Εισαγωγή στον ελληνικό εμφύλιο πόλεμο

 Του Γιώργου Μαργαρίτη*

Ο ελληνικός εμφύλιος πόλεμος συγκαταλέγεται στους πλέον μακρόχρονους πολέμους που γνώρισε το ελληνικό κράτος στην σύντομη ιστορία του. Κράτησε περίπου τρία ολόκληρα χρόνια. Λέμε περίπου καθώς, όπως συμβαίνει συνήθως με τους εμφυλίους πολέμους, δεν θα μπορούσαμε εύκολα να προσδιορίσουμε μια ημερομηνία έναρξης και λήξης του αντίστοιχα. Οι κλασσικοί πόλεμοι αρχίζουν με μια νομική πράξη, την «κήρυξη του πολέμου» και τελειώνουν με μια αντίστοιχη, την ανακωχή ή τη Συνθήκη ειρήνης. Τίποτε τέτοιο δεν συμβαίνει με τους εμφυλίους πολέμους. Σε αυτούς οι κοινωνίες χωρίζονται σε στρατόπεδα που διολισθαίνουν στην πολεμική αναμέτρηση χωρίς να έχουν ανάγκη ούτε από «κήρυξη» ούτε από οποιαδήποτε άλλη πράξη νομικού χαρακτήρα. Το δε τέλος τους υπαγορεύεται από τον χαρακτήρα τους. Είναι πόλεμοι ολοκληρωτικοί όπου ο ηττημένος απλά πρέπει να εξαλειφθεί από τον εθνικό και κοινωνικό χάρτη.

Το σύνηθες -και από μερικές απόψεις «επίσημο»- ορόσημο για την έναρξη του πολέμου αναφέρεται στην επίθεση της ομάδας Υψηλάντη στον Σταθμό Χωροφυλακής και το Εκλογικό Τμήμα του Λιτοχώρου το βράδυ της παραμονής των εκλογών της 30ης Μαρτίου 1946. Πρόκειται όμως για ένα μεμονωμένο περιστατικό , προειδοποίηση ίσως ή ακόμα απάντηση στα γεγονότα της Καλαμάτας, λίγες εβδομάδες νωρίτερα, όπου το κράτος καταλύθηκε από το παρακράτος του Μαγγανά και της Χ. Στη διάρκεια του Απριλίου, του Μαίου ή και του Ιουνίου του 1946, δεν υπήρξε στρατιωτική εμπλοκή που θα μπορούσε να πιστοποιήσει την έναρξη ενός πολέμου. Ο τελευταίος, για να ξεκινήσει, χρειαζόταν ένα πολιτικό γεγονός.

Το τελευταίο ήταν η έγκριση από την «αναθεωρητική Βουλή» του Γ’ Ψηφίσματος, στις 18 Ιουνίου 1946.

Ο Αγγλοαμερικάνικος πόλεμος ενάντια στον ελληνικό λαό* (doc-gr subs)

*Ο τίτλος δικός μας

Ένα ξεχασμένο ντοκυμανταίρ που προβλήθηκε για πρώτη κ τελευταία φορά το μακρυνό 1986.
Παρά κάποιες ανιστόριτες κοινοτυπίες που επαναλαμβάνει (περί Γιάλτας π.χ.), αξίζει κανείς να το δει, σε μια εποχή που κάποιοι ποντάροντας στην ασθενή μνήμη του λαού, ξαναγράφουν την ιστορία

Πηγή: You tube

Η ταινία της εβδομάδας: τα χρόνια της θύελλας

Ελληνική ταινία, 

1984

σκηνοθεσία Νίκος Τζήμας 

με τους: Μ.Κατράκη, Χρήστος Καλαβρούζο, Τίτος Βανδής, Μ.Σταυράκη, Κ.Κουτρουβίδα

Δυο φίλοι, αποκομμένοι πάνω στα βουνά, μετά την ήττα του Δημοκρατικού Στρατού το 1949, προσπαθούν να γυρίσουν στα σπίτια τους. Καταδιώκονται από τη χωροφυλακή, τους ΜΑΥδες και το στρατό. Στην πορεία τους μαθαίνουμε την ιστορία τους, από τα γεγονότα του Γοργοπόταμου μέχρι και το δεύτερο αντάρτικο. Στην επιστροφή τους, θα συναντήσουν ανθρώπους πρόθυμους να τους βοηθήσουν, αλλά τελικά θα πιαστούν αιχμάλωτοι και θα δολοφονηθούν, ενώ η γυναίκα του ενός θα γλιτώσει το απόσπασμα λόγω της εγκυμοσύνης της. Θα αποφυλακιστεί επί κυβερνήσεως Γεωργίου Παπανδρέου. Ο γιος της, φοιτητής στις αρχές της δεκαετίας του ’70, θα πάρει μέρος στα γεγονότα του Πολυτεχνείου.

Η ταινία βραβεύθηκε στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης το 1984 με το βραβείο Καλύτερου Σεναρίου.

Να σταματήσει η βεβήλωση του θείου μου Βρατσάνου

Ο Α.Βρατσάνος με την στολή του ΔΣΕ

Πληροφορήθηκα, με καθυστέρηση είν’ η αλήθεια λόγω απουσίας μου, την ατυχή έμπνευση να δοθεί το όνομα του Αντώνη Βρατσάνου σε μία από τις σήραγγες της παράκαμψης Τεμπών. Ασφαλώς δεν προκαλεί πλέον έκπληξη το θράσος με το οποίο χρησιμοποιείτε οτιδήποτε θα μπορούσε να αποτελέσει σύμβολο εξέγερσης προκειμένου να ξεπλύνετε την κατάπτωσή σας· ούτε το ότι τολμήσατε να μετατρέψετε τους εγχώριους αγωνιστές σε ρεκλάμες διαπλεκόμενων μεγαλοεργολάβων.

Πώς να εκπλαγεί κανείς άλλωστε από την έλλειψη ευαισθησίας μίας ακόμα παρεΐτσας εντεταλμένων υπαλλήλων που απ’ τη μια μεριά παριστάνουν τους αριστερούς και απ’ την άλλη προδοτικά και απροκάλυπτα παραδίδουν έργα στην κοινωνία, από τα οποία θα πλουτίσουν ακόμα περισσότερο τα παρασιτικά αφεντικά τους…

Ο Ρήγας, ο Αντύπας, ο Βρατσάνος είναι μεγέθη δυσθεώρητα, τόσο αντίθετα απ’ τη δική σας ηθική. Ή μήπως αμφιβάλλετε ότι δε θα δεχόντουσαν ποτέ να φιγουράρει καμαρωτά και μετά τιμής τ’ όνομά τους σε δρόμους που οι πολίτες σε λίγο δε θα μπορούν να διασχίσουν. Το δικαίωμα στην ελεύθερη μετακίνηση εντός της ελληνικής επικράτειας είναι συνταγματικά κατοχυρωμένο, για όσους καμώνονται πως το λησμονούν. Θα μου πείτε βέβαια ποιος νοιάζεται πια γι’ αυτό το κουρελόχαρτο, σ’ αυτό το ανέκδοτο που αποκαλείται δημοκρατία;

Για να τελειώνουμε:

Ο Βρατσάνος, αν και ήταν από τους πρώτους που τη δεκαετία του ’80 πήρε σύνταξη ως αναγνώριση των υπηρεσιών του στην Εθνική Αντίσταση, αρχικά δεν ήθελε να τη δεχτεί, πικραμένος και οργισμένος που δε δόθηκε στο σύνολο των αγωνιστών. Τελικά την αποδέχτηκε για τον εξής απλό και, για ανθρώπους σαν κι αυτόν, αυτονόητο λόγο: κάθε τρεις και λίγο περιόδευε στη Θεσσαλία και μοίραζε τη σύνταξη στα παλικάρια του όπως πάντα τον άκουγα να αποκαλεί τους συντρόφους του.

