Abellaruco en A Veiga.

O abellaruco (Merops apiaster) é un ave que como o seu propio nome indica se alimenta de abellas, aínda que tamén doutro tipo de insectos, que captura con gran mestreza no aire, de forma que en ocasións o seu voo pode resultar moi rechamante polas piruetas que pode chegar a realizar.

Na Galiza, o abellaruco avita exclusivamente o leste da comunidade, especialmente a metade oriental da provincia de Ourense, onde se atopan a meirande parte dos seus efectivos. Ave estival, migra a África unha vez rematado o período reproductor. 

Para a nidificación o abellaruco, que cría en colonias máis ou menos numerosas, constrúe ocos en taludes areosos ou arxilosos, de un modo bastante similar ás anduriñas das barreiras (Riparia riparia). 

Parece ser que no pasado o abellaruco acadou un rango de distribución maior que o actual, a´ñinda que a tendencia dos últimos anos parece indicar unha recolonización dos territorios perdidos.

Na imaxe, optida o pasado día 23 de xuño de 2015, apreciamos un exemplar pousado nun cable eléctrico, pousadoiro bastante habitual na especie, nas proximidades do pobo de Xares, no concello de A Veiga.

Águia peixeira no encoro das Portas.

O pasado día 22 de xuño de 2015 e na compaña de David, foi observado un exemplar de águia peixeira (Pandion haliaetus) no encoro das Portas, situado no concello de Vilariño de Conso, en pleno corazón do macizo central Ourensán.

A águia peixeira é unha ave rapaz que, como o seu propio nome indica ten unha alimentación básicamente baseada na captura de peixes, tamén outros animais acuáticos aínda que en menor medida. 

A poboación nidificante española leva anos en perigo de extinción e mesmo chegou a extinguirse como nidificante na parte continental da Península Ibérica nos anos oitenta do século XX. Recentemente, mediante un proxecto de reintroducción varias parellas asentáronse en hábitats fluviais de Andalucía.

Proxectos similares foron postos en marcha en diversos países de Europa occidental, algúns deles con bastante éxito. Esta poboación do Norte da Europa é migradora, a diferencia da poboación nidificante española, asentada nos arquipélagos balear e canario que é principalmente sedentaria e mariña.

Co aumento da poboación nidificante europea produciuse un paulatino aumento das observacións da especie na Galiza, tamén en augas interiores, neste último caso principalmente concentrada nos encoros da cunca Miño-Sil. Co paso dos anos a observación da especie tornouse regular coa observación incluso de exemplares non reproductores fora do perioda de invernada ou migración estricto. E observándose exemplares na maior parte das cuncas fluvias da provincia, como a do Limia ou a do Douro.

Parece ser este o caso do exeplar observado do encoro das Portas que, pousado nunha torreta de alta tensión, parecía agardar o momento oportuno para un novo lance de pesca, nun encoro situado entre serras que superan os mil metros de altitude. 

Picatorneiros mallado en Ourense.

"Picatorneiros" é un nome vernáculo xenérico para referirse aos paxaros carpinteiros na provincia de Ourense, onde tamén se escoitan nomes coma "pito", "peto", "picapau", etc.

No caso que nos ocupa referímonos a unha das especies más frecuentes nas fragas e masas forestais da provincia o picatorneiro mallado grande (Dendrocopos major). Amplamente distribuído pala maior parte da superficie da provincia, tamén podemos atopar outra especie emparentada con este o picatorneiros mallado pequeno (Dendrocopos minor) de distribución moito máis localizada e restrinxida. E tamén de menos tamaño, apenas o tamaño dun pardal.

O picatorneiros mallado grande habita en masas forestais, e a política forestal de repoboación con coníferas nas serras ourensás, favoreceu, e moito a esta especie especialmente.

Asemade podemos atopar esta especie, de maneira ocasional, en parques de cidades e vilas da provincia.

Nas imaxes, un exemplar atopado na ribeira do treito máis urbán do río Miño na cidade Ourense, hábitat onde a especie é moi frecuente noámbito local.

A garza branca, un novo integrante da fauna Ourensá.

Moitas veces neste blogue temos falado da extinción ou do lamentable estado de conservación dalgunha das especies que integran ou integraron a nosa fauna, de tal xeito que parecemos algo pesimistas en ocasións. Por iso non está de máis, de vez en cando, dar boas novas para ver que existe e é posibel un futuro mellor para o meio natural da nosa provincia.

