Αφού άλλο είναι η κυβέρνηση κι άλλο το κράτος και η πραγματική εξουσία. Στοιχειώδης μαρξισμός είναι αυτά...
Και τότε "σφοι" μαρξιστές, όπως λέει κι ένας σφος, αφού δεν μπορείτε να παρέμβετε ως κυβέρνηση στο "βαθύ κράτος", γιατί είχατε λυσσάξει να βγείτε κυβέρνηση και λέγατε πως θα τα αλλάξετε όλα, με ένα νόμο σε ένα άρθρο (κι ένα διάταγμα για τη γη και την ειρήνη); Αν έχετε τα χέρια δεμένα και δεν μπορείτε να σκίσετε μνημόνια, παρά μόνο καλτσόν και μερικούς πόντους αξιοπρέπειας, γιατί δεν μπαίνετε μπροστά για μια επανάσταση, να γίνει αλλαγή τάξης στην εξουσία;

Και το δούλεμα πέφτει σύννεφο (σαν το νέφος που θα φύγει μαζί με τη Δεξιά). Αθάνατες πασοκικές συνταγές, για την "καλύτερη δημοκρατία" που είχαν ποτέ οι αστοί, κι ας μην έχουμε στην κυβέρνηση το καλύτερο ΠαΣοΚ που είχαμε ποτέ, παρά μόνο ένα κακέκτυπό του. Έτσι λειτουργεί η αστική τους δημοκρατία, "χωρίς κυβέρνηση", με ανεξάρτητες αρχές, έτοιμα, δοσμένα πλαίσια, όλα από μόνα τους σαν αυτοδιαχειριζόμενα, αυτοματοποιημένα, λες και δεν υπάρχει κράτος (αφού όλοι το λένε αυτό το τελευταίο).

Άσχετα που (είμαστε ή) γινόμαστε βέβαια Σοβιετία, με κομμουνιστικό κράτος (μην ακούς πως ο κομμουνισμός θα το καταργήσει και πως είναι αντίφαση εν τοις όροις, αυτά είναι διανοουμενίστικα, θολοκουλτουριάρικα) ή σαν τη Βενεζουέλα του Μαδούρο, που χορεύει το Ντεσπασίτο σε μια δική του, σοσιαλιστική εκδοχή...



Να μου φέρεις τον κομμουνισμό σιγά-σιγά, και μετά πιο βίαια και ρυθμικά...

Για όσους πάντως εξακολουθούν να φαντασιώνονται ότι ο Σύριζα είναι κάτι σαν μπολσεβίκοι που στριμώχνουν την αστική δικαιοσύνη, κρατικοποιούν τον ΟΑΣΘ (για να τον ξαναπουλήσουν μετά με κάποιο είδος ΝΕΠ) και μας κάνουν σιγά-σιγά (ντεσπασίτο) Σοβιετία, η μόνη γιατρειά είναι λίγος Μπάμπης Μπατμανίδης.

Χρησιμοποιώ το 27 από μικρό παιδί, Σταυρούπολη-Πανεπιστήμιο διότι η Σταυρούπολη είναι το πανεπιστήμιο της ζωής αλλά γενικότερα είμαι ανοιχτόμυαλος ενίοτε είμαι χρήστης και άλλων γραμμών... Ευτυχώς ο ΟΑΣΘ έχει διατηρήσει το G τα τελευταία χρόνια σε σταθερή τιμή και μην πάει το μυαλό σας στο πονηρό αναφέρομαι στην σταθερά της παγκόσμιας έλξης, καθώς, μη νομίζεται οι Νεύτωνες κι οι Αϊνστάινδες του κόσμου, σε μία διαδρομή λεωφορείου του ΟΑΣΘ σε ώρες αιχμής διατύπωσαν τις θεωρίες του, είχαν άπλετο χρόνο μέχρι να φτάσουν στον προορισμό τους...

Παρατηρώ πως οι αστικές μετακινήσεις στην πόλη μας, δεν ανταποκρίνονται τουλάχιστον συμβολικά στον ταξικό τους χαρακτήρα, καθώς περισσότερο θα τις χαρακτήριζα μικροαστικές... Από εκεί και πέρα τυγχάνει καμιά φορά το λεωφορείο να έρθει στην ώρα του και να μην προλαβαίνω να καπνίσω το κλασικό τσιγαράκι που ανάβεις στην στάση και στέλνεις τα σήματα καπνού στον οδηγό για να ξεκινήσει κι αυτό είναι πρόβλημα, γιατί τζάμπα πακέτο... Προσωπικά θα ζητούσα ποιο σταθερές καθυστερήσεις και να μπορούμε και εμείς να κάνουμε τον προγραμματισμό μας και να είμαστε συνεπείς στις αργοπορίες μας...

Πιστεύω… την Τέταρτη ψηφίστηκε η κρατικοποίηση ε; Δε το πήρα χαμπάρι μάλλον θα επρόκειτο για εμβόλιμη αγωνιστική...Νομίζω ότι η κίνηση αυτή είναι ένα βήμα πιο κοντά στην σοβιετοποίηση της χώρας μας που επιχειρεί ο «Σύριζας», ο οποίος επιχειρεί να κολεκτιβοποιήσει τα μέσα παραγωγής με απώτερο σκοπό την μελλοντική ιδιωτικοποίηση τους, όταν ο ίδιος θα καταργήσει επαναστατικά το κράτος από τα μέσα...Σατανικό!

Προτείνω μια πρόταση έναν πιο ουμανιστικό χαρακτήρα ο οποίος έχει ως επίκεντρο τον άνθρωπο οδηγό-ελεγκτή-υπάλληλο-μέτοχο του οργανισμού, τον οποίον και δεν πρέπει να ταλαιπωρούμε με την ωφελιμιστική απαίτησή της μετακίνησης, παράγωγο του σαθρού μεταμοντέρνου κοινωνικού οικοδομήματος...Ταυτόχρονα σε μία κρίσιμη καμπή για την επιβίωση του ίδιου του πλανήτη, την ώρα όπου τίθεται εν αμφιβόλω η συμφωνία του Παρισιού για την κλιματική αλλαγή, είναι μιας πρώτης τάξεως ευκαιρία να επαναφέρουμε τα γαϊδουράκια και τα μουλάρια για τις μετακινήσεις, μειώνοντας την εκπομπή ρύπων, δίνοντας ταυτόχρονα στην πόλη μας έναν χαρακτήρα πρωτοπορίας, καθιστώντας με αυτόν τον τρόπο την Θεσσαλονίκη, παγκόσμια πρωτεύουσα του χιπστερισμού... Ποια Νέα Υόρκη και ποιο Moma τώρα βρε...
Και πού να ήξερε εκείνη τη διαλεκτική φράση "περισσότερο κράτος, για να μην υπάρχει κράτος"...

Συμπεράσματα από δύο εκδηλώσεις

Η κε του μπλοκ παραθέτει σκόρπιες σκέψεις και συμπεράσματα, από δύο εκδηλώσεις που παρακολούθησε σχετικά πρόσφατα.

Η πρώτη ήταν η παρουσίαση του βιβλίου του Κώστα Λουλουδάκη - Ιουλιανού "από το Γ' Ράιχ στην Ευρωπαϊκή Ένωση", που υπογραμμίζει πολύ εύστοχα τη σύνδεση του ευρωπαϊκού αστισμού με το ναζισμό και ενδέχεται προσεχώς να γίνει μια πιο ειδική σχετική αναφορά. Αλλά ας παραμείνουμε στα της εκδήλωσης.

Από τη συγκροτημένη παρέμβαση του Δημήτρη Μαριόλη στο πάνελ, σημειώνω και συγκρατώ τα εξής:
-την αναφορά στο σύντομο εικοστό αιώνα που ήταν γεμάτος σπουδαίες μάχες αλλά και ήττες, αφήνοντας σε πολλούς ως ελάττωμα ένα είδος στείρου ιστορικισμού: ήταν κάποτε...

-την πληροφορία-"λεπτομέρεια" πως στο Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, η βαριά βιομηχανία της ναζιστικής τότε Γερμανίας πλήχθηκε μόλις κατά ένα 20%. Κι αυτό δείχνει πως η ταχύτατη μεταπολεμική της ανάκαμψη δεν προήλθε τυχαία ως οικονομικό θαύμα, ούτε μόνο στη βάση της οικονομικής ενίσχυσης από το σχέδιο Μάρσαλ.

-τη φράση ότι ο πόλεμος είναι η υγεία της καπιταλιστικής μηχανής, σε ευθεία αντίθεση με τα ανθρωποσφαγεία στα οποία καταδίκασε τους λαούς.

-το λανθασμένο, αντι-ιστορικό διαχωρισμό των δύο παγκοσμίων πολέμων που επιχειρεί η αστική ιστοριογραφία, για να παρουσιάσει το δεύτερο ως μάχη της Ευρώπης κατά του φασισμού και για να αποκρύψει πως ο τελευταίος δεν ήταν παρά μια εναλλακτική διαχείρισης για τον ευρωπαϊκό αστισμό.

-Χαρακτηριστική, ως προς το τελευταίο, είναι και μια δήλωση του περιβόητου Φον Μίζες -όνομα και πράγμα και θιασώτη της "ελεύθερης" αγοράς- που τη συμπεριέλαβε στο βιβλίο του ο Ιουλιανός και την υπενθύμισε στο κοινό της εκδήλωσης:
Ο φασισμός είναι ο σωτήρας του ευρωπαϊκού πολιτισμού, γιατί προστάτεψε την ιδιοκτησία και το δικαίωμα στην ελεύθερη ανταλλαγή.

-Σχετικά με αυτό, ο Μαριόλης σημείωσε πως ο ευγονισμός (Αρία φυλή, κτλ) δεν ήταν μια ιδέα που προέκυψε ξαφνικά στους κόλπους του ναζισμού, ο οποίος δέχτηκε επιρροές και δανείστηκε  πολλά στοιχεία από διάφορες αριστοκρατικές αντιλήψεις που στοίχειωναν καιρό την ευρωπαϊκή αστική τάξη.

-Παρόλα αυτά, ο χαρακτήρας του Β' Παγκοσμίου Πολέμου δεν είναι μόνο ιμπεριαλιστικός, για τη μοιρασιά της λείας, αλλά και αντιφασιστικός, κυρίως γιατί έτσι τον βίωσαν οι λαοί που πήραν μέρος σε αυτόν -αν και αυτό το σημείο μου φάνηκε πως έχει αδύνατη τεκμηρίωση.

-Ο φασισμός δεν εξαφανίστηκε ποτέ μεταπολεμικά, παρέμεινε σκοτεινή εφεδρεία για το σύστημα, ως η ατσάλινη καρδιά της εκμηδένισης της εργατικής τάξης. Όσο για την ΕΕ, εξήντα χρόνια μετά από την ίδρυση της πρόδρομης μορφής της, είναι φανερό πια από την πορεία της, αν δικαιώθηκαν πχ οι πολιτικές εκτιμήσεις-προβλέψεις της ΕΔΑ ή η πολιτική της σημερινής κυβέρνησης, που επιχειρεί να παρουσιαστεί ως συνέχεια της πρώτης.

-Εν κατακλείδι, η στάση κάθε χώρου απέναντι στο Β' Π.Π. και τις ιμπεριαλιστικές ολοκληρώσεις είναι ασφαλές κριτήριο διαχωρισμού των δυνάμεων που αυτοπροσδιορίζονται ως αριστερές.

Ο Χατζηστεφάνου περιορίστηκε από έναν πονόδοντο κι άφησε το βίντεο από το "Φασισμός Α.Ε." να μιλήσει για αυτόν.
Περνάμε συνεπώς στο συγγραφέα, που είπε -μεταξύ άλλων- στο γύρο των ερωτοαπαντήσεων, πως:
-Ο Μάο, βαριά άρρωστος, άφησε την Κίνα βορά στις ορέξεις του ΔΝΤ.
Κι ο Τσαουσέσκου στήριζε την Άνοιξη της Πράγας κι επέστρεψε την αγροτική οικονομία της χώρας του στο μεσαίωνα, όταν συνδέθηκε με τους Δυτικούς.

