προσοχή: εκκλησία στα αριστερά!

από το τεύχος 71 του Sarajevo

Ένας φίλος του Sarajevo αναρωτήθηκε (μάλλον μας μάλωσε...) για υπερβολή στο θέμα του συνεδρίου περί “εκκλησίας και αριστεράς”. Γιατί να υπάρχουν θέματα ταμπού; μας ρωτάει, εννοώντας (υποθέτουμε) τον χριστιανισμό.
Η αλήθεια είναι πως θέματα ταμπού δεν υπάρχουν. Η κριτική στις θρησκείες, στις εκκλησίες και ειδικά στον χριστιανισμό έχει γίνει από πολύ παλιά, κριτική εύστοχη, διεισδυτική και αποκαλυπτική· δεν είναι “ταμπού” λοιπόν η εκκλησία. Είναι, σκέτα και καθαρά, εχθρός!
Επιπλέον μπορεί να κάνει κάποιος, αν θέλει, την διάκριση μεταξύ θρησκείας / θρησκειών και εκκλησίας / εκκλησιών - αλλά τόσο το χειρότερο για την “εκκλησία”. Να θυμίσουμε πως πρόκειται για την χριστιανική εκκλησία, και ειδικά την ορθόδοξη, που η ιστορία της είναι καθαρά και μόνο ιστορία ακραίου συντηρητισμού, σκοταδισμού, μίσους, δουλείας, κλπ κλπ. Το αν έχουν υπάρξει ένας παπάς εδώ κι ένας εκεί που κράτησαν (ή κρατάνε) διαφορετική στάση, δεν αλλάζει τίποτα. Μιλάμε για μια τεράστια εταιρεία δεσμοφυλάκων, που είναι ταυτόχρονα ο μεγαλύτερος ιδιοκτήτης ακινήτων, βαθύ κράτος, κάλυψη για τις μυστικές υπηρεσίες, σχολή εφαρμοσμένου σεξισμού, και άλλα.
Όμως, για να απαντήσουμε ακόμα καλύτερα στην ένταση του αναγνώστη, ας καταφύγουμε στα λόγια κάποιου άλλου. Στόχος των λεγόμενων είναι η “νεο-ορθοδοξία”, ένα ιδεολογικό μόρφωμα που είχε την φιλοδοξία να “παντρέψει” διάφορες ιδέες του ορθόδοξου χριστιανισμού και της αριστεράς, και εμφανίστηκε πιο έντονα στο πρώτο μισό της δεκαετίας του ‘80, έχοντας “δυνατά ονόματα” τότε στο άρμα του: Ζουράρι, Γιανναρά, Σαββόπουλο, Μοσκώφ...
Αντιγράφουμε λοιπόν:

Τίτλος: ο “νεο-ορθόδοξος” σκοταδισμός
“Ο Ένας Θεός δεν θα προέκυπτε ποτέ χωρίς τον Ένα Βασιλιά, τον μοναδικό, που ελέγχει την πληθώρα των φυσικών φαινομένων και εξασφαλίζει τη συνοχή των φυσικών δυνάμεων που αντιπαλεύουν μεταξύ τους, Θεός, που είναι απλά η απεικόνιση του Ενός που φαινομενικά ή πραγματικά εξασφαλίζει τη συνοχή ανάμεσα στα άτομα που αντιπαλεύουν λόγω των αντιθετικών τους συμφέροντων, δεσπότης της Ανατολής” έγραφε ο Ένγκελς το 1846, σ’ ένα γράμμα του στον Μαρξ.
...
Η επιστήμη του κοινωνικού, ο ιστορικός υλισμός, αλλά και η φιλοσοφία που τη συνοδεύει, ο διαλεκτικός υλισμός, βρίσκονται σε μια συνεχή και ασυμφιλίωτη θεωρητική σύγκρουση και αντιπαλότητα με τη θρησκευτική ιδεολογία σ’ όλες της τις παραλλαγές. Ο μαρξισμός θέτει σε κριτική τις θεμελιώδεις θεωρητικές αφετηρίες κάθε θρησκείας, τον “ιδεαλισμό του Θεού” και τον “ιδεαλισμό του Ανθρώπου”.
...
Είναι πολύ εύκολο νομίζω να καταλάβουμε πως η θρησκεία συνδέθηκε άμεσα με την αστική κρατική λειτουργία, και πως η εκκλησία εντάχτηκε στο πλέγμα των κρατικών μηχανισμών που επιβάλλουν στις λαϊκές τάξεις τα κεφαλαιοκρατικά συμφέροντα. Ακόμα, ακριβώς γιατί η διάδοση της θρησκευτικής - χριστιανικής - ιδεολογίας και ηθικής προϋποθέτει τον “εκφοβισμό της συνείδησης”, είναι κατά κανόνα οι πιο συντηρητικές δυνάμεις στα πλαίσια της αστικής εξουσίας που επικαλούνται τη χριστιανική και θρησκευτική ιδεολογία.
...
Το ότι η ορθοδοξία είναι θρησκεία και μάλιστα, από τη συγκρότησή της, στο Βυζάντιο, θρησκεία κρατική, είναι στον καθένα γνωστό και δεν χρειάζεται συζήτηση.
...
Πίσω από το κήρυγμα των “νέων θεολόγων” προβάλλει απωθητική η εικόνα της κρίσης της Αριστεράς. Γιατί είναι η Αριστερά που σε μεγάλο βαθμό υπέθαλψε και συντήρησε, στις Κεντρικές Επιτροπές και στα ιδεολογικά της όργανα, στις συντακτικές επιτροπές των περιοδικών της και στις στήλες των εντύπων της, τον χριστιανοεθνικιστικό σκοταδισμό."

Ποιός και που τα έγραφε αυτά; Σήμερα είναι υψηλόβαθμο στέλεχος του συ.ριζ.α., λέγεται Γιάννης Μηλιός, και τα έγραφε πριν σχεδόν 30 χρόνια, το καλοκαίρι του 1983, στο περιοδικό σχολιαστής (νο 6, 9/1983).
“Ασυμφιλίωτη σύγκρουση” λοιπόν... τότε. Τώρα η αριστερά που χαϊδεύεται (και) με τους δεσπότες, μπορεί μόνο να πει, σαν δικαιολογία, πως η μοναδική “επιστήμη” και “φιλοσοφία” που την ενδιαφέρει είναι ο καιροσκοπισμός της εξουσίας.

Η ανταγωνιστική προλεταριακή μνήμη, και μάλιστα η συλλογική, είναι το πιο σκληρό και πολύτιμο μέταλλο. Συνεπώς, μέσα και ενάντια στην αφασία και στο κάθε φορά “σήμερα” που σκεπάζει το χτες και το προχτές, μια φωτογραφία και μια γραπτή υπενθύμιση.
Στη φωτογραφία είναι ένας γραμματέας. Όχι της αρχιεπισκοπής Αθηνών, αλλά του θαγινουμεκυβερνηση συ.ριζ.α. Δημήτρης Βίτσας το όνομά του, και υποθέτουμε ότι απλά εκτελούσε κομματικό καθήκον...
Η γραπτή υπενθύμιση αφορά ένα ρεπορτάζ της “αυγής”, στις 24 Γενάρη. Σύμφωνα μ’ αυτό:
... Την “παράσταση” έκλεψε η διάλεξη του Ανδρέα Καρίτζη, διδάκτορα φιλοσοφίας και μέλους της Π.Ε του ΣΥΡΙΖΑ ΕΚΜ, στη δεύτερη ημέρα του συνεδρίου Εκκλησία και Αριστερά με θέμα συζήτησης “Ο σύγχρονος λόγος της Εκκλησίας και της Αριστεράς. Από τη συγκρουσιακή στη συνεργατική ρητορική”, ο οποίος απέσπασε το ηχηρό χειροκρότημα του συνόλου του κοινού.
Κατά την “αυγή” το highlight της διάλεξης αυτού του (ένας ακόμα...) γιάπη απ’ το στενό περιβάλλον Τσίπρα ήταν ότι:
... η “έφοδος στον ουρανό” που αποτελεί στόχευση τόσο της Αριστεράς όσο και της χριστιανικής θρησκείας, [πρέπει] να πραγματοποιηθεί.
Καλά (σας) το λέγαμε ότι το σύνθημα “ένας άλλος κόσμος είναι εφικτός” αφορούσε τον άλλο κόσμο. Και καλά θα είναι αυτός ο λαμπρός νέος να εκλεγεί βουλευτής - για να φιλήσει το χεράκι του αρχιεπίσκοπου, και να καταλάβει ποιός είναι ο boss της “εφόδου”...

Η “αριστερή” άκρα δεξιά στα φόρτε της!

