Με ένα kindle χάνομαι

Έχω υπάρξει ένθερμη οπαδός τους χαρτιού. Διαβάζω από τότε που έμαθα ανάγνωση ό,τι πέσει στα χέρια μου, έχω υπάρξει σαβουροαναγνώστρια, έχω διαβάσει πολύ για σχολείο, για πτυχίο, για μεταπτυχιακό, διαβάζω πολλές ώρες μέσα στην ημέρα και τώρα που μεγάλωσα, fiction και non-fiction, στο χαρτί και στην οθόνη. Με λίγα λόγια η ανάγνωση- και η γραφή- ορίζουν τη ζωή μου. Κι έχω υπάρξει ένθερμη οπαδός των υπολογιστών από τα μικράτα μου, από τότε που προγραμματίζαμε στη gwbasic να φτιάχνει χριστουγεννιάτικα δέντρα με αστεράκια σε λούπες, και δίναμε εντολές dir στο dos, μέχρι τώρα, που τα κοινωνικά δίκτυα τρώνε τη μισή ζωή μας. Γράφω σχεδόν πάντα στον υπολογιστή, δεν έχω γράψει ποτέ πεζό με το χέρι, έχω γράψει όμως ποίηση στην εφηβεία μου, και συνεχίζω να γράφω, αυστηρά σε χαρτί με μολύβι. 

Γιατί τα λέω όλα αυτά; Μα γιατί άργησα πολύ, με αυτά τα δεδομένα, να αποκτήσω e-reader. Στην Ελλάδα, που η κουλτούρα της ανάγνωσης δεν είναι εξαιρετικά διαδεδομένη, και οι εκδόσεις των βιβλίων είναι – οι περισσότερες- πανέμορφες και προσεγμένες, οι e-readers δεν έχουν μεγάλη πέραση. Για την ακρίβεια τους περισσότερους πρέπει να τους παραγγείλεις από το εξωτερικό, χωρίς να τους έχεις δει ποτέ, κάπως στα τυφλά, ρωτώντας γνώμες φίλων. Έτσι, πριν από δυο χρόνια πήρα ένα kindle paperwhite μετά από σχετική ερώτηση στο γκρουπ. Και θα σας πω την εμπειρία μου από αυτό το μαραφέτι. 

Διαβάζω λοιπόν στο εν λόγω γκατζετάκι όταν είμαι σε διακοπές ή μετακινούμαι, κυρίως Αγγλικά- σπανιότερα Γαλλικά και σχεδόν ποτέ στα Γερμανικά· στα Ελληνικά δε ακόμα λιγότερο. Διαβάζω μέσα στο σπίτι στο kindle στις εξής τρεις περιπτώσεις: 

1. Το βιβλίο δεν έχει μεταφραστεί ακόμα στα ελληνικά 

2. Το βιβλίο είναι πανάκριβο στα ελληνικά και τσιγκουνεύομαι 

3. Το βιβλίο έχει μεταφραστεί κακά στα ελληνικά και το ξέρω. Ή το μαθαίνω στην πορεία, οπότε το κατεβάζω για να μην χάσω την συνέχεια. 

Από αυτή την άποψη, συνεχίζω να διαβάζω κατά 90% χάρτινα, και το kindle έχει χάσει πανηγυρικά. Το βασικό μου πρόβλημα είναι πως τα ελληνικά e-books είναι είτε ανύπαρκτα είτε πανάκριβα, και μιας και η ελληνική γλώσσα είναι η μητρική μου, και επιθυμώ μάλιστα να συγγράφω σε αυτή, την προτιμώ όταν διαβάζω. 

Το kindle paperwhite δυσκολεύεται με τα pdf, τα διαβάζει μεν, αλλά τα σελιδοποιεί άσχημα και δεν σε αφήνει να αλλάξεις το μέγεθος της γραμματοσειρές, κι αυτό στην ώριμη πρεσβυωπική ηλικία που βρίσκομαι είναι αποτρεπτικό. Επίσης από e-books διαβάζει μόνο mobi, άρα αν το έχεις σε άλλο format πρέπει να το μετατρέπεις, κάτι που για κάποιους ελληνικούς εκδοτικούς οίκους θεωρείται παράνομο, ακόμα κι αν έχεις αγοράσει πλήρως νόμιμα το βιβλίο τους, οπότε απαιτεί μια – παράνομη- διαδικασία ακόμα. Κι εκεί αρχίζει το σιχτηρικλίκι, εμ πλήρωσα, εμ θα παρανομήσω. Βρε μπας και να παρανομήσω έτσι κι αλλιώς. Επίσης, η οθόνη του kindle δεν ισοδυναμεί με μια σελίδα τυπωμένου βιβλίου ακόμα κι αν τα γράμματα είναι πολύ μικρά. Που πρακτικά σημαίνει πως ψυχολογικά το βιβλίο φαίνεται μεγαλύτερο, πρέπει να γυρίσεις περισσότερες σελίδες, και για τον ψυχαναγκαστικό εαυτό μου είναι πρόβλημα. 