Αυτά ειπώθηκαν -μαζί με πολλά άλλα- ως απάντηση σε κάποιον περαστικό, που δεν κολλούσε πολύ με την εκδήλωση -όπως δεν κολλούσε δηλαδή κι ο ευρωπαϊστής Μηλιός που βρέθηκε στο κοινό- και ήρθε να μας πει πώς ορίζει η Ε.Ε. τα ολοκληρωτικά καθεστώτα και γιατί ήταν τέτοιο ο σοσιαλισμός που γνωρίσαμε στον εικοστό αιώνα. Εκεί φάνηκε και μια βασική διαχωριστική γραμμή του Ιουλιανού με τους συνομιλητές του στο πάνελ -κι ένα μεγάλο μέρος του κοινού του. Γιατί ναι μεν είπαν πως οι ορισμοί της Ε.Ε. στοχεύουν στο σήμερα ή μάλλον στις επαναστάσεις του μέλλοντος κι ότι είναι τελείως υποκριτικοί για περιπτώσεις όπως οι ΗΠΑ, με τους εκατομμύρια φυλακισμένους -που ξεπερνάνε σε απόλυτους αριθμούς τους φυλακισμένους της Κίνας- αλλά πήραν ταυτόχρονα σαφείς αποστάσεις από τον υπαρκτό, που "δεν ήταν σοσιαλισμός" -κι ο Χατζηστεφάνου μάλιστα το θεώρησε αυτονόητο για όσους βρίσκονταν εκεί.

Μπορούμε λοιπόν να προσθέσουμε ένα ακόμα ασφαλές κι αδιάψευστο κριτήριο, δίπλα στα προηγούμενα, για το διαχωρισμό των δυνάμεων που αυτοπροσδιορίζονται ως ριζοσπαστικές, αριστερές, κοκ. Τη στάση τους απέναντι στο Β' Π.Π, τις ιμπεριαλιστικές ολοκληρώσεις, αλλά και απέναντι στη Σοβιετική Ένωση και το σοσιαλισμό του εικοστού αιώνα, όπως ακριβώς έκαναν κι οι παλιοί κομμουνιστές.

Αν και αυτό χρειάζεται, βέβαια, ένα κατάλληλο φιλτράρισμα, σε κάποιες περιπτώσεις. Έχω υπόψη μου τη δεύτερη εκδήλωση, για το Γληνό και την εποχή του στο Αλκυονίς, που δεν την πρόλαβα από την αρχή -ελπίζω πάντως πως θα έχουμε στην Κατιούσα το κείμενο της εισήγησης του Μαργαρίτη- αλλά έφτασα εγκαίρως για να ακούσω το μορφωτικό ακόλουθο της ρωσικής πρεσβείας να εκθειάζει την πρωτοβουλία για τις εκδηλώσεις τιμής στα 100 χρόνια της ρώσικης -sic- επανάστασης, τη στιγμή που κάποιοι επιχειρούν να ξαναγράψουν την ιστορία, δε λένε ποιος νίκησε στο Β' Π.Π. και βάζουν τον Κόκκινο Στρατό στο ίδιο τσουβάλι με τους ναζί.

Όλα αυτά είναι πολύ σωστά και θα είχαν ιδιαίτερη αξία αν δεν ήταν κι οι ίδιες οι ρώσικες αρχές μεταξύ αυτών που θέλουν να ξαναγράψουν την ιστορία στα μέσα τους, όπως είχε φανεί πχ στα 60χρονα από την αντιφασιστική νίκη των λαών, που θέλησαν να αντικαταστήσουν το ιστορικό κόκκινο λάβαρο του Κόκκινου Στρατού, με τη ρωσική σημαία. Άλλο αν, φέτος ειδικά, παίζουν επιδέξια το φιλοσοβιετικό χαρτί, για τους δικούς τους λόγους, φιλοξενώντας -μεταξύ άλλων- και το Συνέδριο της ΠΟΔΝ.
Αλλά αυτά είναι μια άλλη ιστορία -που δεν έχει ξαναγραφτεί ακόμα...

Μια καμένη συζήτηση

Κάποιες φορές τα πιο σοβαρά πράγματα λέγονται με τον πιο κωμικό τρόπο. Αλίμονο όμως στο σφο αναγνώστη που θα πάρει τοις μετρητοίς ό,τι διαβάσει παρακάτω, χωρίς να το φιλτράρει και να το δει στα προλεκάλτ συμφραζόμενα της ανάρτησης.

Ο τίτλος θα μπορούσε να είναι "μια συζήτηση που έγινε", παραπέμποντας κι απαντώντας ευθέως στο βιβλίο "μια συζήτηση που δεν έγινε" των Κοτζιά-Μπατίκα. Κι εντάξει με το μακαρίτη, αλλά με τον πρώτο, αν την είχαμε κάνει εγκαίρως τη συζήτηση, θα μαθαίναμε μια ώρα αρχύτερα πόσο πασόκος ήταν, και θα είχε φύγει πριν το 89' για να φτιάξει τη λεζάντα του, στην αναζήτηση ενός υπουργείου, ως δισκοπότηρου για τις φιλοδοξίες του.

Εδώ όμως πρόκειται για συζήτηση μεταξύ σφων και φίλων, με την ευρεία έννοια, από 15 έως 19 στην κλίμακα των συνεδρίων, σχηματικά μιλώντας, αλλά πάντως άπαντες κουκουέδες, με αντίληψες, προβληματισμούς κι απ' όλα. Παρακάτω παρουσιάζω σκόρπια μερικά αποκρυσταλλώματα από το συντροφικό σουαρέ, τα θέματα και τις αμπελοφιλοσοφίες που το απασχόλησαν. Κι όποιος δεν πάρει σοβαρά τις οδηγίες χρήσης του κειμένου στην πρώτη παράγραφο, κακό του κεφαλιού του.

-Η γραμμή των άλλων είναι ξεκάθαρη. Μια φωτεινή μαύρη γραμμή μες σε μια κατάμαυρη νύχτα, που σου λένε: περπάτα την. Παρ-ακολουθούν διακριτικά τη δική μας για να ετεροπροσδιοριστούν, ανησυχούν για τις αποχρώσεις και τα ζιγκ-ζαγκ της, αλλά έχουν σταθερό αντι-ΚΚΕ μπούσουλα για να διατηρούν το γενικό προσανατολισμό. Κι όταν λένε τη δική μας γραμμή αντιφατική, το κάνουν στα πλαίσια αυτής ακριβώς της δουλειάς που έχουν αναλάβει.

-Οι αστοί αναλυτές επαινούν κατά καιρούς του κόμμα και την υπεύθυνη στάση του για το ευρώ, όχι απαραίτητα για να το προβοκάρουν, αλλά γιατί παίζει το παιχνίδι τους, δεν αμφισβητεί το κυρίαρχο πλαίσιο και του δίνει αριστερό άλλοθι. Τάδε έφη το Πριν, η εφημερίδα της ανεξάρτητης αριστεράς.

Με το ίδιο αήττητο σκεπτικό βέβαια, κι έχοντας πάντα υπόψη τη στάση των ΜΜΕ, πολλά κυρίαρχα ΜΜΕ επιτίθενται πολλές φορές στην κυβέρνηση επειδή χτυπάει τα μεγάλα συμφέροντα, και όχι ως μέσο πίεσης -για τους δικούς τους σκοπούς- ή για να στήσουν το κάλπικο δίπολο, που τα εξυπηρετεί καλύτερα. Η τυπική λογική στις κορυφαίες της στιγμές.

-Ναι αλλά τι λέμε στην πραγματικότητα για το ευρώ; Θα είναι όντως καταστροφή μια πιθανή έξοδος από την ευρωζώνη;
Τελικά δεν είναι εύκολο να συμφωνήσουμε ούτε καν μεταξύ μας. Μπορούμε να πάρουμε όμως τρεις βασικές παραμέτρους και να εξετάσουμε τα διάφορα ενδεχόμενα: τι ισχύει στην πραγματικότητα, τι λέει το κόμμα, και τι θα έπρεπε να λέει.

Πρώτος σφος: όντως λέμε πως εκτός ευρώ τα πράγματα θα χειροτερέψουν, κι είναι λάθος, γιατί οι μάζες τρομάζουν κι ενεργοποιούν τα συντηρητικά αντανακλαστικά του νοικοκυραίου.

Δεύτερος σφος: ναι, αυτό λέμε, και όντως ισχύει. Αλλά δε θα έπρεπε να το λέμε ή να το τονίζουμε, με την έννοια πως κι η επανάσταση, στον αδύναμο κρίκο της αλυσίδας, θα αντιμετωπίσει τρομερές δυσκολίες στα πρώτα της βήματα και ίσως μια ραγδαία πτώση του βιοτικού επιπέδου λόγω του εμπάργκο που μπορεί να μας επιβάλει ο καπιταλιστικός περίγυρος ή μιας πιθανής ιμπεριαλιστικής επέμβασης -όπως το 17' στη Ρωσία.
Δεν είναι αυτά τα σημεία που θα τονίσουμε όμως για να πετύχουμε τη συσπείρωση του κόσμου και να τον πείσουμε να παλέψει μαζί μας μέχρι το τέλος, για την προοπτική της κοινωνίας του μέλλοντος

Συμπέρασμα: εκτός από το διαχρονικό υπαρξιακό ερώτημα "τι να κάνουμε" υπάρχει και το εξίσου σημαντικό "τι να λέμε" που αναζητεί απάντηση στην εκάστοτε συγκυρία.

Τρίτος σφος: αυτό που λέμε είναι ότι μια έξοδος σκέτη (χωρίς μουστάρδα, κρεμμύδι, τζατζίκι και λαϊκή εξουσία) είναι μια τρύπα στο νερό ή στο μετρό της Θεσσαλονίκης -που είναι όντως κάτι για τη δευτέρα παρουσία. Ότι η αλλαγή νομίσματος θα χαρατσώσει το λαϊκό εισόδημα, κι η παραμονή στην ευρωζώνη-ΕΕ σημαίνει μνημόνια διαρκείας, μία ή η άλλη φράγκο δύο.

Και το ένα επιδείνωση και το άλλο επιδείνωση -σε σχέση με σήμερα- δεν έχει να περιμένει κάτι ο εργαζόμενος λαός, αν δεν αλλάξουν τα πράγματα εκ βάθρων. Το ένα είναι αυτό που ζούμε τώρα, το άλλο το περιγράφουμε με λεπτομέρειες γιατί είναι το βασικό ανάχωμα, χαλκάς κι όχι κρίκος, που εγκλωβίζει συνειδήσεις αντί να δίνει πάτημα να ριζοσπαστικοποιηθούν.
Αυτό δε σημαίνει ότι η μία επιδείνωση είναι χειρότερη ή προτιμότερη από την άλλη, και μπαίνουμε στη διαδικασία να επιλέξουμε το μικρότερο κακό. Όπως πχ σε ένα σκίτσο του Ζάχαρη, που η Ελλάδα πανηγυρίζει γιατί απέφυγε τα χειρότερα, ενώ οδεύει -και βασικά τη σέρνουν από το μαλλί- προς τα τρισχειρότερα.

-Η θέση μου είναι σαφής: λέμε όχι σε όλα τα πλαστά διλήμματα και τα δημοψηφίσματα της αστικής τάξης.#diplis
Εννοείς δηλ ότι δε συμμετέχουμε από θέση αρχής, για να μην εγκλωβιστούμε; Ή ότι θες να πάρουμε μέρος και να ψηφίσουμε το όχι;

-Αν πρέπει για λόγους τακτικής να μπαίνει αυτόνομα ο κρίκος της αποδέσμευσης της ΕΕ από το στρατηγικό στόχο, γιατί να μη γίνει το ίδιο με το νόμισμα και τον ευρωσκεπτικισμό της ΛαΕ; Και γιατί να μην μπουν κι άλλοι τακτικοί στόχοι ως κρίκοι (στάση πληρωμών, διαγραφή ενός μέρους του χρέους, κοκ) προς άμεση υλοποίηση; Δεν είναι τα ίδια ακριβώς επιχειρήματα για τον κρίκο της ΕΕ που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για πάσα νόσο και κάθε ρεφορμιστική αυταπάτη;

-Το ΚΚΕ είναι αντικειμενικά πιο αριστερά από την Ανταρσυα -ακόμα κι αν κάποιος το διαπιστώνει αυτό χωρίς αξιολογική κρίση, ή το σημειώνει αρνητικά, ότι γίνεται αριστερίστικο, μαξιμαλιστικό κτλ
Μπαίνει λοιπόν το ερώτημα, παραφράζοντας ένα γνωστό τσιτάτο του Βλαδίμηρου για τον αριστερό οπορτουνισμό.