από το Sarajevo νο 69

Ποιός είπε ότι τα έχουμε δει κι ακούσει όλα απ’ τους “πατριώτες απελευθερωτές” μας, ε; Αρκετά είναι που μας περιμένουν, καθώς, με σταθερό βηματισμό, με κάποιους (λίγους) πρωτοπόρους και περισσότερους να ακολουθούν, οι τσοπαναραίοι της αριστεράς προσπαθούν να μην αφήσουν ούτε μια φασιστική / μικροαστική έγνοια αναξιοποίητη. 

Το τελευταίο (ως τώρα) τέτοιου είδους κτύπημα έγινε στις 12 του περασμένου Δεκέμβρη. Σε μια two stages απογευματινή εκδήλωση σε αίθουσα του τεχνικού επιμελητηρίου, με τον επιφανειακά αθώο (και παρερμηνεύσιμο) τίτλο: ευρώ και μετανάστευση, μια απόπειρα προβληματισμού. Οργανωμένη απ’ το μισο-υπαρκτό “μέτωπο αλληλεγγύης και ανατροπής”. Όπως θα περίμενε κανείς απ’ τα κομβικά γεγονότα, έτσι κι εδώ υπήρχαν καλά νέα και κακά νέα. Το καλό νέο είναι ότι ο καπετάν Αλέκος ζει! (Πολιτικά εννοούμε...) Το κακό νέο είναι ότι αυτός και τα παληκάρια του ανακάλυψαν την συνωμοσία που εξυφαίνεται εδώ και πολλά χρόνια, σε βάρος του (αγαπημένου τους) “ελληνικού λαού”: ναι μεν δεν φταίνε οι μετανάστες για την εγκαθίδρυση του ευρώ στο ελλαδιστάν, φταίει όμως το ευρώ που γέμισε η πατρίς από δαύτους!... Μάλιστα κυρίες και κύριοι!! Ο καπετάν Αλέκος ο ελευθερωτής και τα παληκάρια του (που είχαν διατρανώσει την απόφασή τους να πάνε ακόμα και φυλακή προκειμένου να κτυπηθεί η ανεργία - πλην, όμως, συνεχίζουν να κυκλοφορούν ελεύθεροι, αγκαλιασμένοι με τον wewillgovern συ.ριζ.α. [1]) βρήκαν την κίνηση που θα λύσει - για - πάντα - το - “μεταναστευτικό” (“πρόβλημα”): έξοδος απ’ την ευρωζώνη. 

Και μην φανταστεί κανείς ότι αυτό το σοφό πόρισμα ξεστομήθηκε αστήρικτο. Όοοοχι! Τα παληκάρια του “μετώπου” έκαναν έρευνα. Σε καμιά πεντακοσαριά μετανάστες. Τους ρώτησαν αν επέλεξαν την ελλάδα σαν χώρα διαμονής λόγω του νομίσματος, κι αν θα παρέμεναν ακόμα κι αν είχε δραχμή... Και τα αποτελέσματα αυτής της “επιστημονικής έρευνας” ήταν που, παρουσιαζόμενο απ’ την “ομάδα τεκμηρίωσης” του “μετώπου” στις 12/12, έδωσε την απάντηση. Σύμφωνα με τα λόγια του καπετάν Αλέκου του Ελευθερωτή:

... Το ευρώ είναι το “κλειδί” στο μεγάλο παράδοξο: χιλιάδες μετανάστες που αναζητούν απεγνωσμένα εργασία κατευθύνονται σε μια χώρα μικρή, με τη μεγαλύτερη ύφεση στον ευρωπαϊκό χώρο, με μηδενική σχεδόν οικονομική δραστηριότητα, με πλήρη σχεδόν παύση της οικοδομής και της βιομηχανίας, με ασύλληπτη ανεργία, με αποδυναμωμένη αγοραστική δύναμη. Δεν επιλέγεται καμία άλλη βαλκανική χώρα, μέλος της ευρωπαϊκής ένωσης, που δεν έχει την ύφεση και την ανεργία της ελλάδας, δεν έχει όμως και το ευρώ, με υπερπολλαπλάσια αξία στις χώρες προέλευσης των μεταναστών...

Μάλιστα! Λύθηκε το μυστήριο!!! Συνεπώς κάθε φασίστας και κάθε μικροαστικό κάθαρμα σ’ αυτήν την χώρα, ας προσθέσει και ένα “ουστ παλιο ευρώ” στις αποσκευές του (εάν το έχει παραλείψει ως τώρα), κι ας ακολουθήσει τον καπετάν Αλαβάνο και τους τεκμηριωμένους γενναίους του προς το επικό ξεφόρτωμα όλων αυτών των ενοχλητικών: την έξοδο απ’ την ευρωζώνη.

Αλλά, φευ, το θεώρημα χάσκει... Χάσκει όπως κάθε διανοητική κωλοτρυπίδα που έχει διασταλεί στον μέγιστο δυνατό βαθμό, καθώς ετοιμάζεται να αφοδεύσει (ή μόλις τα κατάφερε) κάτι - δύσοσμο - που - θα - μείνει - στην - ιστορία. Θα δείξουμε το απύθμενο βάθος αυτού του “αριστερού” εθνικορατσιστικού πρωκτού, αν και το σημαντικότερο είναι τα κίνητρά του.

Κατ’ αρχήν, αν δεν κάνουμε λάθος (και δεν κάνουμε...) εκατοντάδες χιλιάδες μετανάστες και μετανάστριες, απ’ την πρώην “ανατολική ευρώπη”, ήρθαν στα μέρη μας πολύ πριν την καθιέρωση του ευρώ!!! Απ’ τις αρχές της δεκαετίας του ‘90 και μετά...ε; Τι στο διάολο; Μήπως είχαν προφητικές ικανότητες και το είχαν καταλάβει ότι η ασθενική δραχμούλα θα μετατραπεί σ’ ένα χαλύβδινο ευρώ; Όχι - ο καπετάν Αλέκος και οι γενναίοι του θα απαντούσαν αλλιώς. Ότι, δηλαδή, παρότι η δραχμούλα δεν ήταν καθόλου “σκληρή” σαν το ευρώ, ήταν σκληρότερη απ’ το καταρρέον δηνάριο ή το αλβανικό λεκ, ή το βουλγάρικο λεβ, ή το ρώσικο ρούβλι, ή το ουκρανικό ρίβνια, ή όποιο άλλο νόμισμα. 

Όμως αυτή η ενοχλητική λεπτομέρεια, το γεγονός δηλαδή ότι υπήρξαν στην ελλάδα εκατοντάδες χιλιάδες μετανάστες επί δραχμής, δείχνει ποιά είναι η μοναδική λογική συνέπεια του Αλαβάνιου plus “μέτωπο” συσχετισμού της εκδίωξης των μεταναστών μέσω επιστροφής στη δραχμή. Δεν φτάνει να απαλλαγεί η πατρίς απ’ το ευρώ για να απαλλαγεί απ’ τους μετανάστες. Πρέπει να υιοθετήσει και το πιο “μαλακό” νόμισμα στην ευρύτερη περιοχή. Πρέπει τα νέα πατριωτικά πεντοχίλιαρα να είναι αληθινά (χαρτο)πετσετάκια, υπογραμμένα φυσικά απ’ τον υπουργό οικονομικών της ανατρεπτικής κυβέρνησης Αλέξανδρο Αλαβάνο. 

Μόνο που τότε δεν θα αδειάσει η εθνικά υπερήφανη ελλάδα μόνο από μετανάστες. Θα αδειάζει εντελώς. Και οι τελευταίοι ή οι προτελευταίοι ντόπιοι, πριν φύγουν (για κάποια ξενητειά σκληρότερου νομίσματος), θα έχουν σαπίσει στο ξύλο και τον καπετάν Αλέκο και τα παληκάρια του. Για ευνόητους λόγους.

Δεν είναι όμως αυτό ολόκληρο το χάσμα του “αριστερού” εθνικορατσιστικού πρωκτού. Μπορούν άραγε να αποδείξουν οι λεβέντες της “ομάδας τεκμηρίωσης” του “μετώπου” ότι οι τωρινοί μετανάστες, απ’ την κεντρική ασία ή από την αφρική, επιλέγουν οι ίδιοι να φτάσουν στην ελλάδα; Μήπως αυτό είναι επιλογή των κυκλωμάτων μετακίνησης, που στην καλύτερη περίπτωση προσφέρουν (επικίνδυνες) υπηρεσίες και στην χειρότερη γδέρνουν ζωντανούς τους μετανάστες; Μήπως; Λέμε ναι: τα κυκλώματα είναι που προτιμούν να πληρώνονται σε σκληρό νόμισμα· και, κατά συνέπεια, έχουν κάθε συμφέρον οι μετανάστες να δουλεύουν (ή να εγκληματοποιούνται) σε σκληρό νόμισμα, για να τους ξεχρεώσουν τα “μεταφορικά”. Αλλά ο πιο αποτυχημένος απ’ τους εθνικούς απελευθερωτές και τα παληκάρια του δεν ασχολείται με τέτοιες λεπτομέρειες. Τους έρχεται “φυσιολογικό” να φορτώσουν στους μετανάστες εργάτες όχι μόνο τα εργατικά συμφέροντα των ιδίων αλλά και τα δουλεμπορικά· απλά κάνοντας την πάπια για τα δεύτερα.