Όταν το κράτος θέλησε να του δώσει το βαθμό του στρατηγού εν αποστρατεία με τις ανάλογες απολαβές ο Βρατσάνος αρνήθηκε.

23+ Παθιασμένα ψέματα για τον ένοπλο λαϊκό αγώνα 1941-1949

Σήμερα(σ.σ. της 17ης/6/2016) ο «Κυριακάτικος Ριζοσπάστης» κυκλοφορεί με ειδική ένθετη έκδοση της «Σύγχρονης Εποχής» που έχει τίτλο «23+ Παθιασμένα ψέματα για τον ένοπλο λαϊκό αγώνα 1941-1949», απάντηση στην αντικομμουνιστική διαστρέβλωση της Ιστορίας από το βιβλίο των Στάθη Καλύβα και Νίκου Μαραντζίδη με αφορμή τα 70 χρόνια του ΔΣΕ. Η συγκεκριμένη έκδοση συντάχθηκε από το Τμήμα Ιστορίας της ΚΕ του ΚΚΕ.

Οπως αναφέρεται στην εισαγωγή της έκδοσης, το βιβλίο των Στάθη Καλύβακαι Νίκου Μαραντζίδη «Εμφύλια Πάθη, 23 ερωτήσεις και απαντήσεις για τον Εμφύλιο» γνώρισε ιδιαίτερη και θετική προβολή από τα αστικά ΜΜΕ («Καθημερινή», «Βήμα», «Ποντίκι», αλλά και «Lifo», «AthensVoice» κ.ά.), με αποκορύφωμα τις 4 θεματικές εκπομπές που μεταδόθηκαν από το ραδιοφωνικό σταθμό «ΣΚΑΪ», καθώς και αναγνώριση εκ μέρους του αστικού πολιτικού προσωπικού (π.χ. Ευάγγελος Βενιζέλος).

Οι 100άδες σελίδες του βιβλίου περιέχουν σωρεία από ψέματα, που, για να τους προσδώσουν αντικειμενικότητα, τα ανακατεύουν με ορισμένα πραγματικά γεγονότα και κάποιες ορθές παραδοχές. Ομως, στο σύνολό του, το βιβλίο αποτελεί επιτομή διαστρέβλωσης των ιστορικών γεγονότων και κατασκευής «γεγονότων», αντάξια του ιδεολογικού ρεύματος στην ιστοριογραφία («νέο κύμα») που οι συγγραφείς εκφράζουν. Σε ένα μόνο ζήτημα είναι ειλικρινείς: Στο ότι υπερασπίζονται το καπιταλιστικό σύστημα ευθαρσώς, από τη σκοπιά μάλιστα της εκσυγχρονιστικής αντίληψης για την αστική κοινοβουλευτική δημοκρατία.

Η χυδαία ψευδολογική επίθεση των συγγραφέων κατά του ΚΚΕ έχει ως αφετηρία της την εξ ορισμού καταδίκη της αυτοτελούς πολιτικής του δράσης.

Tι μάθαμε από μια φωτογραφία

Η παρακάτω έγχρωμη εκδοχή μιας από τις γνωστές φωτογραφίες του Μουσούρη για τον Δημοκρατικό Στρατό, κοσμεί ένα από τα έντυπα του τμήματος Ιστορίας του ΚΚΕ. Η υψηλή ανάλυση και το χρώμα μας επιτρέπουν να κάνουμε μερικές παρατηρήσεις που φωτίζουν και αναδεικνύουν κομμάτια της ζωής, της δράσης και του ηθικού αναστήματος των μαχητών του ΔΣΕ.

• Η εικονιζόμενη μαχήτρια του ΔΣΕ φορά στο πέτο της το παράσημο/ηθικό έπαινο του Γράμμου. Πρόκειται για ένα ορθογώνιο ύφασμα με λευκά γράμματα που αναγράφει τη λέξη "ΓΡΑΜΜΟΣ" και δίνονταν στους μαχητές και τις μαχήτριες που επιδείκνυαν γενναιότητα και αυτοθυσία στο μέτωπο του Γράμμου. Η εικονιζόμενη μαχήτρια προφανώς έλαβε μέρος στις μάχες εκεί και ανέδειξε τέτοιες πολεμικές αρετές.
• Στο πέτο της μαχήτριας βλέπουμε καρφιτσωμένο το σήμα της ΔΝΕ, της Δημοκρατικής Νεολαίας Ελλάδας. Η ΔΝΕ συσπείρωνε στις τάξεις της τους νεολαίους μαχητές του ΔΣΕ και αποτέλεσε τη φυσική εξέλιξη της ΕΠΟΝ. Συγκίνηση προκαλεί ότι στις δυσκολότερες συνθήκες πολέμου, οι νεολαίοι μαχητές βρήκαν χώρο για την ομορφιά και την παιδικότητα. Όπως μπορείτε εύκολα να δείτε, η κονκάρδα έχει το σχήμα από ένα μικρό σκυλάκι...

Το μαύρο τανγκό του αντικομμουνισμού

Θα ήταν τραγικό, πραγματικά τραγικό, αν τελικά οι συντελεστές του «Bαμμένα κόκκινα μαλλιά» κατάφερναν να γυρίσουν τηλεοπτικά τον λίβελο που θέλει να λέγεται μυθιστόρημα και ονομάζεται «Κόκκινο τανγκό». Να ξεκαθαρίσουμε εξαρχής ότι δεν θεωρούμε τίποτε που αρθρώνει πολιτικό λόγο, έστω και ξώφαλτσα, «αθώο». Δεν θεωρούμε ότι μπορεί να υπάρξει τέχνη που να μην είναι στρατευμένη. Ακόμα και αυτοί που θέλουν να το παίξουν ενδιάμεσοι, αντικειμενικοί κλπ, για μας απλά δεν υφίστανται ως τέτοιοι. Αυτά τα επιχειρήματα είναι για αφελείς, ειδικά όταν στο επίκεντρο του οίστρου των συγγραφέων του «Κόκκινου τανγκό» βρίσκεται το κομμουνιστικό κίνημα, οι αγωνιστές του και οι ηγέτες του.