Το ΝΑΡ ήταν η αριστερή τιμωρία για τα δεξιά λάθη του κόμματος τότε;
Η σημερινή Ανταρσυα είναι η δεξιά τιμωρία για τα αριστερά λάθη του κόμματος σήμερα;
Ή το ΚΚΕ είναι η αριστερή τιμωρία για το δεξιό οπορτουνισμό της Ανταρσυα;
Κι η ΛαΕ, που είναι μία από τα ίδια, ποιον ακριβώς τιμωρεί και με ποιον τρόπο; Ή είναι το "δις εξαμαρτείν" στο κυνήγι του καλού ΠαΣοΚ;

Τον ευρωσκεπτικισμό πολύ τον αγαπώ

Τα κουτάκια που αναλύαμε χτες βρίσκουν την απόλυτή τους εφαρμογή στον "αριστερό ευρωσκεπτικισμό" και την τακτική του για την προσέγγιση του στρατηγικού στόχου (λέμε και καμιά πολυσύλλαβη επαναστατική κορόνα για να περνάει η ώρα). Η οποία θυμίζει το ανέκδοτο με το φυλακισμένο που δεν μπορεί να αποδράσει και σπάει την αποδέσμευσή του σε κομμάτια. Ένα χέρι, ένα μάτι, ένα αυτί, και... μια μέρα, θα έχει απελευθερωθεί ολόκληρος στα εξ ων συνετέθη και θα μαζεύει τα κομμάτια του.

Σε αυτό το σκεπτικό, τα συνθήματα κι οι στόχοι πάλης δεν μπαίνουν για να πετύχουν τη συσπείρωση και τη συγκέντρωση δυνάμεων, για να ξεδιπλωθεί όλη η βεντάλια των σκοπών και των διεκδικήσεών μας, αλλά για να την κρατήσουν κλειστή και να μην τρομάξουν τις μάζες με μαξιμαλισμούς που δεν αντιστοιχούν στο επίπεδο της συνειδητοποίησής τους. Μπαίνουν θεωρητικά προς άμεση υλοποίηση, σε αντίθεση με το σοσιαλισμό που αφορά κάποιο απώτερο, μακρινό μέλλον. Κι οι ευρύτερες μάζες θα οδηγηθούν σε αυτόν, περίπου εν αγνοία τους -και με άγνοια κινδύνου- από την ίδια τη δυναμική των πραγμάτων και διάφορων κρίκων-μοχλών.

Με βάση το θεωρητικό σχήμα, η διαδρομή αυτή δε θα είναι φουρτουνιασμένη, με ζιγκ-ζαγκ και πισωγυρίσματα, με επικίνδυνα επαναστατικά άλματα στο κενό, και με τη λυσσασμένη επίθεση του ταξικού εχθρού, που θα απαιτεί όλα τα πιθανά μέσα (στρατό, οικονομικά εργαλεία, με δυο λόγια την εξουσία και τα κλειδιά της οικονομίας) για να αποκρουστεί. Θα είναι κάτι σαν βαρκάδα, σε απάνεμο λιμάνι, μια γραμμική διαδρομή σε συνθήκες εργαστηρίου, από στάση (πληρωμών) σε στάση και τερματικό σταθμό τα όνειρά μας. Παρακαλώ, προσέξτε το κενό στην αποβάθρα, μεταξύ θεωρίας και πραγματικότητας.

Σε αυτά τα πλαίσια, κάθε μικρό βήμα-σύνθημα, που θα ζύμωνε συνειδήσεις και θα συσπείρωνε δυνάμεις σε μια κατεύθυνση ρήξης με το σύστημα, αποκόπτεται από την προοπτική και γίνεται αυτόνομο σκαλοπάτι, σε μια σκάλα προς τον ουρανό (stairway to heaven) που υποκαθιστά την έφοδο και κόβει δρόμο. Η μετάβαση γίνεται ένα απλό παιχνίδι με κουκίδες, όπου ενώνεις τα σημεία μεταξύ τους και βλέπεις στο τέλος τι εικόνα θα σχηματιστεί -με τη διαφορά πως δεν πρέπει ποτέ να γίνεται μονοκοντυλιά, αλλά σταδιακά.

Ή σαν σκόρπιες συλλαβές, που δεν ενώνονται ποτέ, για να σχηματιστεί μια λέξη και να βγει νόημα, και μοιάζουν τελικά σαν... κεκέδισμα.
-Κο-κο-κο... -Κομμουνισμός;
-Κο-κο-κο... -Κολεκτιβοποίηση;
-Κο-κο-κο... -Κοτανίδης;
Δώστου ρε ένα Κοκο-μίλκ, γιατί μέχρι να το πει, θα τελειώσει η επαναστατική κατάσταση.



Και να έχεις το αριστεροχώρι να σου λέει για τον ευρωκομμουνισμό του ΚΚΕ (οι κομμουνιστές του ευρώ). Και να στο λένε αυτό: ΛαΕτζήδες που συμπορεύονταν με την ευρωλαγνεία του Σύριζα και δε βάζουν ούτε καν τώρα καθαρά ζήτημα της αποδέσμευσης από την ΕΕ. Οργανώσεις που προέρχονται από τη Β' Πανελλαδική, κουβαλώντας τις πολιτικές καταβολές και θέσεις τους. Πρώην κομματικά μέλη, που αναπολούν την εποχή της πάλης ενάντια στις συνέπειες της ένταξης (τότε δηλαδή που δεν ήμασταν αριστερισταί). Ρεύματα, που διαφώνησαν με τον ενιαίο Συνασπισμό (όταν μπήκε σε αστική κυβέρνηση) αλλά έκτοτε δεν έχουν αφήσει μπανανόφλουδα που να μην έχουν πατήσει, και ούτε μία μορφή-μετεξέλιξη του Σύριζα, για την οποία να μη τρέφουν αυταπάτες.

Σε αυτά τα πλαίσια, ζυμώνεται ο νέος οπορτουνιστικός πόλος, με προγραμματικό πυρήνα τον ευρω-σκεπτικισμό και μαγιά τη συνύπαρξή τους σε σωματεία, το μαζικό κίνημα, ακόμα και την Αμαλιάδα, στο μουσείο Μπελογιάννη. Ο σκόπελος του αντι-ΕΕ μετώπου -και τα σχετικά μισόλογα της ΛαΕ- παραμερίζεται -και για κάποιους δεν υπήρξαν ποτέ. Είναι πολύ χαρακτηριστικό ένα παλιό βιντεάκι με την Κουτσούμπα της Ανταρσυα, αμέσως μετά τις δεύτερες εκλογές του 15', όπου εξηγεί γιατί δεν ευοδώθηκε η συνεργασία με τη ΛαΕ, και δείχνει τις "μεγάλες διαφορές" τους, που μπαίνουν από... θέση αρχής, και πώς το "αγεφύρωτο χάσμα" γίνεται ένα τόσο δα χασματάκι (όπως έλεγε κι ο Οβελίξ, "ένα τόσο δα Κολοσσαίο").



Με τα τωρινά δεδομένα, φαίνεται απίθανο να μην καταλήξει το φλερτ τους σε εκλογικό γάμο και κοινή κάθοδο. Δεν πρόκειται δηλ να επαναλάβουν το "μοιραίο λάθος" του Σεπτέμβρη του 15', που τους άφησε εκτός βουλής.

Λίγα λόγια και για τον κρίκο της αποδέσμευσης από την ΕΕ -που αναφέρεται σε κάποιες μορφές πιο "αριστερού, ριζοσπαστικού ευρωσκεπτικισμού".

Η εισήγηση της απερχόμενης ΚΕ λέει καθαρά πως ο λαός πρέπει να βάλει στην προμετωπίδα του το στόχο της αποδέσμευσης από την ΕΕ (με τη δική του θέληση και δράση) και να διεκδικήσει ταυτόχρονα τα κλειδιά της οικονομίας και το πέρασμα της εξουσίας σε δικά του χέρια. Ενώ σε άλλο σημείο αναφέρει πως το λαϊκό κίνημα πρέπει να αξιοποιήσει και να βαθύνει κάθε πιθανό ρήγμα.

Λέγαμε χτες πως αυτό το "ταυτόχρονα" είναι πρωτίστως πολιτική έννοια: η αποδέσμευση πρέπει να συνδέεται με το στρατηγικό στόχο της εξουσίας. Δεν αναιρείται όμως η χρονική διάσταση -που και αυτή πολιτική είναι, σε τελική ανάλυση.

Λένε κάποιοι πως το "ταυτόχρονα" είναι η ιδανική περίπτωση, αλλά κανείς δεν είναι μάντης, για να το προβλέψει αυτό με σιγουριά. Και πρέπει να είμαστε έτοιμοι να αξιοποιήσουμε όλα τα ενδεχόμενα. Η περίπτωση ενός πιθανού Grexit, ακόμα κι αν έρθει χωρίς τη σφραγίδα του κινήματος, αντανακλά μια περίοδο απότομης όξυνσης των αντιθέσεων του συστήματος, άρα είναι μια υπέροχη και ευνοϊκή κατάσταση.

Αυτά είναι σωστά σε γενικές γραμμές. Αλλά τόσο γενικές, που καταλήγουν να μη λένε τίποτα ουσιαστικά.
Το κίνημα πρέπει να είναι έτοιμο να αξιοποιήσει κάθε πιθανό ρήγμα, να το βαθύνει, κοκ. Αλλά αυτό είναι ένα πράγμα, και τελείως διαφορετικό ζήτημα είναι τι πρέπει να επιδιώκει, ως δικό του αυτοτελή στόχο κι όχι ως ενδεχόμενα που μπορεί να προκύψουν.

Εάν η αποδέσμευση προκύψει στα πλαίσια της όξυνσης των αστικών αντιθέσεων και με πρωτοβουλία τμημάτων της αστικής τάξης, το βασικό ζητούμενο είναι ποιος και με ποιον τρόπο θα βαθύνει αυτό το ρήγμα, προβάλλοντας μια προοπτική. Αλλιώς θα έχουμε μια περίπτωση τύπου Brexit, χωρίς επαναστατική -ή απλώς ενδιαφέρουσα- κατάσταση, όπου το πρόβλημα δεν ήταν πως το L-exit ήταν αδύναμο και χάρισε τον ευρωσκεπτικισμό στην αντιδραστική ακροδεξιά, αλλά πως δεν υπήρχε μια πολιτική πρωτοπορία με επαναστατική στρατηγική, για να βαθύνει το όποιο ρήγμα.

Αν πάλι η αποδέσμευση προκύψει με όρους κινήματος, θα είναι παράλογο κι αυτοκτονικό να υπάρχει ένα τόσο δυνατό κίνημα, που να επιβάλλει ένα βασικό στόχο και να μην προχωρά παραπέρα, οργανώνοντας κι ανυψώνοντας τη δύναμή του σε επίπεδο εξουσίας. Επιπλέον, θα είναι παράλογο κι επικίνδυνο να αντιλαμβάνεται αυτό το βλήμα ως αυτόνομο σκαλοπάτι-σταθμό, ως μια κατάσταση που θα διαρκέσει για μεγάλη χρονική περίοδο, χωρίς να οδηγεί άμεσα στο επαναστατικό άλμα (ή αλλιώς, αν όχι αυτό, στο πισωγύρισμα).

Ας κατανοήσουμε λοιπόν μια βασική διαφορά. Άλλο ζήτημα ότι πρέπει να είμαστε έτοιμοι να αξιοποιήσουμε οποιοδήποτε ρήγμα, ενδεχόμενο, κοκ (κι αυτό δεν μπορεί να γίνει παρά μόνο με επαναστατική στρατηγική, που θέτει επιτακτικά το ζήτημα της εξουσίας). Κι άλλο να επιδιώκεις σώνει και καλά έναν ενδιάμεσο σταθμό, που καθιστά το ενδεχόμενο βασικό, στρατηγικό στόχο.

Εν κατακλείδι: η αποδέσμευση από την ΕΕ μπαίνει στην προμετωπίδα της πάλης μας, για να ζυμώσει συνειδήσεις και να συγκεντρώσει δυνάμεις. Δεν μπαίνει πχ προς άμεση υλοποίηση σε αντίθεση με το στρατηγικό στόχο που παραπέμπεται στις καλένδες. Μπαίνει ενταγμένη στα πλαίσια του στρατηγικού στόχου, που είναι πρόταση για το σήμερα, πρόταση διεξόδου από την κρίση και εξουσίας. Κι όχι συνθήματα που θα μπουν κάπου-κάπως-κάποτε, μόνο όταν κι εφόσον προκύψει επαναστατική κατάσταση.

Υστερόγραφο

Το κείμενο αυτό ήταν έτοιμο από χτες, αλλά οι εξελίξεις στη Συρία το ξεπερνούν. Και δίνουν μία ακόμα επίκαιρη διάσταση, κι έναν επιπλέον βασικό λόγο, για συμμετοχή στα σημερινά απογευματινά συλλαλητήρια του ΠΑΜΕ σε όλα τα μεγάλα αστικά κέντρα της χώρας.

Κουτάκια... Κουτάκια...