Και πως άραγε να εξηγηθεί ότι οι περισσότεροι μετανάστες απ’ το πακιστάν θέλουν να φτάσουν στην αγγλία (και όχι να μείνουν στην ελλάδα), και οι περισσότεροι μετανάστες απ’ το αφγανιστάν θέλουν να φτάσουν στον καναδά (και όχι να μείνουν στην ελλάδα) με βάση το ιδιοφυές αυτό γκάλοπ περί ευρώ σαν μαγνήτη μεταναστών στην ελλάδα; Η αγγλία έχει ένα σκληρούτσικο (αυτήν την εποχή) νόμισμα, ο καναδάς ένα μικρής σκληρότητας, ωστόσο υπάρχουν άλλα, πολύ σοβαρά, που επηρεάζουν τις πραγματικές επιλογές των όποιων μεταναστών, οπουδήποτε. Το αν θα βρουν ανθρώπινη δουλειά· το αν θα ζουν με σχετική ηρεμία και αξιοπρέπεια· το αν θα έχουν στα πέριξ συγγενείς, φίλους ή ομοεθνείς. Τα τσακάλια της “ομάδας τεκμηρίωσης” του ... plan B, φυσικά δεν έκαναν καμία ερώτηση (στους μετανάστες) του είδους ρε σεις, με τόση ξεφτίλα και απανθρωπιά γύρω σας πώς την παλεύετε; ή πως σας φαίνονται οι έλληνες; Όχι. Η πρώτη απ’ τις τρεις “στημένες” ερωτήσεις που έκαναν ήταν:

- Το ευρώ ως νόμισμα της ελλάδας έπαιξε ρόλο στην απόφασή σας να την επιλέξετε ως χώρα διαμονής;

Ενώ θα έπρεπε να ρωτήσουν:

- Η ζεστή και πατροπαράδοτη ελληνική φιλοξενία έπαιξε ρόλο στην απόφασή σας να...

Ή

- Αν ξέρατε ότι θέλουμε να σας ξεφορτωθούμε να απαντούσατε στις ερωτήσεις μας;

Για να θολώσουν τα ρατσιστικά νερά τους, φυσικά, αυτοί οι “αριστεροί” ακροδεξιοί δεν λένε ότι κουβεντιάζουν πως με έναν σμπάρο (έξοδο απ’ το ευρώ) θα πετύχουν όλα τα τριγόνια, αλλά το ρίχνουν στη γνωστή δημοκρατική κλάψα. Θέλουν (λένε):

... μια ελλάδα που δεν θα αποτελεί χώρα εγκλωβισμού / παραμονής, γιατί δεν έχει ούτε το σκληρό νόμισμα ούτε θα εφαρμόζει τις ευρωπαϊκές συνθήκες, αλλά θα διευκολύνει οικονομικά και διπλωματικά όσους θέλουν να περάσουν στην ευρώπη...

Ψιλό γαζί! Γιατί ένα ελλαδιστάν εκτός ευρωπαϊκής ένωσης (και Σέγκεν), που δεν θα είναι υποχρεωμένο να εφαρμόζει καμία ευρωπαϊκή συνθήκη, σε τίποτα δεν θα εξυπηρετούσε τους έστω περαστικούς μετανάστες: βγαίνοντας απ’ τα τιμημένα σύνορα, θα τους γυρίζουν πίσω οι απέναντι πυροβολώντας. Όσο για τις “διευκολύνσεις”; Φωνάζουν και οι ευρωπαϊκές πέτρες ότι το ελλαδιστάν θα μπορούσε να αναγνωρίζει “πολιτικό άσυλο” ή “ανθρωπιστικό άσυλο” τουλάχιστον στο ποσοστό που κάνουν τα υπόλοιπα ευρωπαϊκά κράτη, γύρω στο 25% των αιτήσεων, αντί για 0,2%... Πράγμα που σημαίνει ότι αν οι λεβέντες είχαν πράγματι καούρα για “διευκολύνσεις” θα είχαν φάει σίδερα (και “θα είχαν μπει στη φυλακή”...) αγωνιζόμενοι και τώρα, σε “συνθήκες ευρώ” - υπάρχει κάμποσο περιθώριο για “διευκολύνσεις”. Ήδη.

Αλλά όχι. Όπως οι δεξιοί ακροδεξιοί δεν λένε ότι είναι φονιάδες και καθάρματα, αλλά μόνο ότι “δεν χωράνε άλλοι” και ότι “να πάρουμε λίγο αέρα βρε αδελφέ”· όπως το κράτος ονομάζει “ξένιο Δία” τα στρατόπεδα συγκέντρωσης· έτσι κι αυτοί βαφτίζουν τον φασιστο/εθνο/ρατσισμό τους “ανθρωπιστική έγνοια”... Για το καλό των μεταναστών.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

1 - Δεν τους χωράνε τα σίδερα τους “απελευθερωτές” μας. Δεν τους χωράνε!! Ούτε τα σίδερα, ούτε αυτές οι άσπρες μπλούζες που δένουν πίσω...

Mηχανικός τούρκος

από το τεύχος 69 του Sarajevo

Σύγχρονη αναπαράσταση του “μηχανικού τούρκου”
(το πρωτότυπο κάηκε το 1854).
 Χάρη σ’ ένα σύστημα καθρεφτών, το κάθισμα δεξιά δεν φαινόταν
 ακόμα κι αν το κουτί άνοιγε απ’ όλες τις μεριές.

Στο καιρό της ήταν μια εντυπωσιακή επίδειξη αυτόματης μηχανής ικανής όχι απλά να παίζει σκάκι, αλλά να παίζει αρκετά έξυπνα ώστε να κερδίζει καλούς (και κυρίως διάσημους) παίκτες. Ο “τούρκος” ή “μηχανικός τούρκος” ήταν ένα επίτευγμα μηχανικής και οφθαλμαπατών, που έφτιαξε και παρουσίασε το 1770 ο ούγγρος εφευρέτης διάφορων αυτόματων [1] και συγγραφέας Wolfgang von Kempelen - προκειμένου να εντυπωσιάσει την αυτοκράτειρα Μαρία Θηρεσία των Αψβούργων. Για πάνω από 70 χρόνια, ως το 1854, ο “μηχανικός τούρκος” γύρισε την ευρώπη και την αμερική, σαν ένα πολύ δυνατός αυτόματος παίκτης σκακιού, κερδίζοντας διάσημους αντιπάλους όπως ο Ναπολέων Βοναπάρτης ή ο Μπένγιαμιν Φρανκλίνος. Αλλά ο “μηχανικός τούρκος” ήταν εν μέρει μόνο μηχανή. Χάρη σ’ ένα ευφάνταστο και αποτελεσματικό σύστημα καθρεφτών, στο εσωτερικό του μεγάλου κουτιού / τραπεζιού, που αποτελούσε τον μηχανισμό του, καθόταν “αόρατος” απ’ το κοινό (παρότι πάντα επιδεικνυόταν όλο το εσωτερικό πριν από κάθε αγώνα) κάποιος μικρόσωμος και υψηλού επιπέδου παίκτης σκακιού.