Ο Νίκος Ζαχαριάδης «τιμήθηκε» για άλλη μια φορά από τις αλεπούδες του «πολιτισμού». Και «τιμήθηκε» όπως τιμάται χρόνια τώρα από την αστική τάξη και τα τσιράκια της. Βαστάζοι αυτής της «τιμητικής» ήταν και συνεχίζουν να είναι οι αριστεροί αναθεωρητές όλων των αποχρώσεων, οι σοσιαλδημοκράτες, οι τροτσκιστές, οι εσωτερικάκηδες και οι απόγονοι των Κυρκομπανιάδων. Ισως αυτό είναι και το κοινό που βγήκε ευχαριστημένο από αυτή τη σαχλαμάρα, γιατί έχει γαλουχηθεί ακριβώς με αυτά τα επιχειρήματα υποταγής στην αστική τάξη. Αυτό το κοινό είναι που αγκάλιασε αυτόν τον λίβελο. Δηλαδή οι παντός είδους άσχετοι με την ιστορία του κομμουνιστικού κινήματος, οι διάφοροι ημιμαθείς γλαστράκηδες του οπορτουνιστικού χώρου - οι αυτοαποκαλούμενοι δημοκράτες, αντισυγκεντρωτικοί, αντικομφορμιστές και πάει μακριά η βαλίτσα…

Το βιβλίο έρχεται να προστεθεί στην προσπάθεια που κάνουν οι αντικομμουνιστικές δυνάμεις του τόπου για να διαστρεβλώσουν πρόσωπα και καταστάσεις. Κεντρικά χτυπιέται οτιδήποτε έχει σχέση με την ένοπλη πάλη του λαού. Το ΚΚΕ και ο ΔΣΕ «τιμούνται» δεκαετίες τώρα από το απέναντι στρατόπεδο και από τους αποστάτες της μεταπολιτευτικής αριστεράς, που η πλειοψηφία της πέρασε σε αστικές θέσεις. Οι συγγραφείς του βιβλίου κατάφεραν να κάνουν μυθιστόρημα ό,τι διακηρύττουν οι μαρατζιδοκαλύβηδες εδώ και χρόνια κουνώντας μας το δάχτυλο.

Μουργκάνα - τοπίο και Ιστορία

Το ορεινό σύμπλεγμα Τσαμαντά ή Μουργκάνα βρίσκεται στο μήκος των ελληνοαλβανικών συνόρων στα βόρεια του νομού Θεσπρωτίας και στα νότια του Νομού Ιωαννίνων. Το ύψος του ορεινού όγκου είναι σχετικά μεγάλο με ιδιαίτερα μεγάλο υψόμετρο σε ορισμένα βουνά όπως ο Υψηλάντης στα 1.747 μέτρα και η Φούρκα στα 1.522 μέτρα.

Κατά τη διάρκεια του εμφυλίου η Μουργκάνα καταλήφθηκε από δυνάμεις του Δημοκρατικού στρατού που διατήρησαν τις θέσεις τους για περισσότερα από δύο χρόνια, στην διάρκεια των οποίων σημειώθηκαν στην περιοχή σφοδρές μάχες. Οι αντάρτες του Δημοκρατικού Στρατού ονόμαζαν τη Μουργκάνα "μικρό Γράμμο" εξαιτίας της σημαντικής στρατηγικής της θέσης, αλλά και λόγω του μεγέθους των μαχών που έδωσαν εκεί με τις κυβερνητικές δυνάμεις.

Το έδαφος της Μουργκάνας είναι εξαιρετικά άγονο, δύσβατο και τραχύ, με απότομες βουνοπλαγιές και κλίσεις, βαθιές χαράδρες, ιδανικό για την ανάπτυξη ανταρτοπόλεμου στην περιοχή, που ευνοήθηκε επιπλέον από την παντελή έλλειψη οδικού δικτύου - πράγμα που δυσκόλευε τη μετακίνηση των τακτικών στρατιωτικών μονάδων προς καταδίωξη των μαχητών/μαχητριών του ΔΣΕ. Στα τέλη του 1947, όλη η οροσειρά της Μουργκάνας και τα γύρω χωριά είχαν καταληφθεί από τις δυνάμεις του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας.

Στην περιοχή της Μουργκάνας ο Δημοκρατικός Στρατός ανέπτυξε την πολεμική τακτική που ονομάζεται "ενεργητική άμυνα". Πρακτικά αυτό σήμαινε τη σταδιακή διατήρηση και επέκταση ισχυρών θέσεων άμυνας με καλά συντονισμένες μετωπικές επιχειρήσεις. Να πως περιγράφει την τακτική της Μουργκάνας ο πρώην αντάρτης Δ. Χατζής:

"Ενεργητική άμυνα θα πει πέντε ντουφέκια που χτυπούν έναν ολάκερο εχθρικό καταυλισμό, μια προφυλακή που γίνεται γραμμή κύριας άμυνας. Θα πει ποδάρια που περπατούνε - ξυπόλυτα κάποτε - μέσα σε λάσπες και χιόνια για να φτάσουν πίσω από τις εχθρικές θέσεις. Θα πει νάρκες που τινάζουνε τ' αυτοκίνητα μακριά από το μέτωπο. Όλμοι που κουβαλιούνται δέκα και δώδεκα ώρες στην πλάτη. Θα πει ένας σύνδεσμος δεκαοχτώ χρονών που τρέχει ανάμεσα από τις σφαίρες, ένας γέρος μεταγωγικός που κουβαλάει στην πλάτη του ένα κορίτσι με σπασμένο ποδάρι και αυτό τραγουδάει: Εμπρός ΕΛΑΣ για την Ελλάδα."

Οι κυβερνητικές δυνάμεις έδιναν μεγάλη σημασία στην οροσειρά της Μουργκάνας, γεγονός που φαίνεται από τις μεγάλης κλίμακας επιχειρήσεις που διενέργησαν εκεί σε όλη τη διάρκεια του Εμφυλίου.

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΗΣ ΚΕ ΤΟΥ ΚΚΕ ΓΙΑ ΤΑ 70ΧΡΟΝΑ ΤΟΥ ΔΣΕ 1946 - 1949 #4

...συνέχεια από το πρηγούμενο

Καμιά συκοφαντική, αντικομμουνιστική και οπορτουνιστική επίθεση δεν μπορεί να σκιάσει τον αγώνα του ΚΚΕ, τον αγώνα του ΔΣΕ, τη λεβεντιά και το ήθος του. Είναι χρέος μας να διαδοθεί περισσότερο η ιστορική αλήθεια. Οι νεότερες γενιές να γνωρίσουν τον αγώνα του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας.

Ο ΔΣΕ διεξήγε έναν αγώνα αναγκαίο.

Η αστική πλευρά είχε κατά πολύ χάσει τη δυνατότητα χειραγώγησης της λαϊκής πλειονότητας. Εφερε το βαθύ στίγμα, είτε της συνεργασίας με τους κατακτητές, είτε της φυγής, είτε της αποχής από τον απελευθερωτικό αγώνα. Αντίθετα, το ΚΚΕ, ως καρδιά του ΕΑΜ - ΕΛΑΣ, της λαϊκής ένοπλης πάλης στα χρόνια της Κατοχής, είχε κερδίσει το μεγαλύτερο τμήμα του λαού. Αντικειμενικά, είχε αλλάξει ο συσχετισμός ανάμεσα στις δύο βασικές αντίπαλες τάξεις, την αστική τάξη και την εργατική μαζί με τα λαϊκά στρώματα.