Vaiamos pouco a pouco e contestualicemos, na medida do posibel, esta entrada, xa que de vez en cando é preciso facer algo de historia...

Alá polo final do século XIX e o XX puxéronse de moda as plumas nos sombreiros das damas da alta sociedade Europea e Americana, estas plumas eran, habitualmente, aquelas que certas especies de garzas posúen na época de celo. Así produciuse unha presecución implacabel nas colonias de cría de ardeidos de toda Europa continental, que deu por resultado a desaparición de moitas delas. E polo tanto a diminución dramática en moitos casos das súas poboacións, que se tiveron que afrontar asemade, á destrucción do seu hábitat natural. Xa que durante o século XX foron desecadas multitude de zonas húmidas.

Co avance dos tempos, e o troco de conciencia ecolóxica, os ardeidos foron protexidos na maior parte dos países europeos, recuperándose gran parte das colonias Centroeuropeas de diferentes especies, que son, as que integran a maior parte do continxente invernante da Península deste tipo de especies.

Así, nos finais do século pasado a garza branca (Egretta alba) comezou a deixarse ver pola península Ibérica, chegando a críar pouco tempo despois. Nese tempo tamén comezaron a verse os primeiros exemplares invernantes na Galiza, pero non foi até ben entrado o século XXI cando se comezaron a ver os primeiros exemplares invernantes en Ourense, primeiro no val do Miño e , posteriormente na Limia.

Na actualidade a invernada desta especie na provincia de Ourense pode considerarse escasa aínda que regular, e en constante aumento, proba delo son os tres exemplares, como mínimo, que invernadon na ZEPA da Limia a pasada tempada.

Así o que estamos a contemplar na actualidade é a recolonización por parte desta especie, de parte do terreo que perdeu históricamente a causa da persecución directa por parte do home, e debemos festexar este feito, e desexar que se repita con outras das especies que se extinguiron pola mesma causa no noso entorno máis inmediato.

Nas imaxes podedes apreciar varios dos exemplares obervados entre o final de 2014 e o comezo de 2015 no espazo natural das Areeiras da Limia, a cabalo entre os concellos de Vilar de Santos e Sandiás.

Unha cegoña anelada na limia.

Como xa observaríades, nos derradeiros meses a miña actividade blogueira foi bastante escasa, tanto por falla de tempo, como por falla de motivación, pero neste momento persoal de cambio e veolución, chegou o mento de dar saída ao arquivo fotográfico almacenado. 

Non fai falla dicir, seguramente, que a miña actividade bicheira se verá trasladada en breve á provincia de pontevedra, pero aínda non decidín como vou a facer con ese tema, aceitanse suxestións...

Vaiamos ao grao, que eu deseguida me vou polas polas....hahaha, seguro que tamén a vós vos soa ese xogo de palabras que o meu mestre de galego facía con esas verbas e aquelo do oso do oso....

O pasado mes de xaneiro recivín a visita de David Alvarez, autor do magnífico blogue "Naturaleza Cantábrica". Xa sabes David que agora agárdote en Vigo. Xuntos demos unha volta polo sempre sorprende espazo natural das Areeiras da Limia, incluído dentro da ZEPA da Limia, trátase dun conxunto de lagoas producidas pola actividade mineira de extracción de area, e que, naturalizadas con posterioridade, pasan por ser unha das zonas húmidas máis interesantes do interior galaico.

Ese día, o pasado 3 de xaneiro de 2015, atopamonos cun exemplar de cegoña branca (Ciconia ciconia), bastante maltreito por certo, anelado nunha das pistas a carón dunha das areeiras da Limia. Sei que esta información perde validez ao non dala no momento, pero bueno, ahí están as imaxes que testemuñan o encontro con este animal.

Papamoscas negro y gris en Ourense

Unha das aves máis frecuentes do paso postnupcial é sin dúbida o papamoscas negro (Ficedula hypoleuca), que durante os meses de setembro e outubro faise omnipresente na nosa provincia de Ourense. Parece nestes días que non hai un recuncho no que non voe o papamoscas ou o seu parente o papamoscas gris (Muscicapa striata) do que falamos recentemente e que se presenta menos abondoso.

Nas primeiras imaxes un papamoscas negro fotografado no barrio do Vinteún, nas catro últimas e con tupé a lo "Elvis" estriado un papamoscas gris fotografado en Santa Cruz de Arrabaldo nos pasados días.