Το οποίο πάει στη μουσική του Parole-Parole (λόγια-λόγια...).
Και μπορεί να συνδεθεί με το μεγάλο (κι ας έχει μαδριλένικη ψυχή και παρελθόν) Ίκερ Κασίγιας, που δεν έχει την παραμικρή επαφή-σύνδεση με το κίνημα, παρά μόνο εν αγνοία του, μιας και το επίθετό του, μεταφρασμένο, σημαίνει αυτό ακριβώς: κουτάκια, σαν αυτά που μπαίνουν στη σκέψη μας και τη δράση μας. Ξέρεις όμως, σφε αναγνώστη, πόσοι μικροί Ίκερ κυκλοφορούν πολλές φορές και ανάμεσά μας; Και δεν εννοώ μόνο στην πράξη -όπου η ρουτίνα και η τυποποίηση είναι εν μέρει λογικές κι αναπόφευκτες. Αλλά για λογικά -ή μάλλον ευλογοφανή- σχήματα, που σε ζωγραφίζουν παύλα-τελεία και φέρνουν το ερώτημα στα μέτρα τους. Όπως ακριβώς στις δημοσκοπικές έρευνες και  τα στημένα δημοψηφίσματα.

Έχουμε και λέμε:
-Το ΚΚΕ δεν είναι υπέρ της αριστερής κυβέρνησης, άρα θέλει να έρθει ο Κούλης στα πράγματα. Η λογική του αριστερού ψάλτη, αλά Σύριζα.
Αυτό το πιστεύουν και το διαδίδουν κυρίως έμμισθα τρολ, όπου η ταρίφα του πεντακοσάρικου διαμορφώνει συνειδήσεις κι αντίστοιχα φτηνά επιχειρήματα. Ό,τι πληρώσεις παίρνεις.

-Το ΚΚΕ είναι με την κρατική-δημόσια ιδιοκτησία στα μέσα παραγωγής, συνεπώς υποστηρίζει τον κρατισμό. (Με το ίδιο σκεπτικό, οι αναρχικοί είναι σαν τους φιλελεύθερους, που θεωρητικά θέλουν "λιγότερο κράτος" για να μην μπλέκεται στα πόδια της "ελεύθερης αγοράς".
Εδώ φτάνουμε τα επίπεδα σκέψης του Αρκά και της θεωρίας των δύο άκρων. Που κυκλοφορεί όμως σε διάφορες παραλλαγές.
Πχ, οι φασίστες είναι κατά της αστικής (κοινοβουλευτικής) δημοκρατίας, όπως ακριβώς και οι κομμουνιστές, άρα μπαίνουν στο ίδιο πολιτικό τσουβάλι.

-Το ΚΚΕ αρνήθηκε να συνταχθεί με το "ΟΧΙ" (μέχρι τέλους) στο δημοψήφισμα, άρα πριμοδότησε ουσιαστικά το στρατόπεδο του "ΝΑΙ" και των "μένουμε Ευρώπη". Κι αν επικρατούσε οριακά το Ναι, κι έλειπαν οι δικές του ψήφοι από το Όχι, τότε θα έπρεπε να σβήσει από τον πολιτικό χάρτη.
Αυτό το τελευταίο εκφράζεται μάλλον ως μύχιος πόθος, παρά ως πολιτική εκτίμηση ή προειδοποίηση.

Πάμε όμως και σε πιο φρέσκα κουλούρια.
-Το ΚΚΕ δε θεωρεί σοσιαλιστική τη ΛΔ της Κορέας ή ασκεί κριτική στην οικογενειοκρατία, την ιδεολογία του Τζου-τσε (ή όπως αλλιώς λέγεται) κι άλλα τινά που τα θεωρεί ξένα με το σοσιαλσιτικό ιδεώδες.
Ακλόνητο συμπέρασμα: το ΚΚΕ συντάσσεται βασικά με την τρομολαγνική υστερία των δυτικών ΜΜΕ και τις αιχμές του ευρωνατοϊκού ιμπεριαλισμού.
Σχόλιο: αν τελικά ο Κιμ πατήσει ποτέ το κουμπί, θα επιβιώσουν μόνο οι κατσαρίδες κι η αντι-ΚΚΕ βλακεία, που είναι αήττητη.

-Το ΚΚΕ είναι κατά του ευρωσκεπτικισμού, άρα είναι υπέρ της παραμονής στην ευρωζώνη και θεωρεί πως αν φύγουμε από αυτήν, θα είναι καταστροφικό για τα φτωχά, λαϊκά στρώματα.
Αυτή είναι μια κορυφαία σκέψη, που μπορεί να τη βρει κανείς σε διάφορες παραλλαγές.

α) η αστική, φιλελέ εκδοχή -τύπου Κοττάκη- που επιχειρεί να φέρει τις θέσεις του ΚΚΕ στα μέτρα της και να τις αξιοποιήσει για τους δικούς της σκοπούς: παρά τις στρατηγικές διαφωνίες μας, το ΚΚΕ είναι ένα υπεύθυνο, σοβαρό κόμμα και γι' αυτό απορρίπτει την έξοδο από το ευρώ ως καταστροφική.

β) η κυβερνητική παραλλαγή, που θέλει να αξιοποιήσει τις θέσεις του ΚΚΕ, για να βγάλει λάδι το Σύριζα, την ευρωλαγνεία του και τη συνολική του στάση.
Χαρακτηριστικό είναι ένα κεντρικό άρθρο της κυβερνητικής ΕφΣυν για το "ρεαλισμό του ΚΚΕ". Κι ένα ξεκάρφωτο εγκώμιο του Καρτερού της Αυγής για το κόμμα, λίγες μόλις μέρες μετά την χυδαία, κομπλεξική επίθεσή του στο Μαργαρίτη.

γ) η προπαγάνδα της ΛαΕ, που ηγεμονεύει στο αριστεροχώρι και το σέρνει πίσω της σε μαγικά, ρωσόφιλα μονοπάτια, με τεχνικίστικες αναλύσεις για το νόμισμα, την ευρωζώνη και την παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας. Θέσεις τόσο ρηχές και αστικές, εμποτισμένες με φτηνή αντικουκουεδίλα (οκτώ κόμματα-μία πολιτική, στη βουλή για το ευρώ), που και να θες να τις περάσεις για αντι-ΕΕ κι αντικαπιταλιστικές ή απλά ριζοσπαστικές, δε σου αφήνουν περιθώρια παρερμηνείας. Είναι το σχέδιο Βήτα της αστικής τάξης.

δ) το εξωκοινοβούλιο -αριστερά της ΛαΕ- που ξεπλένει τον ευρωσκεπτικισμό του Λαφαζάνη, ενθουσιάζεται με την ευκαιρία του Brexit και συντάσσεται ολόπλευρα με τον κρίκο του εθνικού νομίσματος. Θα μου πεις, αυτοί βάζουν και το αντι-ΕΕ σκέλος -που λένε πως το απεμπολεί ως θέση το ΚΚΕ. Αλλά αν η αποδέσμευση μπαίνει ως αυτόνομος κρίκος-σκαλοπάτι, ανεξάρτητα από το στρατηγικό στόχο, γιατί να μην μπει και το νομισματικό Grexit ως προκαταρκτικός πλην αυτόνομος κρίκος για την αποδέσμευση; Κι ύστερα κάτι άλλο ως κρικάκι, για να δέσει ο κρίκος του νομίσματος;
Εξάλλου, αν παίζεις στα δάχτυλα την τακτική, γίνεσαι ειδικός στο piercing, τους κρίκους του Λούνα Παρκ, κοκ.

Όλα τα σφυριά βαράνε στην ίδια κατεύθυνση. Ή όπως λέει κι ένα αναρχικό σύνθημα, όλα τα καθάρματα δουλεύουνε μαζί. Και το πιο ωραίο είναι πως παραπέμπουν ο ένας στον άλλο (πχ ΛαΕ, Ανταρσυα και συνοδοιπόροι στον Κοττάκη) για να αποδείξουν το αληθές του πολιτικού λόγου τους.
Ρωτήστε και το φίλο μου τον ψεύτη.

Η λαθροχειρία βέβαια είναι πολύ χοντρή για να περάσει αμάσητη. Εμπεδώνεται όμως ως δεδομένη αλήθεια δια της επανάληψης ενός χοντροκομμένου ψέματος. Κι αν κάποιος μπει στη διαδικασία να ελέγξει την αξιοπιστία της, τόσο το χειρότερο για τα γεγονότα και το πραγματικό κείμενο της εισήγησης της απερχόμενης ΚΕ, που λέει:

Από τη μετάβαση, είτε σ’ ένα "διπλό νόμισμα" (ένα για την εσωτερική κυκλοφορία και ένα για τις διεθνείς συναλλαγές) και -στη συνέχεια- σ’ ένα αμιγώς εθνικό νόμισμα είτε στη σύνδεση με οποιαδήποτε μορφή με νόμισμα άλλης ισχυρής καπιταλιστικής δύναμης, μεγάλος χαμένος θα είναι και πάλι ο λαός, κάτι που ισχύει φυσικά και στην περίπτωση της υπογραφής μιας νέας δανειακής Συμφωνίας-Μνημονίου με σκληρά αντιλαϊκά μέτρα.

Δηλαδή: είτε εντός ευρώ με μνημόνια, είτε με διπλό νόμισμα, είτε με εθνικό νόμισμα... ο λαός είναι που θα κληθεί να πληρώσει το λογαριασμό. Υπάρχει άραγε σοβαρή και τεκμηριωμένη αντίρρηση επ' αυτού;

-Και γιατί αφιερώνει η εισήγηση τόσο μεγάλο χώρο στο ένα από τα δύο ενδεχόμενα, αυτό της εξόδου από το ευρώ;
Κουτάκι: συνεπώς το αξιολογεί ως πιο σοβαρό ή χειρότερο.
Συμπέρασμα: το ΚΚΕ θεωρεί καταστροφική την έξοδο από το ευρώ, εφόσον δε συνοδεύεται με επαναστατικό πέρασμα στο σοσιαλισμό.

Απάντηση στο αρχικό ερώτημα: γιατί το μνημόνιο είναι η πραγματικότητα που ζούμε τώρα. Δε χρειάζεται ειδική περιγραφή κι ανάλυση, πέραν της σημείωσης πως η παραμονή στην ΕΕ σημαίνει μνημόνια διαρκείας, μέχρι να σβήσει ο ήλιος του ΠαΣοΚ (και των γενόσημών του) και οι αυταπάτες περί έντιμης διαπραγμάτευσης, κοκ.
Κι επειδή ο ευρωσκεπτικισμός σήμερα γίνεται το βασικό ανάχωμα στη ριζοσπαστικοποίηση ανήσυχων συνειδήσεων, που εγκλωβίζονται στο θέμα του νομίσματος, όσο κι αν κάποιοι επιμένουν να το φαντασιώνονται ως κρίσιμο κρίκο.

-Κουτάκι: αν η αποδέσμευση από την ΕΕ δεν μπαίνει ως άμεσος στόχος προς υλοποίηση, αυτόνομα και σε διαφορετικό χρόνο από το στρατηγικό στόχο, τότε μετατίθεται για τις σοσιαλιστικές καλένδες.
Απάντηση: η στρατηγική πρόταση του ΚΚΕ δεν είναι για τη Δευτέρα Παρουσία αλλά για το σήμερα.

Επιπλέον, η εισήγηση σημειώνει καθαρά.

Ο ελληνικός λαός μπορεί και πρέπει να επιλέξει ο ίδιος -με τη θέληση και τη δράση του- την έξοδο από την ΕΕ, να βάλει αυτό τον στόχο στην προμετωπίδα των συνθημάτων του, να οργανώσει την πάλη του με τέτοιο τρόπο ώστε να διεκδικήσει ταυτόχρονα τα "κλειδιά" της οικονομίας και το πέρασμα της εξουσίας στα δικά του χέρια.

 Όπως σημειώνει κι ένας σφος σχολιαστής, αυτό το ταυτόχρονα έχει κυρίως πολιτική έννοια, χωρίς να αναιρεί, κατά τη γνώμη μου, τη χρονική διάσταση, που κι αυτή έχει πολιτικό περιεχόμενο. Αλλά περισσότερα επ' αυτού, πιθανότατα στο αυριανό σημείωμα.

Το γαρ πολύ της θλίψεως...

...γεννά παραφροσύνη, λέει ο θυμόσοφος, κυρίαρχος λαός. Αλλά πίσω από τους παράφρονες πρέπει να βλέπεις τους σκοπούς που υπηρετούν, για να μην καταλήξεις σε μια συνωμοσιολογική αντίληψη της ιστορίας, όπου όλα οφείλονται στη δράση ενός τρελού -όπως κάνει η αστική ιστοριογραφία με το Χίτλερ και το δεύτερο παγκόσμιο παγκόσμιο πόλεμο, για να συγκαλύψει την ουσία.