Ο εγκλωβισμός του ΚΚΕ και των ΕΑΜ - ΕΛΑΣ στο Βρετανικό Στρατηγείο της Μέσης Ανατολής (1943), στις Συμφωνίες του Λιβάνου (1944) και της Καζέρτας (1944), η ήττα του Δεκέμβρη 1944, καθώς και η απαράδεκτη Συμφωνία της Βάρκιζας, δεν είχαν επιφέρει την επιδιωκόμενη από τις αστικές δυνάμεις αλλαγή του συσχετισμού δυνάμεων σε δικό τους όφελος, παρά και την ορισμένη ανασυγκρότηση του αστικού κράτους που πέτυχαν μετά το Δεκέμβρη, κυρίως χάρη στη στήριξη της Μ. Βρετανίας.

Αντικειμενικά, μετά την απελευθέρωση οξύνθηκε η σκληρή ταξική ένοπλη αναμέτρηση που είτε θα οδηγούσε στην ανατροπή της αστικής εξουσίας, με απομόνωση και των ξένων στηριγμάτων της, είτε στην ήττα των λαϊκών δυνάμεων, στην απομόνωση του ΚΚΕ και στην επανασταθεροποίηση της αστικής εξουσίας.

Για όλους τους παραπάνω λόγους είναι τελείως αβάσιμος ο ισχυρισμός, που μέχρι και σήμερα προβάλλεται, ότι αν είχε τηρήσει και η αστική πλευρά τη Συμφωνία της Βάρκιζας, θα μπορούσε να υπάρξει στην Ελλάδα μια κατά βάση ομαλή δημοκρατική εξέλιξη.
Το ίδιο αβάσιμος και εκ του πονηρού, με στόχο αποκλειστικά το ΚΚΕ, είναι και ο ισχυρισμός ότι το ΚΚΕ και ο λαός θα είχαν όφελος, εάν το ΕΑΜ έπαιρνε μέρος στις βουλευτικές εκλογές της 31ης Μάρτη 1946.

Οι διωγμοί χιλιάδων ΕΑΜιτών και ΕΛΑΣιτών, που αναγκάστηκαν να βγουν στα βουνά και άλλοι να πάρουν το δρόμο της πολιτικής προσφυγιάς (Μπούλκες και αλλού), η αθώωση και οργανική ενσωμάτωση των ταγματασφαλιτών και όλων των υπόλοιπων δοσιλογικών οργανώσεων στους ένοπλους και διοικητικούς μηχανισμούς του κράτους, η παρουσία χιλιάδων του βρετανικού στρατού στην Ελλάδα και μετά το 1945, όλα αυτά και άλλα μαζί αποτελούσαν όρους για την καπιταλιστική ανασύνταξη και ανασυγκρότηση, μετά από τις μεγάλες καταστροφές του πολέμου, τη «μαύρη» αγορά και τις άλλες συνέπειες.

Δεκατρείς μήνες μετά τη Συμφωνία της Βάρκιζας, η κατάσταση είχε διαμορφωθεί σε βάρος του ΕΑΜικού κινήματος: 1.289 δολοφονίες, 6.671 τραυματισμοί, 31.632 βασανισμοί, 18.767 λεηλασίες και φυλακίσεις, 84.931 συλλήψεις, 509 απόπειρες φόνου, 265 βιασμοί γυναικών.
Οργίαζαν οι συμμορίες των Σούρλα, Κατσαρέα, Μαγγανά, Τσαούς Αντών, της «Χ» και δεκάδων άλλων σε όλο τον ελλαδικό χώρο, συνεργατών των κατακτητών και πληρωμένων δολοφόνων, που τα αστικά πολιτικά κόμματα και οι κρατικοί μηχανισμοί είχαν υπό την προστασία τους, με τη συνδρομή του βρετανικού στρατού.

Σε αυτές τις συνθήκες και με νοθευμένους τους εκλογικούς καταλόγους πραγματοποιήθηκαν οι εκλογές της 31ης Μάρτη 1946.

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΗΣ ΚΕ ΤΟΥ ΚΚΕ ΓΙΑ ΤΑ 70ΧΡΟΝΑ ΤΟΥ ΔΣΕ 1946 - 1949 #3

Στο αμπρί όπου έγινε η Συνδιάσκεψη των

 Γυναικών στον Πυξό της Πρέσπας

...συνέχεια από το προηγούμενο

Οι γυναίκες στον ΔΣΕ προκαλούσαν δέος στον πολλαπλάσιο και καλύτερα εξοπλισμένο αστικό ανδρικό στρατό. Ο «δοξασμένος» ελληνικός - αγγλικός - αμερικανικός στρατός ένιωθε ταπεινωμένος, όταν οι γυναίκες του ΔΣΕ, μαζί με τους άνδρες, κέρδιζαν μάχες κλονίζοντας το ηθικό του. Ταυτόχρονα, οι γυναίκες προσέφεραν στη Λαϊκή Πολιτοφυλακή και στα μετόπισθεν του εχθρού, με το σκόρπισμα προκηρύξεων, τη μετάδοση ειδήσεων, την οργάνωση λαϊκών διαμαρτυριών, αλλά και ως σύνδεσμοι ή συγκεντρώνοντας πληροφορίες.

Ο ΔΣΕ ανέδειξε χιλιάδες ηρωίδες, απλές μαχήτριες ή και με την ευθύνη του στρατιωτικού διοικητή και του Πολιτικού Επιτρόπου. Από τις φωτεινές μορφές των γυναικών μαχητριών είναι αδύνατο να ξεχωριστεί μία, γιατί οι φαινομενικά ξεχωριστές ιστορίες αίματος, αυτοθυσίας, πίστης στα ιδανικά, ενώνονται σε μία ενιαία ιστορία, εκείνη των χιλιάδων ανδρών και γυναικών που τίμησαν το ΚΚΕ, στρατεύτηκαν στον ΔΣΕ, έζησαν και θυσιάστηκαν ηρωικά για το λαό.

Εκπρόσωποί τους στα βουνά και στις πόλεις οι τιμημένες νεκρές ηρωίδες του ΚΚΕ: Ειρήνη - Μίρκα Γκίνη, Βαγγελίτσα Κουσιάντζα, Αθηνά Μπενέκου, Βαγγελιώ Κλάδου, Μαρία Μποράκη, Μαρία Λιουδάκη, Αντζουλέτα Μερκούρη, Διονυσία Γρηγοράτου, Ελένη Οικονόμου, Ιορδάνα Σλατνίκου, Γερμανία Παΐκου, Τασία Κωνσταντινίδου, Ελένη Χρόνη, Περιστέρα Βλάχου, Πολυξένη Κανονίδου, Κούλα Ελευθεριάδου, Ισμήνη Σιδηροπούλου, η τσιγγάνα Μαγδαληνή Παναγιωτίδου και χιλιάδες άλλες.

Αναντικατάστατη υπήρξε στον αγώνα του ΔΣΕ η συμβολή της Υγειονομικής Υπηρεσίας του. Στην αρχή της οργάνωσής της στερούνταν γιατρούς και νοσηλευτικό προσωπικό, καθώς και τα πιο στοιχειώδη μέσα. Χρησιμοποιούνταν πανιά και πουκάμισα για γάζες, ενώ για βαμβάκι αυτό που έβγαζε ο λαός των χωριών απ' τα μαξιλάρια και τα παπλώματά του.