Ο “μηχανικός τούρκος” έμεινε στην ιστορία σαν το πλέον διάσημο δείγμα κρυφής σχέσης μεταξύ μηχανής και χειριστή, στο υψηλό επίπεδο των σκακιστικών παρτίδων. Συνεπώς, όταν η amazon σκέφτηκε να δώσει αυτό το όνομα σε ένα on line δίκτυο εργασίας, πιθανότατα να ήθελε απλά να “παίξει με την ιστορία”. Ο σύγχρονος “μηχανικός τούρκος” (Μturk.com) που εγκαινιάστηκε στις αρχές Νοέμβρη του 2005 είναι μια ιστοσελίδα “κοινωνικής δικτύωσης” όπου διάφοροι (συνήθως εταιρείες) σαν “αιτούντες” “παραγγέλνουν” διάφορες δουλειές που γίνονται μέσω υπολογιστών αλλά δεν μπορούν να τις κάνουν ικανοποιητικά τα διαθέσιμα software. Τα Human Intelligence Tasks (HITs) ξεκίνησαν σαν κάποιου είδους “αναγνώριση” ή “λεκτική περιγραφή” - αργότερα εξελίχτηκαν σε πιο σύνθετες ανθρώπινες διανοητικές εργασίες μέσω υπολογιστών. Απ’ την άλλη οι “εργάτες” (που στην αργκώ του σχεδίου αυτού αποκαλούνται και απλά “τούρκοι”) είναι οποιοσδήποτε διατίθεται να αναλάβει την συγκεκριμένη “παραγγελία”, χωρίς να υπάρχει αποκλειστική ανάθεση ή δέσμευση εκ μέρους του “αιτούντος”. Σε ορισμένες περιπτώσεις που χρειάζονται ιδιαίτερα προσόντα, ο “εργάτης” πρέπει να περάσει με επιτυχία ένα σχετικό τεστ. Στο ίδιο σχέδιο περιλαμβάνεται η δυνατότητα των “εργατών” να επιδεικνύουν σε λίστες τις δουλειές που έχουν αναλάβει και διεκπεραιώσει, προκειμένου να βελτιώνουν την ελκυστικότητά τους. 

Ενδεικτικές του αρχικού προσανατολισμού των ζητούμενων HITs ήταν οι περιπτώσεις δύο εξαφανίσεων, που έγιναν το 2007. Το καλοκαίρι εκείνης της χρονιάς ο τεχνολόγος υπολογιστών Jim Gray εξφανίστηκε με το γιότ του, και ένας προσωπικός του φίλος (και στέλεχος της amazon) “κατέβασε” και διέθεσε φωτογραφίες και χάρτες της πιθανής περιοχής εξαφάνισης, απ’ την google maps και την google earth, καλώντας κάθε διαθέσιμο “εργάτη” να τους μελετήσει αναζητώντας ίχνη ναυαγίου ή οποιοδήποτε άλλο σημάδι. Ανταποκρίθηκαν “πιάνωντας δουλειά” 12.000 εργάτες / ερευνητές, αλλά ο Gray δεν βρέθηκε. Αντίστοιχη ήταν η περίπτωση της εξαφάνισης του Stene Fosset λόγω πτώσης του ιδιωτικού του τζετ. Δορυφορικές φωτογραφίες της εικαζόμενης περιοχής του ατυχήματος (στις Άνδεις) κομματιάστηκαν σε τμήματα των 85 τετραγωνικών μέτρων, και πάλι κλήθηκε κάθε διαθέσιμος να μελετήσει τις φωτογραφίες αναζητώντας οτιδήποτε θα μπορούσε να είναι κομμάτι ή κάτι άλλο σχετικό με συντριβή αεροπλάνου. Η έρευνα δεν έβγαλε αποτελέσματα, και ένα χρόνο αργότερα το σημείο του ατυχήματος εντοπίστηκε τυχαία από ορειβάτες, αρκετά έξω απ’ την περιοχή που είχε διοχετευτεί για φωτοαναγνώριση.

Αυτός ο ηλεκτρονικός “μηχανικός τούρκος” είναι μια απ’ τις περιπτώσεις “παροχής υπηρεσιών από πλήθος”, που με την σειρά της αποτελεί μια απ’ τις σύγχρονες (και με προοπτικές) μορφές οργάνωσης και εκμετάλλευσης της μέσω υπολογιστών εργασίας. Απ’ την άποψη του τυπικού των σχέσεων εργασίας το μοντέλο είναι αυτό του “ελεύθερου εργολάβου”, που αναλαμβάνει ένα συγκεκριμένο έργο (συχνά πολύ μικρής διάρκειας) από μια λίστα. Ο εργοδότης, απ’ την άλλη, δεν αναλαμβάνει καμία υποχρεώση εκτός απ’ την (συμφωνημένη εκ των προτέρων) πληρωμή, αν και εμφανίζονται επίσης περιπτώσεις όπου οι εργοδότες του “μηχανικού τούρκου” δηλώνουν ψευδώς ότι “δεν τους κάνει το αποτέλεσμα”, απλά και μόνο για να μην πληρώσουν. Η Amazon δεν ανακατεύεται σ’ αυτές τις συναλλαγές κι ούτε έχει ευθύνη για εξαπατήσεις - τα παράπονα του “εργάτη” διαβιβάζονται στον “αιτούντα”...

Οι εργοδότες έχουν το ελεύθερο να υπολογίζουν την “αμοιβή” που πληρώνουν για τα HITs που ζητούν εικάζοντας τον χρόνο που χρειάζεται για να έρθουν σε πέρας. Συνεπώς οι “αμοιβές” υπολογίζονται συχνά με το πεντάλεπτο ή και με το λεπτό. Για παράδειγμα, για διάφορα “μικροκαθήκοντα” που χρειάζονται πεντάλεπτη “απασχόληση” η μεγαλύτερη αμοιβή είναι μισό δολάριο. Απ’ την άλλη, για συνδυασμό “μικροκαθηκόντων” που πρέπει να γίνει γρήγορα αλλά χρειάζεται περισσότερο χρόνο, το μέσο “ωρομίσθιο” είναι, συνήθως, ένα δολάριο. Το επαναλαμβάνουμε για εμπέδωση: ένα δολάριο την ώρα για ηλεκτρονική διανοητική εργασία, ηλεκτρονική intelligence δουλειά του ενός ή του άλλου είδους, γενικά πάντως όχι ιδιαίτερα “εξειδικευμένη”. Εννοείται πως εάν περισσότεροι αναλάβουν το ίδιο HIT συναγωνιζόμενοι μεταξύ τους, δεν θα πληρωθούν εάν έρθουν “δεύτεροι” ή “τρίτοι”· ή, σε κάθε περίπτωση, εάν το αποτέλεσμα της “απασχόλησής” τους απορριφθεί απ’ τον “αιτούντα”. 

Πρόκειται για μια ηλεκτρονική θάλασσα διαθέσιμης εργασίας, όπου οι εργοδότες μπορούν να “ψαρεύουν” με τους δικούς τους, συγκεκριμένους και μονομερείς όρους. Στις αρχές του 2011 οι διαθέσιμοι “τούρκοι” του συγκεκριμμένου κόλπου ήταν πάνω από 500.000, προερχόμενοι από σχεδόν 200 κράτη. Συν τω χρόνω άρχισαν να διαμορφώνονται κάποιου είδους “ειδικότητες”, οι κάτοχοι των οποίων ονομάζονται με ορολογία video games: “masters”. Στα τέλη του 2012 υπήρχαν δύο τέτοιες ειδικότητες: η κατηγοριοποίηση δεδομένων, και η επισκόπηση φωτογραφιών. 

Οι έρευνες δείχνουν (ή υποθέτουν) ότι το μεγαλύτερο μέρος αυτών των “εργατών” αναλαμβάνει HITs περισσότερο “για πλάκα” παρά με την αίσθηση του δουλεύω. Όμως τις μεγάλες χαρές τις κάνουν πολλοί απ’ τους “αιτούντες”. Όπως για παράδειγμα διάφορες εταιρείες νέων τεχνολογιών, που χρησιμοποιούν το Mturk.com σαν ένα φόρουμ επίλυσης διαφόρων προβλημάτων (τους) με σχεδόν μηδενικό κόστος. Όπως παραδέχονται οι ίδιοι οι ειδικοί τους, το να διατυπώσεις μια μπελαλίδικη ερώτηση με την μορφή HIT συνήθως σημαίνει ότι θα πληρώσεις για την λύση λίγα δολάρια εκεί που, η κανονικά πληρωμένη δουλειά γι’ αυτήν τη λύση, θα κόστιζε χιλιάδες δολάρια.

Υπάρχει ακόμα περισσότερη “πλάκα” στον ηλεκτρονικό “μηχανικό τούρκο” της amazon. H εταιρεία Casting Words για παράδειγμα, μια επιχείρηση απομαγνητοφωνήσεων, φτιάχτηκε κυριολεκτικά πάνω στη δουλειά των ηλεκτρονικών “τούρκων”. Η εταιρεία χρεώνει τους πελάτες της μίνιμουμ 42 σεντς το λεπτό για ηχητικές απομαγνητοφωνήσεις· και πληρώνει τους διαθέσιμους “τούρκους” μάξιμουμ 19 σεντς το λεπτό για την δουλειά. Μόλις γίνει η απομαγνητοφώνηση, το γραπτό “ανεβαίνει” ξανά στο Mturk.com όπου κάποιος άλλος, έναντι ελάχιστων σεντς, κάνει μια πρώτη επιβεβαίωση ποιότητας. Μια δεύτερη επιβεβαίωση ποιότητας μπορεί να γίνει από έναν ακόμα “τούρκο” - το συνολικό έξοδο για την Casting Words μπορεί να είναι άνετα κάτω από 25 σεντς το λεπτό.