Ένας δεύτερος συνδετικός κρίκος με το ναζισμό είναι πως κάποιοι φαίνεται να έχουν ζηλέψει τις προπαγανδιστικές μεθόδους του Γκέμπελς: πες-πες κάτι θα μείνει. Δεν τους ενδιαφέρει η ουσία, η στοιχειώδης επαφή με τα πραγματικά γεγονότα και τα λογικά επιχειρήματα, αλλά οι εντυπώσεις, η δημιουργία ενός ακατανίκητου -λόγω βλακείας- στερεότυπου δια της διαρκούς επανάληψης. Πόσοι θα μπουν άλλωστε στον κόπο να ελέγξουν τα γραπτά και την αξιοπιστία τους;

Ο Σβέρκος της ΕφΣυν πχ έχει καυτό ρεπορτάζ, με όλες τις συγκλονιστικές λεπτομέρειες, που δείχνουν ότι οι αναγνώστες του ψώνισαν από σβέρκο. Λένε πως στη σοβιετική πολιτική ιεραρχία, όταν κάποιος έπεφτε σε δυσμένεια, υπήρχε το έθιμο να τον απομακρύνουν με εύσχημο τρόπο από τα κέντρα αποφάσεων και να τον στέλνουν πρεσβευτή στο εξωτερικό. Προφανώς ο Συριζαίος γραφιάς είχε κάτι αντίστοιχο στο μυαλό του για την ΚΕΟΕ -που τα μέλη της συμμετέχουν στις συνεδριάσεις της κετουκε- χωρίς να μπει καν στον κόπο να διαβάσει στο καταστατικό το ρόλο της. Κι έτσι έγραψε -ουσιαστικά- για κάτι σαν υποβιβασμό της Κατροδαύλη -που ήταν στην απερχόμενη ΚΕ και τώρα εκλέχτηκε στην ΚΕΟΕ. Εν τω μεταξύ, το ίδιο ακριβώς συνέβη πχ και με τον Νταγκουνάκη, αλλά δε θα μάθουμε ποτέ γιατί αυτός δεν απασχόλησε το γραφιά της ΕφΣυν με αντίστοιχα σενάρια.

Το παπαγαλάκι "αποκαλύπτει" γαργαλιστικές, πουλιτζερικές λεπτομέρειες από την τοποθέτηση της Κατροδαύλη, που βάσει σεναρίου είναι κάτι σαν μετεμψύχωση της εργατικής αντιπολίτευσης και της Αλεξάνδρας Κολοντάι, πιστεύοντας πως τα συνδικάτα είναι το βασικό επαναστατικό υποκείμενο -και το κόμμα τα καθοδηγεί. Παράλληλα, κάνει κριτική στην κετουκε γιατί έχει στρογγυλεμένες θέσεις για τον πόλεμο, και μόνο αυτή μαζί με μερικά ακόμα στελέχη υποστηρίζουν τελικά την εφαρμογή του προγράμματος που ψήφισε το 19ο Συνέδριο.

Φως φανάρι λοιπόν ότι αυτή η διαφοροποίηση της στοίχισε την απομάκρυνση από μια ΚΕ που ναι μεν ακολουθεί σεχταριστική, αριστερίστικη πολιτική (αν πιστέψουμε άλλες αναλύσεις της ΕφΣυν), αλλά κατά βάθος είναι δεξιά ή έστω κεντριστική. Γι' αυτό κι η Κατροδαύλη παρέμεινε στα όργανα, καθώς δε θέλησε να δώσει συνέχεια το περιβάλλον του Κουτσούμπα. Το οποίο πρέπει να είναι κάτι σαν άυλο πνεύμα, που μόνο ειδικοί κουκουεδολόγοι έχουν επαφή μαζί του, αλλά την κρίσιμη στιγμή μπαίνει ένα σύννεφο μπροστά τους, και θολώνει την εικόνα (ρίξε ένα διακοσάρικο). Μπορεί να 'χουν βγάλει και τη σχολή αστροπαιδείας που πιστοποίησε πρόσφατα η ΔΦΑ.

Για την ιστορία, μπορείτε να διαβάσετε εδώ την απάντηση-διάψευση της Ελένης Κατροδαύλη. Αλλά το θέμα δεν είναι προφανώς προσωπικό, ούτε σχετικό με δεξιές και αριστερές "αποκλίσεις". Σημασία έχει να αξιοποιηθεί κάθε πρώην -αν έχει πεθάνει για να μην μπορεί να βγάλει διάψευση απ' τον τάφο του, τόσο το καλύτερο- και μη, για να εμπεδώσει ο αναγνώστης το έτοιμο συμπέρασμα πως στο ΚΚΕ γίνεται κακός χαμός και συντροφικά μαχαιρώματα -σε αντίθεση πχ με διάφορα αστικά κόμματα, που συνεχίζουν ομαλά τη "δημοκρατική", φραξιονιστική λειτουργία τους. Ο Ηλιόπουλος, ο Μαμάης από τους ΕΒΕ, ο Σκιαδιώτης από το συνδικαλιστικό, κοκ. Εδώ την προηγούμενη φορά, είχαν αξιοποιήσει τον Τσίγκα, που δεν εκλέχτηκε στην ΚΕ του 19ου συνεδρίου, προφανώς γιατί έπασχε από καρκίνο κι ένα χρόνο μετά έχασε τη μάχη με την επάρατο. Τότε άλλαξε το τροπάριο κι έγινε πως τον Τσίγκα τον έφαγε ο καημός από την κατάσταση στον 902 κι η πολιτική της ηγεσίας. Όλα μαζί στο μίξερ, μαζί με την κοινή λογική και τη νοημοσύνη μας.

Υπάρχουν όμως και πιο αριστερά δεκανίκια, που ρίχνουν νερό στο μύλο της κουκουεδολογίας. Για την ακρίβεια "νεο-αριστερά". Ο αρθρογράφος του Πριν είχε έτοιμα από πριν τα συμπεράσματά του και προσάρμοσε σε αυτά τα γεγονότα, χωρίς να τον απασχολεί αν οι εκτιμήσεις του παίζουν μπουνιές με την πραγματικότητα ή και μεταξύ τους ακόμα, πχ στο ζήτημα της αποδέσμευσης από την ΕΕ.

Το κείμενο του Πριν σχολιάζει πως η εισήγηση της ΚΕ (κι όχι του Κουτσούμπα όπως γράφει) υποτιμά την καπιταλιστική κρίση, τη διεθνή της διάσταση και τους συγκλονιστικούς κοινωνικούς αγώνες που αναπτύσσονται. Σημειώνει πως δεν περνά απαρατήρητη η αποστασιοποίηση του ΚΚΕ από το αντι-ΕΕ μέτωπο, που το διαφοροποιούσε από τον Σύριζα, κι εξετάζει το ενδεχόμενο εξόδου από την ΕΕ ως αρνητική πιθανότητα (αποπομπή ή αποδέσμευση από αστική σκοπιά) κι όχι ως στόχο πάλης. Παρακάτω βέβαια αναγκάζεται να αναγνωρίσει πως το ΚΚΕ θέτει ως προμετωπίδα του το σύνθημα της εξόδου από την ΕΕ, αλλά το ταυτίζει με την ανατροπή της αστικής εξουσίας.

Εντάξει τώρα, μην αφήνεις ποτέ μια προμετωπίδα να σου χαλάσει μια ωραία ιστορία και ένα έτοιμο συμπέρασμα. Δεν ξεγελιέται ο αρθρογράφος του Πριν από τέτοια τεχνάσματα. Όσο για τη σύνδεση-ταύτιση του στόχου με την ανατροπή της αστικής εξουσίας, τη σχολιάζει αρνητικά, και τουλάχιστον μας απαλλάσσει από την ανάγκη να αποδείξουμε πως η δική του γραμμή κινείται μακριά από αυτήν τη λογική. Αυτό είναι το κρίσιμο σημείο που διαχωρίζει το κόμμα από κάθε λογής οπορτουνιστική ανάλυση-επεξεργασία.

Τα καλύτερα όμως έρχονται στη συνέχεια.

Στην Εισήγηση φαίνεται και μια προσπάθεια αποστασιοποίησης από τα πειράματα με την αγορά σε Β. Κορέα, Βιετνάμ, Κούβα, αλλά και τη συμμετοχή σε κυβερνήσεις στο έδαφος του καπιταλισμού. Εντύπωση προκαλεί ότι αναφέρεται σαν αρνητικό παράδειγμα η Βενεζουέλα και όχι η Πορτογαλία, η Ν. Αφρική και η Κύπρος, τα ΚΚ των οποίων έστειλαν μήνυμα στο συνέδριο.

Τι εννοεί ο ποιητής; Ότι στην εισήγηση υπάρχει κάποια αιχμή που στοχεύει ειδικά την μπολιβαριανή διαδικασία στη Βενεζουέλα, αλλά βγάζει λάδι το Πορτογαλικό ΚΚ για τη στήριξή του στην αστική κυβέρνηση της χώρας του; Κι αυτό συνέβη επειδή άλλα κόμματα έστειλαν χαιρετιστήρια μηνύματα -για να μας καλοπιάσουν ίσως- ενώ το ΚΚ Βενεζουέλας όχι;

Κι αυτό τότε τι είναι;
Το Κομμουνιστικό Κόμμα Βενεζουέλας ευχαριστεί το ΚΚΕ για τη συνεπή αλληλεγγύη που εκφράζει στην πάλη του βενεζουελάνικου λαού. Ταυτόχρονα, επιβεβαιώνουμε τη δέσμευσή μας για την περαιτέρω ενίσχυση των δεσμών ενότητας και συνεργασίας των κομμάτων μας στο πλαίσιο του προλεταριακού διεθνισμού.

Μήπως όμως ο αρθρογράφος δεν πρόλαβε να το δει και να το συμπεριλάβει στα υπόψη; Μα αφού το μήνυμα ανέβηκε στον 902 Τετάρτη, ενώ το κείμενο του Πριν σχολιάζει την εισήγηση της Κετουκε, που έγινε την Πέμπτη. Δε γίνεται να το χάσεις, είναι ακριβώς πάνω από το μήνυμα του κόμματος από το Μπαχρέιν με το (ολίγον καλτ) όνομα "Προοδευτικό Βήμα" και το (εξίσου καλτ) πρωτότυπο σήμα.

Μήπως υπολόγιζε τότε ότι κανείς από τους αναγνώστες του δε θα έμπαινε στη διαδικασία να ελέγξει την αξιοπιστία όσων γράφει και θα τα κατάπινε αμάσητα; Τόσο το χειρότερο για την πραγματικότητα λοιπόν.

Εξίσου όμορφος είναι και ο επίλογος του κειμένου, που προσπαθεί να δημιουργήσει εντυπώσεις με την παρουσία του Βούτση (υπάρχει και συνοδευτική φωτογραφία του που παραπέμπει σε αίθουσες κινηματογράφου), "λίγες μέρες μετά τη φιέστα-καπηλεία του Μπελογιάννη".

Ο Βούτσης βρέθηκε βέβαια ως Πρόεδρος της Βουλής, όχι ως εκπρόσωπος του Σύριζα. Ενώ υπάρχει στο ίδιο φύλλο του Πριν κείμενο που αποτιμά διαφορετικά τα γεγονότα της Αμαλιάδας. Δε βαριέσαι όμως, εκεί θα κολλήσουμε τώρα; Η δουλειά να γίνεται...

Το βαρύ πυροβολικό όμως ήταν το κείμενο του Μαυροειδή στην Παντιέρα. Που επειδή δεν είχε κάτι να πει για τον κρίκο της ΕΕ, πιάνει την αλλαγή νομίσματος, διαστρεβλώνει κατάφωρα την εισήγηση, ως γράμμα και πνεύμα, και στην ουσία υπερασπίζεται άκριτα τον ευρωσκεπτικισμό της ΛαΕ και τον κρίκο της εξόδου από την Ευρωζώνη, για να καταλήξει στο συμπέρασμα πως το ΚΚΕ μας προτρέπει-νουθετεί: μέσα στην ευρωζώνη και στην ΕΕ είναι καλύτερα...

Δεν είναι τυχαίο άλλωστε πως ο Χατζηστεφάνου -που παίρνει γραμμή από τα μπιλιετάκια της ΛαΕ- παραπέμπει στο Infowar σε αυτό ακριβώς το κείμενο του Μαυροειδή, για να "αποδείξει" ότι το ΚΚΕ είναι συστημικό κι ευθυγραμμίζεται με τ' άλλα αστικά κόμματα στο ζήτημα του ευρώ. Οκτώ κόμματα μία πολιτική, είναι ο βαρύγδουπος τίτλος που επιλέγει. Παράλληλα, η δημοσιογραφική δεοντολογία του Χατζηστεφάνου του επιτάσσει να μαρκάρει τη φράση "εισήγηση της ΚΕ του ΚΚΕ" με σύνδεσμο που δεν οδηγεί στο κείμενο της εισήγησης, αλλά στο παραπάνω κείμενο του Μαυροειδή.