Με την ακούραστη προσπάθεια μαχητών και υποστηρικτών του ΔΣΕ χτίστηκαν νοσοκομεία, το μεγαλύτερο στην Ασπρη Πέτρα του Γράμμου, καθώς και στην περιοχή των Πρεσπών, στον Ταΰγετο, στο Βίτσι, στα Ψιανά, στο Ζαγόρι, στη Σπινάσα και σε πολλές ακόμα περιοχές. Χτίστηκαν θάλαμοι ακόμα και με κορμούς δέντρων.

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΗΣ ΚΕ ΤΟΥ ΚΚΕ ΓΙΑ ΤΑ 70ΧΡΟΝΑ ΤΟΥ ΔΣΕ 1946 - 1949 #2

Απόδοση τιμής στην Ηλέκτρα Αποστόλου και την Ειρήνη Γκίνη

....συνέχεια από το προηγούμενο

Ο ΔΣΕ ήταν λαϊκός στρατός. Στηρίχτηκε στην οργανωτική - πολεμική πείρα του ΕΛΑΣίτικου αγώνα στην Κατοχή και το Δεκέμβρη 1944. Η ΕΑΜική Αντίσταση στην Κατοχή και η κρίσιμη αντικειμενικά ταξική σύγκρουση του Δεκέμβρη είχαν αφήσει μεγάλη αγωνιστική κληρονομιά στη λαϊκή συνείδηση, στις μορφές οργάνωσης και πάλης.

Μεγάλη δύναμη του ΔΣΕ αποτέλεσαν οι δεσμοί του με το λαό, ιδιαίτερα στις περιοχές της Ελεύθερης Ελλάδας. Οι φτωχές λαϊκές μάζες ήταν εκείνες που τροφοδότησαν τον ΔΣΕ με κάθε είδους βοήθεια, έμψυχο δυναμικό, τροφή και ρουχισμό, βοήθησαν στην κατασκευή οχυρωματικών έργων, στη συγκέντρωση πληροφοριών, στην οργάνωση της Λαϊκής Πολιτοφυλακής. Στον ΔΣΕ και στους λαογέννητους θεσμούς οργάνωσης της κοινωνικοπολιτικής ζωής (Λαϊκά Συμβούλια, Λαϊκή Πολιτοφυλακή, Λαϊκά Δικαστήρια), στους χώρους που επικράτησε ο ΔΣΕ, βρήκαν το συμπαραστάτη και τη δύναμη που αντιμετώπιζε πλήθος λαϊκών προβλημάτων, όπως την προστασία των παιδιών τους με τη σωτηρία τους από τους βομβαρδισμούς και τον εξανδραποδισμό, τη μόρφωσή τους με την ίδρυση σχολείων. Γι' αυτούς τους λόγους, το αστικό κράτος προχώρησε στην αναγκαστική μετακίνηση εκατοντάδων χιλιάδων από τα χωριά τους, εκείνους που φαρισαϊκά ονόμασε «ανταρτόπληκτους», προκειμένου να απομονωθεί ο ΔΣΕ από βασικές πηγές της δύναμής του.

Στον αντίποδα του αστικού στρατού, χαρακτηριστικό γνώρισμα του ΔΣΕ ήταν ο αγώνας του για το δίκιο του λαού, η αυταπάρνηση και η συνειδητή πειθαρχία. Συνδύαζε τη μαχητική εφαρμογή των διαταγών με τη δημοκρατία των συνελεύσεων σε διάφορες βαθμίδες του, όπου ασκούνταν κριτική των κατώτερων ιεραρχικά προς τους ανώτερους και αντιστρόφως, γινόταν εκτίμηση των πολεμικών επιχειρήσεων με πνεύμα αυτοκριτικής στάσης.

Ο ΔΣΕ ανέδειξε χιλιάδες στρατιωτικούς ηγέτες σε όλες τις βαθμίδες του, όπως οι: Γιάννης Αλεξάνδρου (Διαμαντής), Χαρίλαος Φλωράκης (Γιώτης), Νίκος Τριανταφύλλου, Στέφανος Γκιουζέλης, Πάνος Ζάρας, Κώστας Καραγιώργης, Γιάννης Ποδιάς, Κώστας Κολιγιάννης (Αρβανίτης), Θανάσης Γκένιος (Λασσάνης), Παντελής Βαϊνάς, Γιώργος Ηλιάδης (Σοφιανός), Νίκος Θεοχαρόπουλος (Σκοτίδας), Τάσος Πέτσας, Ρώμας Πέτσος, Γιώργης Βόγιας (Καρτσιώτης), Αντώνης Αγγελούλης (Βρατσάνος), Κοσμάς Σπανός (Αμύντας), Γιώργος Γιαννούλης, Θωμάς Πάλας (Κόζιακας), Δημήτρης Γιαννακούρας (Πέρδικας), Πολυχρόνης Βάης (Αχιλλέας Πετρίτης), Ηλίας Αλευράς, Κώστας Ξυδέας, Μιχάλης Παπαδάμος (Φεραίος), Μανώλης Σταθάκης, Αρίστος Καμαρινός, Κώστας Τσολάκης, Θύμιος Καψής (Ανάποδος), Γιώργος Γιαννούλης, Γιώργος Γεωργιάδης, Φώτης Σγούρος, Γεράσιμος Γρηγοράτος (Αστραπόγιαννος).

Στην ανάδειξη στρατιωτικών στελεχών υπογραμμίζεται ο ρόλος των Σχολών Αξιωματικών του ΔΣΕ, που επιπλέον συνέβαλαν στην ανάπτυξη και στη μαχητική του ικανότητα.

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΗΣ ΚΕ ΤΟΥ ΚΚΕ ΓΙΑ ΤΑ 70ΧΡΟΝΑ ΤΟΥ ΔΣΕ 1946 - 1949 #1

Εμπνεόμαστε και διδασκόμαστε από την 100χρονη Ιστορία του ΚΚΕ,
από την τρίχρονη εποποιία του ΔΣΕ

Η ΚΕ του ΚΚΕ, ολόκληρο το Κόμμα και η ΚΝΕ, τιμάμε φέτος τα 70 χρόνια από την ίδρυση του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας (ΔΣΕ).

Το 1946 ήταν η χρονιά κατά την οποία συντελέστηκαν σημαντικά γεγονότα, άμεσα συναρτημένα με τη δημιουργία του ΔΣΕ, όπως:

• Η 2η Ολομέλεια της ΚΕ του ΚΚΕ (12 - 15 Φλεβάρη 1946), που άρχισε ακριβώς ένα χρόνο μετά την υπογραφή της Συμφωνίας της Βάρκιζας (12 Φλεβάρη 1945). Η 2η Ολομέλεια, έστω και με αντιφάσεις, ήταν εκείνη που αποφάσισε τη διεξαγωγή του ένοπλου αγώνα.
• Η επίθεση ομάδας ανταρτών στο Σταθμό Χωροφυλακής του Λιτόχωρου, τη νύχτα της 30ής προς 31η Μάρτη 1946, ανήμερα των βουλευτικών εκλογών.
• Η ίδρυση του Γενικού Αρχηγείου Ανταρτών (28 Οκτώβρη 1946), που είναι ουσιαστικά η ημερομηνία ίδρυσης του ΔΣΕ. Η επίσημη μετονομασία έγινε στις 27 Δεκέμβρη 1946, με την έκδοση της Διαταγής του Γενικού Αρχηγείου Ανταρτών, η οποία όρισε την «ονομασία των ανταρτικών Σωμάτων σε ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟ ΣΤΡΑΤΟ ΕΛΛΑΔΟΣ».