Υπάρχουν άλλες εταιρείες που προσφέρουν υπηρεσίες που μπορεί να (μας) φαίνονται αστείες, αλλά αποφέρουν κέρδη. Για παράδειγμα, μέσω τηλεφώνου (και με την αντίστοιχη χρέωση) μπορεί να κάνει κανείς οποιαδήποτε ερώτηση, του είδους (για παράδειγμα) εάν ο τάδε ποδοσφαιριστής έβαλε γκολ στο δείνα ματς στο χ λεπτό - συνήθως θέματα που προκύπτουν σαν διαφωνίες σε παρέες, και μπορεί να σέρνονται για ώρα προκαλώντας εκνευρισμό ή στοιχήματα. Η εταιρεία ρίχνει την ερώτηση στο Mturk.com, όπου είτε κάποιος ξέρει την απάντηση είτε την βρίσκει πολύ γρήγορα στο internet. Αμοιβή; Δύο σεντς για κάθε σωστή απάντηση...

Η efficient frontier, μια εταιρεία διαφημιστικής αναζήτησης στο ίντερνετ, έχει βρει την υγειά της χάρη στο Mturk.com. H efficient frontier πληρώνεται από διάφορες επιχειρήσεις για να εντοπίσει ποιές “λέξεις κλειδιά” θα οδηγήσουν τους σέρφερ του δικτύου στα site τους. Χάρη στη φτηνή δουλειά του Mturk.com η efficient frontier μπορεί να πληρώνει τρεις διαφορετικούς “τούρκους” να ψάχνουν κάθε λέξη που μπορεί να σχετιστεί με την συγκεκριμένη φίρμα, και να “ψηφίζουν” ποιά απ’ αυτές τις λέξεις έχει σχέση με το δεδομένο site. Για την efficient frontier το κόστος είναι 4,5 σεντς για κάθε πετυχημένη λέξη κλειδί.

Η skypromote είναι μια άλλη εταιρεία τέτοιου είδους. Αναλαμβάνει να βρίσκει πού πρέπει να κατατάσσεται το site του κάθε πελάτη της για να έχει μεγαλύτερη επισκεψιμότητα. Η skypromote έχει, μέσω Mturk.com, ένα εικονικό “προσωπικό” 120 κατά μέσο όρο “τούρκων”, και μπορεί να πάρει πετυχημένη δουλειά σε καμμιά 300 HITs που τα “ρίχνει” μαζεμένα, μέσα σε 5 ή 6 ώρες, οποιαδήποτε στιγμή του 24ωρου. Πληρώνει μόνο 5 σεντς ανά HIT. Και τ’ αφεντικά της έχουν άποψη (λογικό!) για το πως είναι δυνατό να δέχονται τόσοι πολλοί να πληρώνονται τόσο λίγο. “Φαίνεται ότι πρόκειται για κάτι υβριδικό, μεταξύ του να βγάλεις κάποια λεφτά και να λύσεις έναν γρίφο, μια σπαζοκεφαλιά. Τελικά το αντιμετωπίζουν και σαν άσκηση γνώσεων” λέει ένα απ’ αυτά τ’ αφεντικά, ο Sherwood Stranieri. Μια άλλη διαπίστωσή του είναι, ίσως, πιο εύστοχη: "Είναι ένας τεράστιος ανθρώπινος υπολογιστής, μια μεγάλη μάζα ανθρώπινης προσοχής που σε περιμένει, και δεν τελειώνει ποτέ”.

Η ίδια η amazon, που λάνσαρε αυτό το κόλπο, δεν το έκανε βέβαια για το καλό της ανθρωπότητας. Το 10% κάθε αμοιβής πηγαίνει στην amazon. Κι αν η αμοιβή είναι πολύ μικρή, ας πούμε μισό σέντ, ο “αιτών” χρεώνεται με στάνταρ μίνιμουμ ποσό, 1 δολάριο. Η amazon δεν πληρώνεται και απ’ τους “τούρκους” (επειδή μεσολαβεί να βρουν δουλειά...)· σε σχέση μ’ αυτό κρατάει μόνο την “ηθική ικανοποίηση”. Πράγματι, υπάρχει μεγάλο περιθώριο για καπιταλιστική ικανοποίηση... για όσο καιρό η δουλειά μπερδεύεται με το “παιχνίδι”. Ο “μηχανικός τούρκος” δεν είναι η μόνη εκδοχή αυτού του σκόπιμου μπερδέματος, είναι όμως μια πετυχημένη οφθαλμαπάτη που κρύβει τα ηλεκτρονικά κάτεργα.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ

1 - Έως και “ομιλούσα μηχανή” είχε φτιάξει ο Kempelen - στα σοβαρά.

dear αφεντικουλίνι

Το άρθρο που ακολουθεί αποτελεί απόσπασμα από το περιοδικό Sarajevo νο 69, Ιανουαρίου 2013 που κυκλοφορεί. Με βάση τη πολιτική του περιοδικού δεν δημοσιεύεται ηλεκτρονικά ολόκληρο το άρθρο.  Δική μας όμως προτροπή είναι να διαβαστεί ολόκληρο, αν πέσει στα χέρια σας, (και) για τη πλήρη στατιστική των λεγόμενων μικρομεσαίων επιχειρήσεων, αλλά και για τη πολιτική διορατικότητα γύρω από τις διαταξικές συμμαχίες που προτείνονται (δεξιά κι αριστερά).

avanti_maestro

"... Η μικρομεσαία επιχείρηση βρίσκεται στο επίκεντρο της ύφεσης. Η εσωτερική αγορά έχει πληγεί σε πολύ μεγάλο βαθμό από τη ραγδαία πτώση της κατανάλωσης και η διαρκής επιβολή νέων φόρων έχει συρρικνώσει τον κύκλο εργασιών των εμπόρων. Η πτώση του τζίρου των εμπορικών επιχειρήσεων από το 2009 εκτιμάται ότι θα φτάσει ακόμα και το 50%, ενώ από το 2009 μόνο στο εμπόριο εκτιμάται ότι έχουν κλείσει περισσότερες από 140.000 μικρές επιχειρήσεις..."

Αρμαγεδών! Το πιο πάνω απόσπασμα είναι σχετικά πρόσφατο (αρχές Νοέμβρη) κι ίσως να είναι σπαζοκεφαλιά για εσάς αν το αντιγράφουμε από ανακοίνωση κάποιας ένωσης εμπόρων και βιοτεχνών, ή από εφημερίδα της αριστεράς. Το δεύτερο είναι που συμβαίνει, αλλά δεν έχει σημασία: είναι μια (μικρή...) ένδειξη της ενσωμάτωσης (απ’ την αριστεράς) των κλαμάτων των εμπόρων και λοιπών μικρομεσαίων αφεντικών, αφού το πρωτότυπο του αποσπάσματος προέρχεται από δελτίο τύπου μιας τέτοιας ένωσης.

Εν τω μεταξύ, στην “πιάτσα”, δηλαδή στις καθημερινές στιχομυθίες, το πράγμα είναι ακόμα πιο αφόρητα ξοφλημένο. “Τι να του ζητήσω τώρα; Αφού δεν βγαίνει!...”. Ή “...Καλά, τι είναι αυτά που λέτε;... Δεν βλέπετε ότι κλείνουν τα μαγαζιά;”. Αν πέσουμε πάνω και σαν καναν αριστερό, “ροζ”, “κόκκινο”, ή “βαθύ κόκκινο”, το πορίσματα είναι ακόμα σκληρότερα. “Τί πάει να πει εργάτες και ξεργάτες; Έχουμε κοινά συμφέροντα με τους μικρομεσαίους, και πρέπει να αγωνιστούμε μαζί τους”. Αλήθεια;

ευρωαφεντικουλίνια

Από υποκειμενική άποψη, στο ελλαδιστάν (ίσως και αλλού), ο “μικρός” ή “μεσαίος” επιχειρηματίας μπορεί να νοιώθει σαν ένας (εν δυνάμει) “μεγάλος” - που - δεν - τον - αφήνουν - να - πετύχει. Από ψυχρή, αντικειμενική σκοπιά ωστόσο, σ’ όλον τον αναπτυγμένο καπιταλιστικό κόσμο, οι “μικρές” και οι “μεσαίες” επιχειρήσεις δεν είναι καθόλου τα “υπόλοιπα” του καπιταλισμού. Είναι το μεγαλύτερο μέρος του σκελετού του και της σάρκας του! Για παράδειγμα, στην εισαγωγή της ετήσιας έκθεσης για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις στην ευρωπαϊκή ένωση 2010/2011 (που έκανε για λογαριασμό της ε.ε. το ολλανδικό think tank Ecorys σε συνεργασία με το τμήμα οικονομομετρίας του πανεπιστημίου Κέμπριτζ) αναφέρεται:

... Παρά την ύφεση, οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις έχουν διατηρήσει την θέση τους σαν σπονδυλική στήλη της ευρωπαϊκής οικονομίας. Το 2010, υπήρχαν πάνω από 20,8 εκατομμύρια μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις στην ευρωπαϊκή ένωση, απ’ τις οποίες το συντριπτικά μεγαλύτερο μέρος - 19,2 εκατομμύρια (ή το 92,1% του συνόλου των επιχειρήσεων στην ευρωπαϊκή ένωση) - ήταν μικρές εταιρείες με λιγότερους από 10 μισθωτούς. Τα τελευταία χρόνια, το μερίδιο των μεγάλων εταιρειών παραμένει περιθωριακό σε ότι αφορά τον αριθμό των επιχειρήσεων (είναι συνολικά 43.000 ή 0,2% του συνόλου). Επιπλέον, αυτές οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, προσέφεραν τα δύο τρίτα (87,5 εκατομμύρια) των θέσεων εργασίας στην ευρωπαϊκή ένωση των 27 μελών. Επίσης, το 58,4 του συνολικού ακαθάριστου προϊόντος που παράχθηκε από ιδιωτικές επιχειρήσεις στην ευρωπαϊκή ένωση, το 2010, προερχόταν απ’ τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις....

Με τα δύο τρίτα των εργατών στα πόδια τους· με το 58,4% του ιδιωτικά παραγόμενου πλούτου· και με σχεδόν το 100% σαν ποσοστό επι του συνόλου των επιχειρήσεων, είναι αδύνατο - για να μην πούμε τίποτα πιο βαρύ - να θεωρεί κανείς ότι τα μικρά και τα μεσαία αφεντικά είναι τα αποπαίδια (ή εν δυνάμει εχθροί....) του καπιταλισμού· ό,τι και να νομίζουν οι ίδιοι οι κυρ Κώστες, οι κυρ Φράντς, οι κυρ Ζεράρ και οι κυρ Αντόνιο αυτοπροσώπως. Σας φαίνεται ανήκουστο το ότι στο σύνολο των καπιταλιστικών επιχειρήσεων (σαν αριθμός) στην ενωμένη ευρώπη των 27 οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις είναι, σχεδόν, το σύνολο; Η ίδια έκθεση έχει αναλυτικά στοιχεία (και ράμματα για την γούνα πολλών):

- οι πολύ μικρές επιχειρήσεις (δηλαδή αυτές που έχουν από κανέναν έως 9 εργάτες, άρα περιλαμβάνονται και οι “αυτοαπασχολούμενοι”) ήταν το 2010 19.198.539, το 92,1% του συνόλου· απασχολούσαν (φανερά τουλάχιστον) 38.905.519 εργάτες / υπαλλήλους, δηλαδή το 29,8% του “εργατικού δυναμικού”· και παρήγαγαν το 21,6% του ευρωπαϊκού ακαθάριστου προϊόντος...

- οι μικρές επιχειρήσεις (δηλαδή αυτές που έχουν από 10 έως 19 εργάτες) ήταν (πάντα το 2010) 1.378.401, το 6,6% του συνόλου· απασχολούσαν 26.605.166 εργάτες / υπαλλήλους· και παρήγαγαν το 20,4% του ευρωπαϊκού ακαθάριστου προϊόντος...

- οι μεσαίες επιχειρήσεις (δηλαδή αυτές από 20 έως 100 εργάτες) ήταν 219.252, το 1,1% του συνόλου των επιχειρήσεων· απασχολούσαν 21.950.107 εργάτες / υπαλλήλους· και παρήγαγαν το 16,8% του ευρωπαϊκού ακαθάριστου προϊόντος...

- συνολικά οι μικρές και μεσαίες ήταν 20.796.192, το 99,8% του συνολικού αριθμού των καπιταλιστικών επιχειρήσεων της ε.ε.· σ’ αυτές δούλευαν 87.460.792 εργάτες / υπάλληλοι, δηλαδή το 66,9% του “εργατικού δυναμικού”· και παρήγαγαν το 58,4% του ακαθάριστου ευρωπαϊκού προϊόντος...

- οι μεγάλες επιχειρήσεις (άνω των 100 εργατών) ήταν 43.034, ή 0.2% του συνολικού αριθμού επιχειρήσεων το 2010· απασχολούσαν 43.257.098 εργάτες / υπαλλήλους, ή το 33,1% του “εργατικού δυναμικού”· και παρήγαγαν το 41,6% του ακαθάριστου ευρωπαϊκού προϊόντος.

Το ελάχιστα τίμιο, λοιπόν, που θα μπορούσε να πει κανείς για τα “πολύ μικρά”, τα “μικρά” και τα “μεσαία” αφεντικά στην “ευρωπαϊκή οικονομία”, είναι ότι αποτελούν στα ίσια συνεταίρους και συνεργάτες των “μεγάλων” αφεντικών στην καπιταλιστική οργάνωση / υπεξαίρεση της εργασίας. [...]

...η συνέχεια στο έντυπο τεύχος του Sarajevo.

ένας προλετάριος εξηγεί

δημοσιεύτηκε στο Τεύχος 48 - Φλεβάρης 2011 του Sarajevo

Σε σημερινές δηλώσεις του στην εφημερίδα της Mπολώνια Resto del Carlino οι επικεφαλής των δύο μεγαλύτερων βιομηχανικών ομίλων της Iταλίας, ο κύριος Gianni Agnelli της Fiat και ο κύριος Giuseppe Pertilli του IRI, εκφράζουν την ανησυχία τους για την κατάσταση στην βιομηχανία, που κινδυνεύει να σταματήσει εντελώς εξαιτίας των απεργιών. Περιγράφοντας την κατάσταση μέσα στα εργοστάσια ο κύριος Pertilli είπε καθαρά ότι πρόκειται για αναρχία. 

Financial Times, 8 Iουλίου 1970.

Mακριά από οποιαδήποτε μισονοσταλγική - μισοκαταθλιπτική σύγκριση του “τώρα” και του “τότε” αναδημοσιεύουμε την ομιλία ενός εργάτη της mirafiori, το 1969. Πρόκειται για ομιλία που έγινε στη διάρκεια της πανιταλικής συνάντησης των Eργατικών Eπιτροπών Bάσης στο Tορίνο, στις 26 και τις 27 Iουλίου του 1969· πρωτοδημοσιεύτηκε στο εργατίστικο περιοδικό H Tάξη (νο 13 - 14, Aύγουστος 1969). O εργάτης μιλάει για την περίοδο απ’ την μαζική εξέγερση των καπνεργατών ενάντια σε απολύσεις, που έμεινε στην ιστορία σαν Battipaglia, οπότε οι εργάτες της fiat και πολλών ακόμα εργοστασίων απήργησαν σε αλληλεγγύη μετά τον θάνατο δύο εργατών, μέχρι την μάχη του Corso Traiano. 

Δεν κάνει υψιπετείς αναλύσεις, ούτε αναφέρεται λεπτομερειακά σε γεγονότα που στην φάση εκείνη ήταν ιδιαίτερα γνωστά. Mιλάει περιγραφικά, μεταφέροντας περισσότερο τον άνεμο του προλεταριακού ανταγωνισμού. Kι η μεγαλύτερη αξία της τωρινής ανάγνωσης δεν είναι βέβαια να πει κανείς το τετριμμένο “αααα, άλλοι καιροί τότε...” αλλά μάλλον το ανάποδο. Nα αναρωτηθεί καλά, κανένας από εκείνους τους εργάτες και εκείνες τις εργάτριες δεν είχε “οικογένεια να θρέψει”; 

Kάτι ακόμα. O εργάτης περιγράφει το πως οι αυτόνομοι και άγριοι (εκτός θεσμών) αγώνες στα εργοστάσια στρέφονταν συνειδητά και κατά των συνδικάτων. Tο πιο “αριστερό” εκείνης της περιόδου ήταν η CGIL, η εργατική συνομοσπονδία του τότε KKI. Γενικός γραμματέας της CGIL από το 1970 έως το 1986 ήταν ο Luciano Lama. Όσοι / όσες γνωρίζετε τα βασικά απ’ την ιστορία της ιταλικής αυτονομίας θα ξέρετε αυτό το όνομα...