Αν μπορεί να βγει ένα συμπέρασμα από τα παραπάνω είναι πως το ΝΑΡ -αριστερό, δεξιό και "όλον ΝΑΡ", δεν έχει καμία διαφορά στην πράξη- μπαίνει στην υπηρεσία του ευρωσκεπτικισμού και παίζει το βρώμικο παιχνίδι της Λαφαζανικής Ενότητας (στην οποία είναι πρόθυμοι να αξιοποιήσουν ακόμα κι αστικές αναλύσεις, όπως ένα κείμενο του Κοττάκη), με την οποία πλέον ευθυγραμμίζεται και σε πιο "απλά" ζητήματα, πχ για το Μουσείο Μπελογιάννη και την πολεμική στο ΚΚΕ, αλλά και σε προγραμματικό επίπεδο -εφόσον η έξοδος από την Ευρωζώνη νοείται ως αυτόνομος τακτικός κρίκος.

Περισσότερα για αυτά όμως, στο αυριανό σημείωμα.

Αντί επιλόγου, μπορείτε να διαβάσετε:

-τη σύνθεση του νέου ΠΓ, που είναι πιο νεανικό από ποτέ, με αρκετή "τηλεοπτική πείρα" (αν αυτό παίζει κάποιο ρόλο για την έξωθεν μαρτυρία και τις επικοινωνιακές τους ικανότητες) και με μεγάλο βαθμό ανανέωσης, που κινείται γύρω από τους παλιούς γραμματείς της ΚΝΕ. Δεν εκλέχτηκε στο ΠΓ ο πρώτος γραμματέας της ΚΝΕ, Δ. Γόντικας, ενώ εκλέχτηκαν για πρώτη φορά ο Πρωτούλης και ο Χιώνης. Και μαζί τους ο Μάκης Παπαδόπουλος, που ήταν ήδη υπεύθυνος των τμημάτων Οικονομίας και Ιδεολογίας της κετουκε, οπότε ήταν μάλλον αναμενόμενη η ανάδειξή του.

-την ανακοίνωση του κόμματος για την έκρηξη στο μετρό του Λένινγκραντ. Πετρούπολη είναι μία και δεν είναι αγία, αλλά κόκκινη, με κόκκινο δήμαρχο, στα δυτικά της Αθήνας.

-και την τελική ομιλία του ΓΓ, στο κλείσιμο του πρώτου θέματος του Συνεδρίου (από το πρωτότυπο και χωρίς υπογραμμίσεις ή ερμηνείες τρίτων), που έχει πολλά, ζουμερά κι ενδιαφέροντα σημεία.

Αιδώς Ηλείοι

Βασικά αιδώς Συριζαίοι. Δε μας φταίνε σε τίποτα οι συμπαθείς Πελοποννήσιοι, παρά τα στερεότυπα για τους καταυλακιώτες. Η Ηλεία εξάλλου και πιο ειδικά η Αμαλιάδα έβγαλε έναν Μπελογιάννη. Αν και το ΚΚΕ είναι που γεννά Μπελογιάννηδες, κι ας βγαίνουν ενίοτε και Δραγασάκηδες ή Αλέξηδες από τις γραμμές μας, που το εγκατέλειψαν, όταν απέτυχαν να το διαλύσουν από μέσα. Ενώ ο Σύριζα στην καλύτερη να γεννήσει Πλαστήρες, που δε διαφέρουν ουσιαστικά από τους Παπάγους. Κι όπως λέει ο Γιάννης Α-γιάννης στο τουίτα, αν πρέπει ο Τσίπρας να τιμήσει κάποιον μεθαύριο, στα εγκαίνια του μουσείου Μπελογιάννη στην Αμαλιάδα, δεν είναι ο κομμουνιστής ήρωας, αλλά ο Πλαστήρας. Που δε λύγισε στις πιέσεις και το λαϊκισμό της εποχής και προχώρησε θαρραλέα στην εκτέλεση του Μπελογιάννη και των συντρόφων του...

Στον Αλέξη ταιριάζει ο ρόλος που έπαιξε ο Κατράκης στην ταινία "ο άνθρωπος με το γαρίφαλο", με τον Πλαστήρα που "ήταν καλός και δημοκράτης" αλλά σκόνταφτε διαρκώς σε τοίχο και βυθιζόταν σε απόγνωση, ήθελε να βοηθήσει, αλλά δεν τον άφηναν οι κακοί, το παρακράτος και οι ξένες δυνάμεις, που ήταν όμως σύμμαχοι και εταίροι και μας έδιναν οικονομικά πακέτα. Λες και ο Πλαστήρας να 'χε βγάλει έρπη το Μάρτη του 52' από τις πιέσεις και τη στενοχώρια του;

Τι να πει εξάλλου για το τιμώμενο πρόσωπο ο Τσίπρας; Να παρουσιάσει πχ μια λίστα με τα πεπραγμένα της κυβέρνησής του (τρίτο μνημόνιο, πάμε για το τέταρτο, διάλυση ασφαλιστικού, χημικά στους συνταξιούχους, κοκ) και να πει στο τέλος: "έτσι αγαπάμε εμείς την Ελλάδα. Με το αίμα και τον ιδρώτα της 17ωρης διαπραγμάτευσής μας...";

Η μόνη σχέση που έχει ο Σύριζα με το όνομα Νίκος Μπελογιάννης είναι ο συνονόματος γιος του, που λέει ότι θα τον ψηφίσει ξανά με βαριά καρδιά, για να μην έρθει ο Κούλης, αλλά απογοητεύτηκε από αυτόν. Ενώ εμείς οι υπόλοιποι, ως γνωστόν, χτυπάμε το Σύριζα γιατί θέλουμε να έρθει ο Κούλης

Ποιος έχασε όμως την τσίπα για να τη βρει ο Τσίπρας, που δεν ορρωδεί προ ουδενός; Και πήρε έναν άλλο συντοπίτη Νίκο, τσιτάροντας -λέει- αποσπάσματα από το βιβλίο του Μπογιόπουλου για τον καπιταλισμό. Είναι ο οπορτουνιστικός παχυδερμισμός, ανόητε, που όλα τα σφάζει, όλα τα μαχαιρώνει για να βγάλει εκλογική υπεραξία. Ακόμα και το Ναζίμ Χικμέτ, με μια μπλε λωρίδα στα μάτια, πιθανότατα για να μη βλέπει τη σκύλευση -όπως λέει ο Ζάχαρης.

Δε θέλω να μου δέσετε τα μάτια...

Αλλά τη μεγαλύτερη ξεφτίλα, την πιο χυδαία πασοκιά, δεν την έχουμε δει ακόμα.
Και για να παραφράσω τους Ιταλούς συντρόφους, όποιος πουλάει το λαό του, δεν έχει πρόβλημα να λερώσει και τους ήρωές του. Άσεμνη υπογραφή πάνω στα λαϊκά σύμβολα του αγώνα για να τα φέρει στα μέτρα του και να τα σπιλώσει.

Τους βαράς ή δεν τους (β)αράς κύριε πρόεδρε, κ. ΓΓ;
Είχε δίκιο η Ελληνοφρένεια, που το έθεσε σε σωστή βάση, για τον πολυμήχανο λαό που μπορεί να σκαρφιστεί κάτι, για να χαλάσει τη μόστρα και τη λεζάντα του Τσίπρα. (Δεν είναι εύκολο να το πει και να το κάνει όμως αυτό το ΚΚΕ και τα μέλη του, γιατί ουσιαστικά είναι άτυπος διοργανωτής των εγκαινίων του μουσείου που θα φιλοξενεί κυρίως δικό του αρχειακό υλικό κι η θέση του είναι αρκετά λεπτή).

Για αυτό η Ελληνοφρένεια μπήκε στο στόχαστρο του Left, που λέει ότι οι συντελεστές της έκαναν κάλεσμα σε βίαιες ενέργειες, θυμήθηκε και την πρόσφατη ιστορία περί σεξισμού του τσολιά και τα έβαλε όλα μαζί στο μπλέντερ, μαζί με τα μυαλά μας. Αν όλοι όσοι δεν ψηφίζουν Σύριζα είναι με τον Κούλη, τότε με το ίδιο σκεπτικό δεν τους είναι τίποτα να τσουβαλιάσουν κάθε πιθανή αντίδραση με τα φασιστοειδή και τους φραουλάδες που ευδοκιμούν στην περιοχή και την αντι-συγκέντρωση όσων έχουν αλλεργία στον κομμουνισμό και δε θέλουν το μουσείο στην πόλη (εντάξει δεν είναι κι όλοι οι Ηλείοι για μύρισμα). Μόνο αυτοί εξάλλου μπορούν να μπερδέψουν τον Τσίπρα με τον Μπελογιάννη και τους κομμουνιστές, οπότε είναι βολικοί από κάθε άποψη.

* * *

Χέρι-χέρι με την κυβέρνηση, πηγαίνει κι η εφημερίδα της κυβερνήσεως -κατά κόσμον ΕφΣυν- που ανήμερα Πρωταπριλιά -καθώς μοιάζει με ψέμα- κυκλοφορεί με υλικό από το φάκελο του Μπελογιάννη στην ασφάλεια. Πάνω-κάτω δηλ κάτι παρόμοιο με αυτό που έχει και ο σημερινός, σαββατοκυριακάτικος Ρίζος, αξιοποιώντας το κομματικό αρχείο.

Το οποίο αρχείο ή ένα τμήμα του τουλάχιστον, δεν ξέρω αν βρίσκεται μόνο στην κατοχή του κόμματος ή το έχουν οικειοποιηθεί και άλλοι, κατά το πρόσφατο παρελθόν, φωτοτυπώντας πχ ένα μεγάλο μέρος του, σημαντικά έγγραφα, στοιχεία, κτλ, που τα παρουσιάζουν για δικά τους, ως μέρος του... προσωπικού τους αρχείου. Και αυτό το σημειώνω γενικά, όχι απαραίτητα για τη συγκεκριμένη περίπτωση.
Λέω εγώ τώρα κι ο νοών νοείτω...

* * * 

Στο τελευταίο φύλλο της ίδιας εφημερίδας, υπάρχει άρθρο του ΓΓ εν όψει των εργασιών του συνεδρίου, όπου σημειώνει μεταξύ άλλων.

Τα αδιέξοδα αυτά οξύνουν και τους υπαρκτούς ανταγωνισμούς και αντιθέσεις ανάμεσα στα κράτη, δημιουργούν προβλήματα συνοχής, ακόμη και σε παραδοσιακές συμμαχίες, όπως είναι η ΕΕ.
Δεν αποκλείουμε μέσα σε αυτό πλαίσιο να δυναμώσει η συζήτηση για αποπομπή χωρών από την Ευρωζώνη, την ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας. Ή ακόμη να επικρατήσουν, στις κυρίαρχες τάξεις κρατών, απόψεις ότι η έξοδος από αυτές τις συμμαχίες, η αναζήτηση ίσως άλλων συμμαχιών υπηρετεί καλύτερα τα δικά τους συμφέροντα. Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο το ΚΚΕ ούτε θα αιφνιδιαστεί ούτε θα σοκαριστεί, θα δώσει αποφασιστικά τη μάχη με το μέρος των καταπιεσμένων, υπέρ των εργατικών - λαϊκών συμφερόντων. Θα υπερασπιστεί το λαό από την αντιλαϊκή πολιτική που θα συνεχιστεί. Στην περίπτωση υποτίμησης του νομίσματος, μιας ανεξέλεγκτης χρεοκοπίας ή της επιδίωξης τμημάτων του κεφαλαίου να φορτώσουν την όποια ζημιά τους στο λαό, θα δώσει τη μάχη ενάντια σε πιθανά σε τέτοιες περιπτώσεις φαινόμενα, όπως της αισχροκέρδειας, ακόμα και τεχνητής έλλειψης τροφίμων και φαρμάκων. Θα αξιοποιήσει ρωγμές που ενδεχομένως υπάρξουν μέσα στην αστική τάξη, όμως ταυτόχρονα θα καλέσει το λαό να μην επιλέξει αν θα χρεοκοπήσει με ευρώ ή δραχμή, αλλά να έρθει σε ρήξη συνολικά με την εξουσία του κεφαλαίου, που όσο υπάρχει θα οδηγεί σε τέτοιες αντιλαϊκές πολιτικές και συμμαχίες, να κατευθύνει την πάλη του για να έρθει επιτέλους πραγματικά ο λαός στην εξουσία. 