Η 70ή επέτειος βρίσκει το ΚΚΕ να διεξάγει σταθερά και αποφασιστικά τον αγώνα για τα συμφέροντα της εργατικής τάξης και των λαϊκών στρωμάτων, για τη συμμαχία τους και για την ανασύνταξη του εργατικού κινήματος, μέσα στις συνθήκες της αντεπανάστασης, που επικράτησε την περίοδο 1989 - 1991, αλλά και της σημερινής βαθιάς κρίσης του διεθνούς κομμουνιστικού κινήματος.

Οι συνθήκες αυτές δημιουργούν πρόσθετες δυσκολίες στην πάλη. Επιδρούν παραλυτικά, αλλά και αποπροσανατολιστικά στις διαθέσεις των εργατικών - λαϊκών δυνάμεων, παρότι η βαθιά και παρατεταμένη καπιταλιστική οικονομική κρίση στην Ελλάδα, η συντονισμένη εκδήλωσή της παγκοσμίως το 2008, τα ασταθή βήματα ανάκαμψης και η εκδήλωση αλλεπάλληλων κρισιακών φαινομένων στη συνέχεια, αποκαλύπτουν το αδιέξοδο του καπιταλισμού, τον ιστορικά παρωχημένο χαρακτήρα του.

Σε αυτόν τον αρνητικό, για το κομμουνιστικό κίνημα και τους λαούς, πολιτικό συσχετισμό δυνάμεων σε παγκόσμια κλίμακα, το ΚΚΕ έδωσε και δίνει σκληρές κοινωνικές και πολιτικές μάχες, ανασυγκροτημένο ιδεολογικά, πολιτικά, οργανωτικά, έχοντας διαμορφώσει επαναστατική στρατηγική στις σύγχρονες συνθήκες και έχοντας ενισχύσει τα κομμουνιστικά χαρακτηριστικά του.

ΓΙΟΥΓΚΟΣΛΑΒΙΑ 1948 - '49: Η βήμα - βήμα στροφή προς τη Δύση

Μαχήτριες του ΔΣΕ

Οι συνέπειες της στροφής αυτής στη στάση της Γιουγκοσλαβίας,

απέναντι στον αγώνα του ΔΣΕ

Η αποπομπή της Γιουγκοσλαβίας από το Γραφείο Πληροφοριών (Ινφορμπιρό) έγινε επίσημα στις 28 Ιουνίου του 1948. Δύο μέρες μετά, οι Γιουγκοσλάβοι άρχισαν τις ανεπίσημες επαφές με τους Αμερικάνους διπλωμάτες στο Βελιγράδι. Οι Αμερικανοί ενημέρωσαν γι' αυτό τους Βρετανούς και, όπως προκύπτει από τα αρχεία του Φόρεϊν Οφις, αυτή η ιστορία των επαφών έχει ως εξής: Ενα άτομο, ονόματι Dragnic, εμφανιζόμενος με πειστήρια ως φίλος του Τζίλας - και έχοντας έγκυρη κυβερνητική εξουσιοδότηση της χώρας του - βολιδοσκόπησε την αμερικάνικη πρεσβεία, για το αν υπήρχε η δυνατότητα να πάρει η Γιουγκοσλαβία κάποια βοήθεια από το σχέδιο Μάρσαλ. Ακόμη, ξεκαθάρισε στους Αμερικάνους συνομιλητές του "πως η Γιουγκοσλαβία αδημονούσε εξαιρετικά για το ταχύτερο ξεκαθάρισμα της ελληνικής κατάστασης, ενόψει του βάρους που πρόσθεταν οι Ελληνες πρόσφυγες στη γιουγκοσλαβική οικονομία, προσθέτοντας πως ένιωθε σίγουρος για το ότι η Σοβιετική Ενωση δεν ενδιαφερόταν τώρα ιδιαίτερα, για την Ελλάδα, και επιμένοντας στο ότι η Γιουγκοσλαβία δε θα έδινε καμιά βοήθεια στους Ελληνες αντάρτες" (Elisabeth Barker: "Η γιουγκοσλαβική πολιτική προς την Ελλάδα στα 1947 - 1949" και J. Pirjevec: "Η ρήξη Τίτο - Στάλιν και το τέλος του Εμφυλίου στην Ελλάδα". Βλέπε: "Μελέτες για τον Εμφύλιο Πόλεμο 1945 - 1949", εκδόσεις ΟΛΚΟΣ, σελ. 304 και 332).

Αργά, αλλά σίγουρα...

 Marsal Tito Talking with Fitzroy Maclean

Τότε, τα πράγματα ήταν ακόμη πρώιμα για ανοιχτή ανάπτυξη θερμών σχέσεων μεταξύ των Γιουγκοσλάβων και των Δυτικών. Οι Δυτικοί συνέχισαν να ενθαρρύνουν τη Γιουγκοσλαβία στην πορεία της προς τη Δύση, αλλά είχαν κάθε λόγο, να μην βιάζονται για γρήγορα και τρανταχτά αποτελέσματα. Κατ' αρχήν, φοβούνταν τις εξελίξεις που μπορούσε να επιφέρει στο εσωτερικό της Γιουγκοσλαβίας ένα γρήγορο και ανοιχτό σφιχταγκάλιασμα με τον Τίτο. Φοβούνταν τις αντιδράσεις, που θα προκαλούσε μέσα στο ΚΚΓ και στον γιουγκοσλάβικο λαό η αποκάλυψη της προδοσίας. Επιθυμούσαν συνεπώς την ισχυροποίηση του Τίτο και το ξεκαθάρισμα οποιασδήποτε εσωτερικής αντιπολίτευσης, ώστε τα βήματα που θα γίνονταν να είναι σίγουρα και σταθερά. Ηθελαν να είναι σίγουροι πως κάθε βήμα του Τίτο προς τη Δύση θα ήταν χωρίς επιστροφή. Τέλος, δεν ήθελαν σε καμιά περίπτωση να δώσουν αφορμές, ώστε το διεθνές κομμουνιστικό κίνημα και το Ινφορμπιρό να φανούν δικαιωμένοι, για τη στάση τους απέναντι στο ΚΚΓ.

Πωλ Ελυάρ

Ο Πωλ Ελυάρ μαζί με μαχητές του ΔΣΕ.  Πηγή

Σαν σήμερα στις 18/11/1952 πεθαίνει ο Γάλλος κομμουνιστής ποιητής Πωλ Ελυάρ. Επισκεπτόμενος την Ελεύθερη Ελλάδα το καλοκαίρι του 1949 θα γράψει απευθυνόμενος στους μαχητές του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας: 

«Το Βίτσι και ο Γράμμος, οι δυο αυτές κορφές του λεύτερου κόσμου, δεν είναι καθόλου πιο κάτω από κει που τις είχε βάλει η φαντασία μου. Αντίθετα, γιατί είδα εκεί τους μαχητές που τις στολίζουν με τον απίστευτο ηρωισμό τους, τους μαχητές πούναι η φωτιά των βουνών και ολόκληρης της Ελλάδας, τιμή για τον πολιτισμένο κόσμο που δε θέλει να πεθάνει κάτω απ' την ασφυκτική πίεση μιας μειοψηφίας εκμεταλλευτών, εμπρηστών του πολέμου. Ο ήλιος και η γης είναι ολότελα δικοί τους.