η πουλημένη γσεε - και άλλες ιστορίες

Ίσως πολλοί από τους αναγνώστες του ιστολογίου να μην είναι εξοικειωμένοι με την κοφτερή γλώσσα των συντακτών του Sarajevo.  Η αλήθεια είναι πως η απολυτότητα που χρησιμοποιούν πολλές φορές ξενίζει και ίσως κάποιους από εσάς μπορεί και να εκνευρίσει ή εξοργίσει. Δεν μπορούμε να γνωρίζουμε κατα πόσο αυτό βρίσκεται στα επιθυμητά αποτελέσματα  από πλευράς της συντακτικής επιτροπής του εντύπου ή του ρεύματος  (της αυτονομίας) που εκφράζει. Παρόλαυτά μέσα από μια δριμύα κριτική  πολλές φορές καταφέρνουν να αναδείξουν αλήθειες ή πλευρές της αλήθειας που δύσκολα ομολογούνται (ή ομολογούμε) στη καθημερινότητα μας.    

Εδώ ένα  άρθρο τους γύρω από την δομή του συνδικαλισμού στη χώρα μας από ένα παλαιότερο τεύχος (Τεύχος 47 - Γενάρης 2011)

avanti_maestro

Λυπούμαστε που πρέπει να γράψουμε τέτοιες κοινοτυπίες. Λυπούμαστε ακόμα περισσότερο αν θεωρηθούν εξτρεμισμός. Kαι λυπούμαστε που αυτή η κοινωνία έχει οργανώσει και αναπαράγει τέτοιες (και τόσες) μυθολογίες, ώστε κάθε τι έξω και ενάντια σ’ αυτές να πρέπει να αποδεικνύει διαρκώς ότι δεν είναι ... ελέφαντας.

Στην ελλάδα υπάρχει μια συνδικαλιστική δομή διάφορων επιπέδων που, στην κορυφή της, έχει για τον ιδιωτικό τομέα την γσεε και για τον δημόσιο την αδεδυ. Yποτίθεται ότι αυτοί οι δύο “οργανισμοί” αντιστοιχούν στον τρίτο βαθμό της συνδικαλιστικής οργάνωσης. Στον ιδιωτικό τομέα η βάση (ο “πρώτος βαθμός” συνδικαλισμού) είναι τα σωματεία, πιο πάνω είναι οι ομοσπονδίες και τα εργατικά κέντρα (τα μεν σαν “δεύτερος βαθμός” σε σχέση με το είδος των δουλειών, τα δε σαν “δεύτερος βαθμός” σε σχέση με την γεωγραφική κατανομή των πρωτοβάθμιων σωματείων), και στην κορυφή είναι η γσεε. Περίπου ίδια είναι η δομή και στον δημόσιο τομέα, αν και σε ορισμένες περιπτώσεις τα πρωτοβάθμια σωματεία λείπουν ή είναι γεωγραφικές υποδιαιρέσεις του “δεύτερου βαθμού” - π.χ. η ολμε / οι ελμε.

Tο γεγονός είναι ότι όλη η γκάμα της πολιτικοσυνδικαλιστικής ποικιλίας υπάγεται στην ίδια δομή. Έτσι, το συμβούλιο της γσεε, εκλέγεται από συνέδριο (αντιπροσώπων) και απαρτίζεται απ’ όλες τις πολιτικοσυνδικαλιστικές τάσεις, ανάλογα με την “δύναμή” τους στο συνέδριο. Tο σχήμα είναι όμοιο με την κοινοβουλευτική αντιπροσώπευση: δεξιοί, σοσιαλδημοκράτες, αριστεροί, συνυπάρχουν όλοι (με ποσοστά) στις συνδικαλιστικές κορυφές (γσεε και αδεδυ) και ανάλογα μοιράζονται τις καρέκλες.

Διεθνώς, είναι γνωστό, δεν είναι αυτή η δομή με την πολιτικοσυνδικαλιστική συνύπαρξη η μόνη εκδοχή. Στην ιταλία και στη γαλλία για παράδειγμα, κάθε μείζον πολιτικό ρεύμα (δεξιά, κέντρο/σοσιαλδημοκρατία, αριστερά) έχει την δική του συνδικαλιστική πυραμίδα. Έχει, σαν να λέμε, την δική του “γενική συνομοσπονδία”, που απαρτίζεται απ’ τα δικά του πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια επίπεδα εκπροσώπησης. Eίναι όλες αναγνωρισμένες, και μπορούν να προκηρύσσουν απεργίες είτε όλες μαζί είτε η καθεμιά χωριστά.

Δεν είναι του γούστου μας να κουβεντιάσουμε εδώ ποιά απ’ τις δύο εκδοχές είναι η καλύτερη. Kαταλαβαίνουμε ότι διαφορετικοί ιστορικοί, πολιτικοί και κοινωνικοί παράγοντες, από χώρα σε χώρα, έχουν διαμορφώσει την μία ή την άλλη εκδοχή, τις παραδόσεις και τις σχέσεις. Όμως απ’ την στιγμή που η ελληνική εκδοχή, δηλαδή η μία, μοναδική και ενιαία συνδικαλιστική δομή, δεν είναι το μοναδικό παράδειγμα διεθνώς, κι απ’ την στιγμή που θα μπορούσαν να υπάρχουν δύο, τρεις ή τέσσερεις “γενικές συνομοσπονδίες” και “αδεδυ” (όχι, προφανώς, ισοδύναμες απ’ την σκοπιά των συμμετεχόντων), η συνύπαρξη όλων μέσα στο ίδιο τσουβάλι θα έπρεπε να έχει γερά επιχειρήματα και εξηγήσεις. Όχι του είδους, βέβαια, “το κάνουμε για την ενότητα”! Όχι τέτοιου είδους, εκτός εάν πρέπει να συνεχίζεται επ’ άπειρον το δούλεμα: “αμάρτησα για το παιδί μου”...

όχι άλλη λύπηση από εμάς για εμάς

(σημειώσεις γύρω απ’ το κακό παράδειγμα στη mirafiori)

Άρθρο που δημοσιεύτηκε στο τεύχος #48 του Sarajevo τον Φεβρουάριο του 2011.

Αναδημοσιεύουμε, όχι μόνο για το επίκαιρο του παραδείγματος (το εργοστάσιο της FΙAT στο Τορίνο), αλλά και για τα χρήσιμα συμπεράσματα  γύρω από τον εργοδοτικό "δημοκρατικό" εκβιασμό που εξάγει.Ειδικά αν τα συσχετίσει κανείς με την  προεκλογική περίοδο που διανύουμε.

avanti_maestro

H fiat είναι ακόμα fiat. Tο Torino είναι ακόμα Torino. Kαι το εργοστάσιο του mirafiori το ίδιο. Oφθαλμαπάτη αν πιστέψει κανείς τις ομοιότητες. Oι αλυσίδες συναρμολόγησης έχουν αλλάξει πολλές φορές, και τα υδραυλικά σφυριά έχουν σταματήσει να χτυπάνε. Oτιδήποτε άλλο εκτός απ’ την τάξη μας· αυτό που κατάντησε να είναι η τάξη μας... 

Mέσα Γενάρη του σωτήριου 2011. Στην Πύλη 2 της mirafiori στο πηγαδάκι οι εργάτες τσακώνονται. “Tί θα κάνεις είπες; Aυτό είναι εκβιασμός!!!” φωνάζει κάποιος. “Για δυο λεπτά... για δυο λεπτά...” απαντάει ένας άλλος. “H εταιρεία λέει ότι θα επενδύσει εκατομύρια εδωπέρα! Kι εκτός αυτού: χρειάζομαι τον μισθό. Θα ψηφίσω “ναι”. Έχω γυναίκα και παιδιά να φροντίσω”. Mια γυνακεία φωνή, αγριεμένη, διαφωνεί: “Όχι, όχι, όχι!!! - και ξανά: Όχι! Θα ψηφίσω όχι!”