Αυτή είναι και η θεμελιακή διαφορά του ΚΚΕ από τις δυνάμεις του λεγόμενου ευρωσκεπτικισμού στην Ευρώπη και την Ελλάδα, που μιλάνε για έξοδο από το ευρώ ή και την ΕΕ, ως στοιχείο ενίσχυσης της καπιταλιστικής ανταγωνιστικότητας. Και έτσι ουσιαστικά βάζουν εμπόδια στο ριζοσπαστισμό, την αντικαπιταλιστική πάλη, παίζουν το παιχνίδι τμημάτων του κεφαλαίου και πάνω από όλα καλλιεργούν την αυταπάτη ότι μπορεί ένας καπιταλισμός με εθνικό νόμισμα να είναι λιγότερο βάρβαρος και «πιο δίκαιος» από τον σημερινό.

Το πιο σημαντικό είναι ότι σε συνθήκες σαν τις σημερινές, μεγάλης οικονομικής κρίσης, οξυμένων ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών, μεγαλώνουν και οι κίνδυνοι για ένταση των πολεμικών συγκρούσεων.
Γι' αυτό χρειάζεται να δυναμώσει ο αγώνας για αποδέσμευση της Ελλάδας από το ΝΑΤΟ και τους ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς, για κλείσιμο των ξένων βάσεων στην Ελλάδα, για να φύγει το ΝΑΤΟ από το Αιγαίο.

Αντίστοιχα καθαρή είναι κι η ανακοίνωση του ΠΓ της κετουκε, για τα 60χρονα της ΕΚΑΧ, που έγινε ΕΟΚ και μετά ΕΕ, αν και τελευταία δεν είναι ακριβώς ενωμένη, αλλά ανέκαθεν ήταν λυκοσυμμαχία και λάκκος των λεόντων, για τους λαούς της Ευρώπης. Όχι βέβαια πως αυτό αρκεί για να πείσει τους διάφορους καλοθελητές, που έχουν έτοιμα συμπεράσματα -και αν δε συμφωνούν στοιχειωδώς με τα γεγονότα, τόσο το χειρότερο για αυτά. Εξάλλου, η τελευταία λέξη τους είναι να τα εξηγούν όλα αυτά με την ανακάλυψη της "διγλωσσίας" και να καθαρίζουν.

Υγ: είχα σκεφτεί και μια αναφορά σε ένα "antifa" φύλλο του Έθνους, μεσοβδόμαδα (που είχε ένα αφιέρωμα για τα 100 χρόνια του ΣΕΗ, αναφορά σε μια καλλιτεχνική έκθεση στη Θεσσαλονίκη για την Οχτωβριανή Επανάσταση κι ένα άρθρο σε καθαρά ευρωσκεπτικιστική λογική, ενάντια στην ΕΕ και την εξάρτηση της χώρας (κι όχι δεν έβαζε μόνο θέμα νομίσματος).
Τα στρίμωξα όμως σε ένα υστερόγραφο, για την οικονομία της ανάρτησης.

Ζητήματα τακτικής και στρατηγικής

(Αν κάποια από τα παρακάτω σημεία επαναλαμβάνονται σε σχετικά πρόσφατες αναρτήσεις, τότε ας θεωρηθεί στα πλαίσια του "επανάληψη μήτηρ πάσης μαθήσεως").

Τι εστί τακτική; Είναι το ευέλικτο κομμάτι της τακτικής, απαντούν κάποιοι σφοι. Σε τι συνίσταται όμως αυτή η ευελιξία; Σε μια κάποια σχετική αυτονομία από το στρατηγικό στόχο, που μπαίνει ως αποτέλεσμα-προοπτική κι όχι ως προϋπόθεση; Ή σε κάτι άλλο;

Υπάρχει και μη ευέλικτο-αμετακίνητο κομμάτι της στρατηγικής; Ποιο είναι αυτό και πώς γίνεται ο διαχωρισμός; Και τι εννοούμε όταν λέμε "στρατηγική"; Μιλάμε για το ίδιο πράγμα ή μήπως πρέπει να το ορίσουμε-διευκρινίσουμε;

Η στρατηγική ταυτίζεται με το στρατηγικό στόχο; Είναι οι στρατηγικές επιλογές που οδηγούν σε αυτόν, όπως πχ το τρίπτυχο "αποδέσμευση (από την ΕΕ)-διαγραφή (του χρέους)-κοινωνικοποίηση (των μονοπωλίων)"; Αν ναι, τι από τα παραπάνω είναι ευέλικτο και πώς νοείται η ευελιξία του;

Ή είναι γενικά η αντίληψη κι ο σχεδιασμός για την κατάκτηση της εξουσίας, η λογική που διέπει το στρατηγικό σχεδιασμό; Η λογική των σταδίων πχ ήταν τακτική ή στρατηγική (και προβληματική σε κάθε περίπτωση) επιλογή;

Η τακτική συνδέεται άμεσα με την ευελιξία, με τη μέθοδο δοκιμή-σφάλμα, τη συχνή εναλλαγή, τη φαντασία, με δυο λόγια την αγωνία και συνεχή αναζήτηση για να βρεθεί η κατάλληλη μορφή-μέσο-σύνθημα. Η τακτική συνδέεται επίσης με τη συγκυρία και την ανάλυση της συγκεκριμένης κατάστασης, προσαρμόζεται ευέλικτα στις ιδιαιτερότητες και τις απαιτήσεις της, για να τις "εγκαταλείψει" μετά, όταν αλλάξουν οι συνθήκες, χωρίς να γαντζώνεται σε θεωρητικά σχήματα που αντιστοιχούσαν σε άλλες περιόδους.

Στον αντίποδα, οι τακτικές επιλογές δεν πρέπει να είναι αντιφατικές κι αλληνοαιρούμενες, να πλήττουν την αξιοπιστία της πολιτικής πρωτοπορίας. Πρέπει να γίνονται στη βάση αρχών, με σκοπό να υπηρετήσουν τη στρατηγική κι όχι μικροπολιτικές σκοπιμότητες, εκλογικούς στόχους, πρόσκαιρα οφέλη που μπορεί να γυρίσουν μπούμερανγκ, κτλ.

Ο Λένιν πχ έκανε λόγο στον Αριστερισμό -αν δεν κάνω λάθος- για τακτική συμπόρευση και με τους πιο αμφιταλαντευόμενους, προσωρινούς συμμάχους, εκφράζοντας την αγωνία του να γίνουν τα ΚΚ της δυτικής Ευρώπης πραγματικά μαζικά κι επικίνδυνα για την αστική τάξη της χώρας τους. Ήξερε όμως να ξεκόβει αποφασιστικά από το χυλό και να μη θυσιάζει το σκοπό χάριν μιας θολής ενότητας. Η πορεία των μπολσεβίκων το 17' είναι χαρακτηριστικό δείγμα αυτής της ευελιξίας. Αρνήθηκαν να μπουν σε μια κυβέρνηση συνεργασίας με όλα τα εργατικά κόμματα που δρούσαν στα σοβιέτ (εσέροι, μενσεβίκοι), αλλά υποχώρησαν από τη θέση τους περί εθνικοποίησης της γης, για να εξασφαλίσουν τη συμμαχία των αριστερών εσέρων και την ευρεία υποστήριξη της αγροτιάς.

Πρέπει να έχουμε καθαρό, αν τα συνθήματα κι οι στόχοι πάλης μπαίνουν για ζύμωση στον κόσμο και συγκέντρωση δυνάμεων ή ως διεκδίκηση για άμεση υλοποίηση στο σήμερα, στο κυρίαρχο πλαίσιο (ή στο έδαφος του καπιταλισμού, όπως συνηθίζουμε να λέμε), χωρίς αυτά προφανώς να χωρίζονται από σινικά τείχη. Τα διεκδικητικά πλαίσια αγώνα προβάλλουν στόχους για να συσπειρώσουν τον κόσμο και να οργανώσουν την πάλη του και μπορεί να πετύχουν ορισμένες κατακτήσεις, αλλά δεν μπορούν να υλοποιηθούν στο σύνολό τους από την αστική εξουσία -και κάθε επιμέρους νίκη είναι επισφαλής, όσο δε συνδέεται με ριζικές αλλαγές σε πολιτικό επίπεδο. Ένα ξεχωριστό σύνθημα μπορεί από μόνο του να είναι ενσωματώσιμο, κρίνεται όμως από το συνολικό πλαίσιο πάλης στο οποίο εντάσσεται και τη λογική που προωθεί.

Προεκτείνοντας το παραπάνω σκεπτικό, κανένα αίτημα-σύνθημα-στόχος πάλης δεν είναι από μόνο του ρεφορμιστικό ή μαξιμαλιστικό. Κρίνεται από το συνολικό πλαίσιο πάλης κι από τη σημασία που έχει στην εκάστοτε συγκυρία -εάν μπορεί δηλαδή να συσπειρώσει ευρύτερες μάζες, να ανεβάσει το επίπεδο της συνειδητοποίησής τους και την αγωνιστικότητά τους- κι όχι από το αν μπορεί από μόνο του να κλονίσει την αστική εξουσία, γιατί δεν υπάρχει κανένα τέτοιο σύνθημα, ούτε μαγικά ραβδιά στην ταξική πάλη.

Η συγκεκριμένη ανάλυση είναι απαραίτητος όρος για τη διαλεκτική σκέψη. Αλλιώς μπορεί πχ να θεωρήσει κανείς καθαρό ρεφορμισμό τις οικονομικές διεκδικήσεις μιας πανεργατικής απεργίας, που δε βάζει θέμα αλλαγής τάξης στην εξουσία, και να περάσει για επαναστατική στάση και λογική κάτι μαυροκόκκινα μικροαστικά παιδιαρίσματα, που θέλουν παντού και πάντα γενική απεργία διαρκείας, ή γενική πολιτική απεργία -λες κι είναι θέμα προθέσεων ή φραστικών διακηρύξεων.

Με αυτήν την έννοια, κατά τη γνώμη μου έχει μεγαλύτερη σημασία μια συγκεκριμένη ανάλυση της κατάστασης που δε θα εξηγεί αφηρημένα γιατί η αποδέσμευση από την ΕΕ είναι ενσωματώσιμη από το σύστημα (που όντως μπορεί να είναι αν μείνει μετέωρο βήμα στο κενό, αν δε συνδεθεί με το άλμα της επανάστασης), αλλά συγκεκριμένα τη σημασία του στη συγκυρία: αν δηλ είναι ένα αίτημα που η ελληνική αστική τάξη αδυνατεί να ενσωματώσει, λόγω του στρατηγικού προσανατολισμού της στον ευρωμονόδρομο, και το οποίο μπορεί να συσπειρώσει ευρύτερες μάζες. Ή αν είναι ένα σύνθημα που ευνοεί την καλλιέργεια αυταπατών στις λαϊκές μάζες, σε μια περίοδο που τρίζει το οικοδόμημα της ΕΕ και ο ευρωσκεπτικισμός έρχεται ως νέο ανάχωμα στη δυσαρέσκεια και τις διάφορες αναζητήσεις που αναπτύσσονται στην εργατική τάξη.

Σε κάθε περίπτωση, το σύνθημα των κομμουνιστών -κατά τη γνώμη μου πάντα- δεν μπορεί παρά να είναι η αποδέσμευση από τη λυκοσυμμαχία της ΕΕ, με την εργατική τάξη και το λαό στην εξουσία. Αυτό μεταφράζεται σε "αποδέσμευση με εργατική-λαϊκή εξουσία", που προβάλλεται θαρραλέα και με θετικό περιεχόμενο. Όχι σαν μια στείρα αντίθεση ιδεοληπτικού χαρακτήρα -όπως προσπαθούν να την εμφανίσουν οι ευρωλάγνοι όλων των αποχρώσεων. Ούτε όμως φοβικά και "υπερασπιστικά", πχ ως "ναι μεν αποδέσμευση, αλλά με εργατική εξουσία", σαν να διορθώνουμε κάποιον άλλον, αντί να αναδεικνύουμε τη δική μας πρόταση.

Νομίζω, επίσης, ότι πρέπει να ξεκαθαρίσουμε την αντίληψή μας για το ζήτημα των κρίκων και τη σημασία τους, προχωρώντας πέρα από δεδομένες (για εμάς τουλάχιστον) θέσεις ότι ο σχηματισμός μιας κυβέρνησης του ΚΚ, εργατικής, προσωρινής -ή όπως αλλιώς ονομαστεί- δεν είναι κρίκος που μπορεί να υπηρετήσει μια επαναστατική στρατηγική. Μπαίνουν όμως ένα πιο ουσιαστικό ερώτημα.