30 Μάρτη 1946 -η «ξεχασμένη» ελληνική επανάσταση

το "εθνόσημο" του ΔΣΕ

Πόσοι αλήθεια θυμούνται πως σε αυτόν τον τόπο δεν έχει γίνει μία, αλλά δύο επαναστάσεις, με ημερομηνίες έναρξης μάλιστα, πολύ κοντινές μεταξύ τους; Η πρώτη την οποία άπαντες αναγνωρίζουν, άρχισε ως γνωστό τον Μάρτη (όχι φυσικά και στις 25) του 1821, και το εάν τελικά πέτυχε ή όχι τους σκοπούς της, είναι ένα ζήτημα που πιθανόν να μας απασχολήσει σε μελλοντική ανάρτηση. Εδώ θα ασχοληθούμε, κόντρα στο πνεύμα της ημέρας με την δεύτερη. Αυτή που άρχισε τα ξημερώματα της 30^ης προς 31^ης μάρτη του 1946, με την πρώτη επίθεση των παρτιζάνικων τμημάτων του μαχόμενου ελληνικού λαού εναντίον του σταθμού χωροφυλακής στο Λιτόχωρο.

Γιατί την αναφέρω σαν «ξεχασμένη»;

Γιατί τουλάχιστον για 50 χρόνια μετά την λήξη της, οι αναφορές σε αυτήν ήταν μετρημένες με το σταγονόμετρο, ακόμη και από τον ίδιο τον οργανωτή και φορέα της, το ΚΚΕ. Επιπλέον γιατί ακόμη και σήμερα, ο χαρακτηρισμός του ένοπλου αγώνα του ’46-’49 σαν «επανάστασης», προκαλεί διχογνωμίες, πιο πολύ γιατί δεν άρχισε σαν συνειδητή πράξη ένοπλης ανατροπής, αλλά περισσότερο σαν αναγκαστική επιλογή αυτοάμυνας από την πλευρά των καταδιωκόμενων πλέον ΕΑΜιτών, από τους Εγγλέζους και τους πρώην συνεργάτες των Γερμανών που βρήκαν νέο αφέντη.

Φάλαγγα του ΔΣΕ

Αυτό βέβαια καθόλου δεν έχει να κάνει με το γεγονός, πως αυτός ο αγώνας εξελίχθηκε πολύ γρήγορα σε μία γνήσια λαϊκή-δημοκρατική επανάσταση, που δημιούργησε εκτός από τον στρατό της, τον ΔΣΕ, πρωτόγνωρες μορφές λαϊκής εξουσίας στα εδάφη της, ένα υγειονομικό σύστημα που θα το ζηλεύαμε και σήμερα, την οργάνωση της παιδείας για την εξάλειψη του αναλφαβητισμού, και πολλά ακόμη στρατιωτικά, πολιτικά και πολιτισμικά «θαύματα», μέσα στις δυσχερέστερες συνθήκες που θα μπορούσαν να υπάρξουν ποτέ.

Οι Αρχειομαρξιστές επιχαίρουν για την ήττα του ΔΣΕ

ΟΙ ΑΡΧΕΙΟΜΑΡΞΙΣΤΑΙ ΣΥΓΧΑΙΡΟΥΝ ΤΟΝ ΣΤΡΑΤΟΝ

Τμήμα του ΔΣΕ

Συμπληρώνονται αυτές τις μέρες 64 χρόνια από την ήττα του Δημοκρατικού Στρατού της Ελλάδας, που έκλεισε με τραγικό τρόπο τη μεγάλη εποποιία του εργατικού και λαϊκού μας κινήματος, την οποία είχε ανοίξει το εαμικό κίνημα.

Με τα καλύτερα παιδιά του λαού μας στον δρόμο της πολιτικής προσφυγιάς, στα σίδερα και στο χώμα, υπήρξε και μια μικρή οργάνωση, που ενώ είχε ξεκινήσει ως κίνηση αντιπαράθεσης προς το ΚΚΕ "από τ' αριστερά" κατέληξε να επιχαίρει για την ήττα. Πρόκειται για τους αρχειομαρξιστές, όσους είχαν απομείνει, καθώς σημαντικό τμήμα τους είχε ενταχθεί σταθερά στον τροτσκιστικό χώρο, ενώ ένα άλλο μικρότερο εντάχθηκε το 1946 στο ΚΚΕ.

Δυστυχώς, κάποιοι μελετητές της ιστορίας του αρχειομαρξισμού διαστρεβλώνουν συνειδητά την αλήθεια. Ενώ οι αρχειομαρξιστές μετατοπίστηκαν από τα 1946-47 στη δεξιά αντικομμουνιστική πτέρυγα της σοσιαλδημοκρατίας, τους εμφανίζουν σαν αριστερούς σοσιαλδημοκράτες.

Οι αρχειομαρξισταί συγχαίρουν τον στρατόν

Αθήναι 22. Το "Αρχειομαρξιστικό Κόμμα Ελλάδος" εξέδωκε την εξής ανακοίνωσιν:

  

"Η Τρίτη Εθνική Διάσκεψις του Αρχειομαρξιστικού κόμματος έχοντας υπ' όψιν:

Βενετσανόπουλος: από Εύελπις Αντάρτης (Ένας εμφύλιος και τέσσερις Γάμοι)

Συνέντευξη με τους Βασίλη Βενετσανόπουλο (Β) ταξίαρχο ε.α. και τη σύζυγό του Μαρία Παπαδήμα (Μ) στις 13/1/02

Ο Ταξίαρχος ε.α. Βενετσανόπουλος είναι απόφοιτος τάξης 1931 της ΣΣΕ και από το 1941 μέλος του ΚΚΕ. Συμμετείχε στην αντίσταση στη διάρκεια της κατοχής ως στέλεχος του ΕΛΑΣ, στις μάχες τον Δεκέμβρη του 1944 στην Αθήνα και στον εμφύλιο. Στη συνέχεια είχε την ίδια πορεία με τα στελέχη του ΚΚΕ που έμειναν πιστά στην ιδεολογία και το Κόμμα τους.

Σύζυγός του η Μαρία Παπαδήμα με την οποία τέλεσε γάμο τέσσερις φορές στη διάρκεια της περιπλάνησής τους εκτός Ελλάδας!

Είναι ένας από τους τρεις αξιωματικούς ε.α. της ΣΣΕ που έδρασαν από τις γραμμές του ΚΚΕ και ζούσαν το χρόνο της συνέντευξης.
 Εκπαιδεύτηκε στην ΄΄Ανώτατη Κομματική Σχολή του ΚΚΣΕ΄΄ στη Μόσχα επί τριετία και για δύο χρόνια στη Στρατιωτική Ακαδημία Μόσχας ΄΄Βοροσίλοφ΄΄ (όπου επίσης έχουν φοιτήσει ο Χαρίλαος Φλωράκης και ο ταξίαρχος ε.α. Στέφανος Παπαγιάννης).
 Η Μαρία Παπαδήμα, που παίρνει μέρος επίσης στη συνέντευξη αυτή, έχει φοιτήσει στη σχολή αξιωματικών του Δημοκρατικού Στρατού και κατέκτησε το βαθμό του ανθυπολοχαγού, συμμετέχοντας σε μάχες στη διάρκεια του εμφυλίου.