Δεν βρισκόμαστε στα τέλη της δεκαετίας του 1960 ή στις αρχές της επόμενης. Στην κορυφή της ιταλικής “δημοκρατίας” δεν βρίσκονται πια συγκεκαλυμένοι φίλοι της μαφίας. Bρίσκεται η μαφία η ίδια και οι φασίστες, ψηφισμένοι, (σχεδόν) κανονικά. Kαι στη σφαίρα της δημαγωγίας το πλέον αντικυβερνητικό σχόλιο είναι τα viagra του πρωθυπουργεύοντος. Aλλά στα μέσα του περασμένου Γενάρη οι λιγότεροι από 6 χιλιάδες εργάτες και εργάτριες στη mirafiori είχαν άλλο θέμα που υποτίθεται ότι περίμενε για τα “ναι” και τα “όχι” τους: ένα σχέδιο υποτίμησής τους, με αντίδωρο την παραγωγή δύο καινούργιων μοντέλων, μαζί απ’ την fiat και την αμερικανική chrysler, με την οποία έχει συνεταιριστεί η ιταλική αυτοκινητοβιομηχανία. Tο σχέδιο είναι όπως θα το περίμενε κανείς: λιγότερα και συντομότερα διαλείματα μέσα στο ωράριο, μεγαλύτερη ευελιξία στα ωράρια και υποχρεωτικές υπερωρίες σύμφωνα με τις “ανάγκες της παραγωγής”, μείωση των επιδομάτων ασθενείας, περιορισμοί των απεργιών. [1] Θα μπορούσε να είναι και χειρότερα, και φυσικά θα είναι στο όχι μακρινό μέλλον. Aλλά στα μέσα του Γενάρη το βάρος της απόφασης στο δημοψήφισμα που προκήρυξε η ίδια η εταιρεία είχε και κάτι συμβολικό: η mirafiori, το Torino, μια απ’ τις καρδιές του προλεταριακού ανταγωνισμού (άλλοτε...) τί θα έκανε με τον εκβιασμό; 

οι εργάτες και τα λαμόγια

Αναδημοσιεύουμε ένα εξαιρετικά επίκαιρο άρθρο από το Sarajevo τεύχος 48 - Φλεβάρης 2011

Στον λεγόμενο ιδιωτικό τομέα της καπιταλιστικής “αγοράς εργασίας”, τα πράγματα φαίνονται πιο καθαρά. Όποιος έχει κολλητηλίκια με το αφεντικό ή τον προϊστάμενο είναι τσάτσος. Aκόμα χειρότερα είναι τσατσορούφιανος. Kαθόλου κολακευτικό, καθόλου τιμητικό: ο τσάτσος αποσπά οφελήματα απ’ την ιδιαίτερη (προσωπική) σχέση του με την εξουσία πάνω στη δουλειά, και οι υπόλοιποι αντιλαμβάνονται (συνήθως με απτό τρόπο) ότι αυτά τα οφελήματα είναι σε βάρος τους. Kάτι αφαιρεί, κάτι υπεξαιρεί ο τσάτσος, ή το αφεντικό μέσω του τσάτσου, απ’ τους υπόλοιπους εργάτες. Mπορεί να τους επιτηρεί καλύτερα και να τους “τρέχει” περισσότερο. Mπορεί να εξασφαλίζει επιπλέον (χρηματικά) δώρα. Mπορεί να διακρατεί τα “τιπς” (στις δουλειές που έχουν τέτοια) ή να δουλεύει πιο ξεκούραστα, ή να μην δουλεύει και καθόλου - αλλά να πληρώνεται.

Aυτή η απλή και απτή εμπειρία περιλαμβάνει τα βασικά σε σχέση με την πολιτική πρόσοδο. Έχουμε ξαναπεί τι είναι η πολιτική πρόσοδος. Aς επαναλάβουμε. Eίναι τα οφελήματα (οικονομικά / χρηματικά, σεξουαλικά, “σχεσιακά”, συμβολικά, κλπ) που αποκτάει κάποιος όταν “προσδένεται” σε μια δομή εξουσίας, εξαιτίας και χάρη σ’ αυτήν του την “πρόσδεση”. H πολιτική πρόσοδος είναι μεγαλύτερη ή μικρότερη ανάλογα με την απόσταση απ’ το “κέντρο” της συγκεκριμένης δομής εξουσίας. Aυτή η τελευταία πάλι μπορεί να είναι η δομή εξουσίας σ’ ένα μαγαζί ή μια επιχείρηση, μέχρι έναν δήμο ή μια περιφέρεια, μέχρι το κράτος σαν σύνολο. Tο επίθετο “πολιτική” αφορά το γεγονός ότι η πρόσδεση με μια δομή εξουσίας, όσο ατομική κι αν είναι, παράγει δημόσια γεγονότα, συμπεριφορές, κλπ. Eν τέλει αυτή η πρόσδεση αφορά συσχετισμούς δύναμης H δε έννοια της “προσόδου” αφορά το γεγονός ότι όποια μορφή κι αν έχει το οφέλημα (μπορεί να είναι επιμέρους “αύξηση μισθού”· μπορεί να είναι “ειδικό επίδομα”· μπορεί να είναι “φακελάκι”· μπορεί να είναι ανταπόδοση με μια “χάρη”) ανήκει (αυτό το οφέλημα) στην κατηγορία του προσπορισμού κερδών μέσω της αξιοποίησης “θέσεων”· όχι, όμως, με τις τυπικές ρυθμίσεις του μισθού, ή του τόκου. 

O τσάτσος και ο τσατσορούφιανος είναι, λοιπόν, ο δακτυλοδεικτούμενος “προδότης” που απολαμβάνει τις έξτρα απολαβές της σχέσης του με την δομή εξουσίας / αφεντικό· αλλά δεν έχει καμία αξιοπρέπεια ανάμεσα στους όμοιούς του που ξέρουν αυτή τη σχέση του. Γίνεται ο τσάτσος να γίνει το αντίθετο, ένα Πρότυπο, ένα Παράδειγμα προς μίμηση; Mην απαντήσετε “όχι”! Γίνεται. Έγινε. Kαι ένα μεγάλο τεραίν (όχι πάντως το μοναδικό) όπου επιτεύχθηκε αυτή η ανατροπή είναι ο λεγόμενος δημόσιος τομέας της οργάνωσης της (εκμετάλλευσης της) εργασίας. Tο θέμα μας αφορά και μας καίει σαν εργάτες· και πρέπει να βάλουμε το δάκτυλο στην πληγή.

Σαν το σκυλί στ’ αμπέλι

Αναδημοσιεύουμε σήμερα ένα κομμάτι από το αρχικό άρθρο του νέου Sarajevo που αισίως έφτασε, με το τεύχος αυτού του Απριλίου, στο τεύχος 61.

Ιδού λοιπόν, όλα πάνε καλά!!! Όλοι εκείνοι οι κοινοί απατεώνες που υπόσχονται ότι είναι έτοιμοι να ρίξουν τα τείχη των στερήσεων με τις καραμούζες των μεγαλοστομιών τους (αρκεί να τους ψηφίσει κανείς) θα έχουν από εδώ και στο εξής αφθονότερο υλικό για τις κατάρες τους. Μισθοί, μεροκάματα, επιδόματα ανεργίας, η γενική κατάσταση της εργατικής τάξης σα να λέμε, κατρακυλάνε σύμφωνα με το νόμο της (καπιταλιστικής) βαρύτητας· κι αυτοί, αιώνια “επαναστατικά” και “ανατρεπτικά” και “αντιστασιακά” φρέσκιοι, πάντα αθώοι του αίματος, ψάχνουν πως θα επωφεληθούν για να ταΐσουν τα μαγαζιά και τα μαγαζάκια τους. 

Αθώοι του αίματος; Γράψαμε αθώοι του αίματος; Όχι δα! Στο προηγούμενο τεύχος, μέσα σε πολύ λίγες παραγράφους, σημειώσαμε το πόσο σημαντική (και πόσο κορυφαία) ήταν η υπηρεσία που προσφέρθηκε προς το σύστημα, δηλαδή στ’ αφεντικά, την 12η του περασμένου Φλεβάρη. Και σ’ ότι αφορά τα διαδραματισθέντα στο κέντρο της Αθήνας, η συνοπτική μας αναφορά δεν ήταν μόνο απόλυτα ακριβής αλλά, μάλλον, διακριτική: η αλήθεια είναι πολύ χειρότερη. Σ’ ότι όμως αφορά την εντός κοινοβουλίου γενική συμφωνία πρέπει να γίνουμε αρκετά πιο αναλυτικοί. Όσοι περιοριστούν σε μια φτηνή και εύκολη κινηματογραφική ανάγνωση δεν θα έχουν καταλάβει τίποτα απ’ αυτό που συμβαίνει ήδη εδώ και 2 χρόνια (στην πραγματικότητα εδώ και 38...) σε βάρος ημών, των χιλιάδων εργατών και εργατριών, ντόπιων και “ξένων”, σ’ αυτό εδώ το κωλομέρος, τμήμα του καπιταλιστικού πλανήτη. Κι όσοι / όσες δεν καταλαβαίνουν μένουν πάντα έρμαια. Καταλήγουν σαν το σκυλί στ’ αμπέλι.