Είτε υπάρχουν-μπορούν να υπάρξουν κρίκοι, που μπορούν να ανεβάσουν το επίπεδο της πάλης, να υπηρετήσουν τη στρατηγική, και ψάχνουμε να βρούμε τον κατάλληλο που ανταποκρίνεται στην εκάστοτε συγκυρία και τις ανάγκες της.

Είτε δεν υπάρχουν-μπορούν να υπάρξουν, εκφράζουν μια λανθασμένη, ρεφορμιστική λογική και στόχους που μπορεί εύκολα να ενσωματώσει το σύστημα κι η αστική τάξη, συνεπώς είναι μάταιο κι επιζήμιο να μας απασχολούν.

Αν κάποιος πιστεύει το δεύτερο, η κουβέντα μπορεί να σταματήσει εδώ.

Προσωπικά, πιστεύω το πρώτο. Και σημασία δεν έχει τι καταλαβαίνω εγώ, αλλά τι λέει και εννοεί το κόμμα, όταν εκτιμά πχ ότι την περίοδο της κατοχής, ο εθνικοαπελευθερωτικός αγώνας ως κρίκος δεν μπόρεσε να συνδεθεί με το στρατηγικό στόχο και την κατάκτηση της εξουσίας.

Το λάθος δεν είναι στους κρίκους, στην πάλη των επιμέρους, αλλά στην αυτονόμησή τους από το κύριο, από το βασικό καθήκον ενός κομμουνιστή, που δεν είναι άλλο από την επανάσταση.

Διαστάσεις του ευρωσκεπτικισμού

Σε χτεσινή του συνέντευξη, ο ΓΓ έβαλε μεταξύ άλλων δύο ενδιαφέροντα σημεία: για την έξοδο από την ΕΕ, που τη βάζουμε για το σήμερα, αλλά τη συνδέουμε με την προοπτική και το στρατηγικό στόχο, που κι αυτός για το σήμερα μπαίνει. Και για τις προτάσεις ενότητας ή κοινής δράσης, μεταξύ άλλων με κάποιους που έχουν φύγει από το 1800 -πιθανότατα γιατί διαφωνούσαν με την τακτική "φωτιά και τσεκούρι" και με το διαφορετικό δρόμο ανάπτυξης, ενάντια στον αστοτσιφλικάδικο συνασπισμό.

Αυτό μου έδωσε την ιδέα για ένα ιντριγκαδόρικο πλην ενδιαφέρον ερώτημα "ποιος χώρος που έφυγε-διασπάστηκε από το κόμμα σας είναι συγκριτικά λιγότερο αντιπαθής, πολιτικά-ιστορικά μιλώντας" ή "ποια είναι η 'αγαπημένη' σας διάσπαση" -που δε θα το απαντήσουμε σήμερα. Αλλά (μου έδωσε) και την αφορμή να καταγράψω μερικές σημειώσεις, σχετικά με τον ευρωσκεπτικισμό.

Στην Ελλάδα, μετά την πασοκική λαίλαπα που εκφύλισε το σύνθημα "ΕΟΚ και ΝΑΤΟ το ίδιο συνδικάτο" και δεν έκανε ποτέ το δημοψήφισμα που είχε υποσχεθεί για να αποφασίσει ο κυρίαρχος λαός σχετικά με την παραμονή της χώρας στην κοινότητα, η θέση κι οι μετακινήσεις της κοινής γνώμης φαινομενικά καθορίζονται από ένα εμπειρικό, ωφελιμιστικό κριτήριο.

Όσο υπήρχε η προσδοκία-ψευδαίσθηση πως παίρνουμε δάνεια κι επιδοτήσεις, για να τρώμε με χρυσά κουτάλια, χτιζόταν ο μύθος της Μεγάλης Ευρωπαϊκής Ιδέας, που έβρισκε μια σχετική αποδοχή και ενσωμάτωνε συνειδήσεις, βασικά με τον ίδιο περίπου τρόπο που το έκανε μεταπολεμικά κι η αστική εξουσία στην Ελλάδα. Με άλλα λόγια, η -υποτιθέμενη- εποχή των παχιών αγελάδων καθιστούσε ιερή αγελάδα την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Όταν άλλαξαν τα δεδομένα, με την κρίση και τα μνημόνια, που κι αυτά δάνεια είναι, αλλά με επαχθείς όρους -η κοινή γνώμη άρχισε να αντιστρέφεται και να εμπιστεύεται ολοένα και λιγότερο την ΕΕ για την επίλυση των προβλημάτων και την τόνωση της οικονομίας -κάτι που καταγράφεται και δημοσκοπικά, ακολουθώντας τα ποσοστά του παλιού κακού και κραταιού δικομματισμού. Και αυτή θεωρείται η ρίζα του ευρωσκεπτικισμού στη χώρα μας -και όχι μόνο.

Εδώ χρειάζεται όμως ένας σημαντικός διαχωρισμός. Πολλές αναλύσεις συνδέουν τον ευρωσκεπτικισμό με τον εθνικισμό και την αναδίπλωση στα όρια μιας οικονομίας με εθνικό νόμισμα, προστατευτικούς δασμούς κτλ. Χρειάζονται να στήσουν εξάλλου ένα συντηρητικό, οπισθοδρομικό πόλο ως "αντίπαλο δέος", που -δια του ετεροπροσδιορισμού- θα δίνει κάλπικο προοδευτικό προφίλ στον ευρωμονόδρομο -που δεν έχει καμία εναλλακτική πλην της όπισθεν, που συνιστά πισωγύρισμα, για αυτούς.

Αυτό το σκεπτικό μπορεί να ντυθεί με αριστερό πρόσημο και σοβαροφανή επιχειρήματα του τύπου: χρειάζεται να υπάρχει μια ολοκλήρωση σε ευρωπαϊκή-παγκόσμια κλίμακα, κι αφού δεν προχώρησε η σοσιαλιστική ολοκλήρωση, πορευόμαστε με αυτήν που έχουμε (ο υπαρκτός ολοκληρωτισμός) για να αλλάξουμε τους όρους της. Το οποίο είναι το ίδιο έξυπνο, σα να λες ότι χρειαζόμαστε κάποιου είδους κράτος, κι αφού δεν έχουμε δικτατορία του προλεταριάτου, συμβιβαζόμαστε με το αστικό κράτος και παλεύουμε να το καλλωπίσουμε. Ή ότι χρειάζεται ένας νικητής στον πόλεμο, για να υπάρξει ειρήνη, και αφού δε νίκησε η δική μας πλευρά, ας πάμε με τους νικητές.

Ο ευρωσκεπτικισμός όμως δεν είναι κάτι ενιαίο, με την ίδια έννοια που ο πατριωτισμός των μαζών δεν είναι το ίδιο με τον εθνικισμό που καλλιεργεί η άρχουσα τάξη, για να σκεπάσει κάτω από μία εθνική ομπρέλα τα αντικρουόμενα ταξικά συμφέροντα. Είναι πολύ εύκολο όμως να μπουν αυτές οι δύο έννοιες στο ίδιο αντιδρ-αστικό τσουβάλι και στην υπηρεσία των κρατούντων.

Αντίστοιχα, ο ευρωσκεπτικισμός της αστικής τάξης αποτυπώνει τις εσωτερικές της αντιθέσεις και τις επιδιώξεις ενός τμήματός της που θεωρεί πως τα συμφέροντά του εξυπηρετούνται καλύτερα από ένα διαφορετικό μείγμα με περισσότερους προστατευτικούς δασμούς, εθνικό νόμισμα κλπ. Δεν αμφισβητεί το κυρίαρχο πλαίσιο και τις δομές του, αλλά επιμέρους πτυχές του για να αυξήσει την αποτελεσματικότητά του. Όπως υποδηλώνει κι ο όρος εξάλλου, επικρατεί απλώς σκεπτικισμός, ένας προβληματισμός -αντί για μια διάθεση για συνολική ρήξη και ριζοσπαστικές αλλαγές- που μπορεί να περιοριστεί τελικά στην υιοθέτηση εθνικού νομίσματος.

Ο "ευρωσκεπτικισμός" των μαζών δεν είναι απαραίτητα ενιαίος, και αυτό καθιστά αισιόδοξους τους ευρωλάγνους ότι μια περίοδος νέας ανάπτυξης θα απορροφήσει τις αντιδράσεις, ενισχύοντας εκ νέου τη μεγάλη ευρωπαϊκή ιδέα. Στην πραγματικότητα είναι μια αυθόρμητη θολή εναντίωση στην ΕΕ και τις πολιτικές της, μια λανθάνουσα αντιιμπεριαλιστική συνείδηση που παραμένει ανεπεξέργαστη και σχετικά αδιαμόρφωτη, όσο δεν μπολιάζεται με τη δική μας συνολική λογική και πρόταση για ρήξη κι αποδέσμευση (με διαγραφή χρέους, κοινωνικοποίηση των μονοπωλίων κλπ).

Από αυτό κάποιοι βγάζουν ως συμπέρασμα ότι επιβάλλεται να εντείνουμε τις προσπάθειές μας για αυτό το μπόλιασμα. Κι εγώ διαπιστώνω με τη σειρά μου ότι αυτό συντελείται ήδη ως ένα βαθμό, εδώ και πολλά χρόνια. Στην Ελλάδα ο λεγόμενος ευρωσκεπτικισμός ήταν παρδοσιακά αριστερός-προοδευτικός και αντι-ιμπεριαλιστικός (από την εποχή που η ΕΔΑ έκανε λόγο για το λάκκο των λεόντων -άλλο αν κάποιοι στην πορεία φρόντισαν να το ξεχάσουν), ακριβώς επειδή δεν ήταν ένας απλός σκεπτικισμός-αμφιβολία, αλλά συνολικό σχέδιο ρήξης. Ακόμα και την εποχή που έμπαινε σχετικά αυτόνομα ο ρόλος της αποδέσμευσης από την ΕΟΚ, ήταν σχεδόν αυτονόητο πως θα συνοδευόταν με έναν προσανατολισμό προς τη σοσιαλιστική κοινότητα.

Σήμερα η σοσιαλιστική κοινότητα δεν υπάρχει κι η απλή αποδέσμευση δεν επαρκεί, ακριβώς επειδή δε θα είναι απλή και πρέπει να ενταχθεί σε ένα συνολικό πακέτο κι όχι σε μεταβατικά ημίμετρα -που θα λειτουργούσαν μόνο σε συνθήκες εργαστηρίου- κι ακριβώς για να μην μπει στο ίδιο τσουβάλι με τον αστικό εθνικισμό-ευρωσκεπτικισμό, στοιχιζόμενη πίσω από τις πλέον αντιδρ-αστικές δυνάμεις της ακροδεξιάς. Η βασική δικλίδα ασφαλείας απέναντι στον αστικό ευρωσκεπτικισμό είναι βασικά οι πολιτικές αποστάσεις από τις δυνάμεις και τη λογική του... καπιταλοσκεπτικισμού -όσο δόκιμος μπορεί να είναι αυτός ο όρος. Δηλ από την πολιτική που προβληματίζεται κι αμφισβητεί επιμέρους πτυχές του κυρίαρχου αστικού ευρωπλαισίου, πχ το νόμισμα, και όχι το σύστημα ως σύνολο -πολλές φορές ούτε καν την ΕΕ. Που θεωρεί με άλλα λόγια πως το κοινό μας ευρωπαϊκό σπίτι χρειάζεται αλλαγές, πχ στα κουφώματα, κι όχι γκρέμισμα από τα θεμέλια.

Αυτό είναι -και όχι οι θέσεις για το Συνέδριο- που κατατάσσουν αυτομάτως το σύγχρονο "αριστερό ευρωσκεπτικισμό" πχ της ΛαΕ στο ίδιο μήκος κύματος με αντιδραστικές, ακροδεξιές δυνάμεις.
Αυτό δείχνει και τις ευθύνες πολλών πρώην, που έφυγαν μετά το 1800, αλλά έχουν μείνει στο 1900 τόσο, προβάλλοντας τη διΕΕξοδο ξεκομμένη από το στρατηγικό στόχο. Και μιλάνε εκ του πονηρού για τον... "ευρωκομμουνισμό" του ΚΚΕ, που θέλει σοσιαλισμό εντός ΕΕ και ευρώ (;!) αλλά την ίδια στιγμή δεν έχουν πρόβλημα να φλερτάρουν με το Λαφαζάνη, που θεωρεί πως μπορεί να υπάρξει ρήξη υπέρ του λαού, εκτός ευρωζώνης αλλά όχι απαραίτητα εκτός ΕΕ.
Κι αυτό φανερώνει και τα όρια κάποιων ενωτικών προτάσεων...