_______

Την πολύ ενδιαφέρουσα συνέντευξη την βρήκαμε στο ιστολόγιο "Κακαράς", και την δίνουμε λόγω μεγέθους σε μορφή pdf:

Βενετσανόπουλος: από Εύελπις Αντάρτης by Trash_200

Μερικές παρατηρήσεις για την διεύθηνση μίας μάχης (του συντρόφου Ν.Μπελογιάννη, Αντισυνταγματάρχη Πεζικού)

Σαν φόρο τιμής, μια και καμμιά φορά τα λόγια δεν φτάνουν, στην μνήμη του αγωνιστή κομμουνιστή Ν.Μπελογιάννη, παραθέτουμε ένα σχετικά άγνωστο, δικό του κείμενο από το περιοδικό "Δημοκρατικός Στρατός" του Ιούλη του '49, που δείχνει και μία άλλη πτυχή του μεγάλου αυτού ανθρώπου.

Θα συνιστούσαμε την εκτύπωση του προκειμένου να διαβαστεί, μια και πρόκειται για μία φωτογραφική ανατύπωση, μίας έκδοσης που πραγματοποιήθηκε με όλες τις δυσκολίες που μπορεί κάποιος να φανταστεί, εν μέσω μαχών στα βουνά του Γράμμου, και φυσικά δεν διεκδικεί δάφνες ποιότητας....

Μερικές παρατηρήσεις για την διεύθηνση μιας μάχης

30 Μάρτη 1946 -η «ξεχασμένη» ελληνική επανάσταση

το "εθνόσημο" του ΔΣΕ

Πόσοι αλήθεια θυμούνται πως σε αυτόν τον τόπο δεν έχει γίνει μία, αλλά δύο επαναστάσεις, με ημερομηνίες έναρξης μάλιστα, πολύ κοντινές μεταξύ τους; Η πρώτη την οποία άπαντες αναγνωρίζουν, άρχισε ως γνωστό τον Μάρτη (όχι φυσικά και στις 25) του 1821, και το εάν τελικά πέτυχε ή όχι τους σκοπούς της, είναι ένα ζήτημα που πιθανόν να μας απασχολήσει σε μελλοντική ανάρτηση. Εδώ θα ασχοληθούμε, κόντρα στο πνεύμα της ημέρας με την δεύτερη. Αυτή που άρχισε τα ξημερώματα της 30^ης προς 31^ης μάρτη του 1946, με την πρώτη επίθεση των παρτιζάνικων τμημάτων του μαχόμενου ελληνικού λαού εναντίον του σταθμού χωροφυλακής στο Λιτόχωρο.

Γιατί την αναφέρω σαν «ξεχασμένη»;

Γιατί τουλάχιστον 50 χρόνια μετά την λήξη της, οι αναφορές σε αυτήν ήταν μετρημένες με το σταγονόμετρο, ακόμη και από τον ίδιο τον οργανωτή και φορέα της, το ΚΚΕ. Επιπλέον γιατί ακόμη και σήμερα, ο χαρακτηρισμός του ένοπλου αγώνα του ’46-’49 σαν «επανάστασης», προκαλεί διχογνωμίες, πιο πολύ γιατί δεν άρχισε σαν συνειδητή πράξη ένοπλης ανατροπής, αλλά περισσότερο σαν αναγκαστική επιλογή αυτοάμυνας από την πλευρά των καταδιωκόμενων πλέον ΕΑΜιτών, από τους Εγγλέζους και τους πρώην συνεργάτες των Γερμανών που βρήκαν νέο αφέντη.

Φάλαγγα του ΔΣΕ

Αυτό βέβαια καθόλου δεν έχει να κάνει με το γεγονός, πως αυτός ο αγώνας εξελίχθηκε πολύ γρήγορα σε μία γνήσια λαϊκή-δημοκρατική επανάσταση, που δημιούργησε εκτός από τον στρατό της, τον ΔΣΕ, πρωτόγνωρες μορφές λαϊκής εξουσίας στα εδάφη της, ένα υγειονομικό σύστημα που θα το ζηλεύαμε και σήμερα, την οργάνωση της παιδείας για την εξάλειψη του αναλφαβητισμού, και πολλά ακόμη στρατιωτικά, πολιτικά και πολιτισμικά «θαύματα», μέσα στις δυσχερέστερες συνθήκες που θα μπορούσαν να υπάρξουν ποτέ.

Σαν σήμερα ο ελιγμός του ΔΣΕ στο Βίτσι

Ο ελιγμός στο Βίτσι

Υστερα από 70, σχεδόν μέρες, συνεχών και αδιάκοπων μαχών στη Βόρεια Πίνδο και κάτω από τον αρνητικό συσχετισμό δυνάμεων, ο ΔΣΕ υποχρεώθηκε σε υποχώρηση η οποία και έγινε συντεταγμένα με τον περίφημο ελιγμό των δυνάμεών του στο χώρο του Βίτσι, τη νύχτα 20 προς 21 Αυγούστου του 1948. Ο ελιγμός πραγματοποιήθηκε με τη δημιουργία ρήγματος στο μέτωπο του αντιπάλου στην Αλεβίτσα. Η ενέργεια του ρήγματος στέφθηκε με επιτυχία και ο ελιγμός ολοκληρώθηκε πλήρως το βράδυ της 21ης Αυγούστου με το πέρασμα στην περιοχή του Βίτσι και των τελευταίων δυνάμεων του ΔΣΕ που είχαν μείνει στα μετόπισθεν για να καλύψουν την υποχώρηση.
Ο ελιγμός στο Βίτσι έφερε παραζάλη στους αντιπάλους του ΔΣΕ και γράφτηκαν γι’ αυτόν διάφορα παραμύθια στη μετεμφυλιακή περίοδο.

Τέτοιες μέρες το 1948 γράφεται στα βουνά της Μακεδονίας μία από τος πιο λαμπρές και παράξενες σελίδες της παγκόσμιας στρατιωτικής ιστορίας.

Ενας ελαφρά οπλισμένος και με μηδενική δυνατότητα ανεφοδιασμού στρατός, ο ΔΣΕ βρίσκεται περικυκλωμένος από οχταπλάσιες περίπου μοναρχοφασιστικές δυνάμεις, άρτια εξοπλισμένες που διαθέτουν βαρύ πυροβολικό, άρματα μάχης και αεροπορία (ο πολλαπλασιαστής δύναμης είναι δηλαδή τουλάχιστον πάνω από 1/20 για τον στρατό της Φρειδερίκης).

Τέτοιες μέρες λοιπόν, αυτός ο περίεργος (το ¼  των μαχητών πρώτης γράμμης του περίπου ήταν γυναίκες) και εκπληχτικός στρατός που ονομάζεται ΔΣΕ, όχι μόνο καταφέρνει να ξεφύγει με μηδενικές ανθρώπινες και υλικές απώλειες από τον ατσάλινο κλοιό που τον περιβάλει, αλλά μόλις 20 ημέρες αργότερα αντεπιτίθεται και διαλύει κυριολεκτικά όλο το εχθρικό μέτωπο, προκαλώντας πανικό στους καλοταϊσμένους και υπερεξοπλισμένους αντιπάλους του.