Τώρα πάμε στα θετικά. Αν όλα πάνε καλά δηλαδή κι έχεις στο kindle σου ένα mobi αγορασμένο από το amazon. Η ανάγνωση είναι πολύ βολική, τα μάτια δεν κουράζονται, μπορείς να αγοράσεις επιτόπου το βιβλίο που θέλεις χωρίς καμία καθυστέρηση, διαβάζεις τη νύχτα χωρίς λάμπα και δεν ενοχλείς τον διπλανό σου, διαβάζεις χωρίς πρεσβυωπικά γυαλιά αφού η γραμματοσειρά προσαρμόζεται, δεν χρειάζεσαι σελιδοδείκτες, δεν χρειάζεσαι σημειωματάρια, δεν χρειάζεσαι λεξικό- είναι όλα ενσωματωμένα-, δεν κουβαλάς δέκα βιβλία στις διακοπές, ειδικά αν πηγαίνεις με αεροπλάνο, δεν γεμίζεις κι άλλο χαρτί στο σπίτι που έχει ήδη παντού ξέχειλες βιβλιοθήκες. 

Σε γενικές γραμμές το kindle μου πιάνει σκόνη, κι οι βιβλιοθήκες μου επεκτείνονται, κοντεύουν να μας καταβροχθίσουν. Δεν έχω κανένα σοβαρό φετίχ με το βιβλίο ως αντικείμενο, δεν το μυρίζω, δεν το κρατάω άθικτο, αντίθετα το τσακίζω, σημειώνω, το κάνω δικό μου. Μου αρέσει που το σπίτι μου είναι γεμάτο βιβλία, αλλά σιγά σιγά μπουκώνω, δεν θέλω να τα κρατάω όλα, δεν μπορώ με τόσες στοίβες τριγύρω. Βαριέμαι να απαντάω και στο πανέξυπνο ερώτημα «τα έχεις διαβάσει όλα αυτά;». Προς το παρόν όμως για μένα ο e-reader δεν είναι η λύση, δεν καταφέραμε να αγαπηθούμε. Ίσως στο επόμενο γκατζετάκι. 

                                                                      Κατερίνα Μαλακατέ

To kindle από (σχετικά) κοντά

Το Σάββατο που μας πέρασε ο Μιχάλης Καλαμαράς, ή αλλιώς γνωστός ως ηλεκτρονικός αναγνώστης, διοργάνωσε μια μικρή μάζωξη για καφέ και γνωριμία με το kindle. Εγώ ως άσχετη- δεν είχα δει ως τότε kindle στη μούρη- αποφάσισα να το τολμήσω και να πάω. Πέρα λοιπόν από τις όποιες ψυχολογικές ενστάσεις μου, o e-reader είναι  ένα όμορφο μαραφετάκι, η οθόνη του δεν κουράζει, το εσωτερικό του φως σε βοηθά τη νύχτα στα αεροπλάνα, τα βαπόρια, τα τρένα και τα λεωφορεία, είναι μια ελαφριά κομψή συσκευή που μπορείς να έχεις στην τσάντα σου μαζί με το άρωμά σου. Είναι όμως αυτή η συσκευή βιβλίο; Η απάντηση είναι όχι- τουλάχιστον ακόμα.

Δυο βασικοί περιορισμοί κάνουν τον e-reader απρόσιτο στην ελληνική αγορά. Για αρχή τα e-books των περισσότερων ελλήνων εκδοτών –τη εξαιρέσει δυο εξ αυτών- είναι κλειδωμένα με αποτέλεσμα να μην μπορούν να διαβαστούν στο kindle παρά μόνον αν κανείς μπει στο κόπο παράνομα να τα ξεκλειδώσει. Δηλαδή δίνεις τα ωραία σου λεφτά για να αγοράσεις το βιβλίο (σε τιμή όχι και φοβερά μειωμένη σε σχέση με τη χάρτινη έκδοση) και μετά το διαβάζεις παράνομα στη συσκευή σου. Ε; Το δεύτερο είναι ακόμα χειρότερο, κανένα χειροπιαστό τούβλινο κατάστημα δεν πουλά καμία συσκευή e-reader στην Ελλάδα. Αν θέλεις να το δεις πριν το πάρεις πρέπει να έχεις κάποιον φίλο που να το έχει ή να πας σε μια μάζωξη του Μιχάλη, όπως εγώ. Φέξε Μάη μου να φας τριφύλλι.

Αν τώρα είσαι διατεθειμένος να δώσεις λεφτά από την πιστωτική σου κάρτα για να πάρεις μια συσκευή που δεν έχεις δει και ακουμπήσει πριν και να διαβάζεις κυρίως στα αγγλικά, τότε έχει σαφώς χρησιμότητα. Το ίδιο αν εκπονείς κάποια εργασία που απαιτεί πολύ reference στα αγγλικά που βαριέσαι να κουβαλάς μαζί σου. Για μας του υπόλοιπους μελανωμένους χαρτοπόντικες η συσκευή στέκει μόνον σα gadget, ένα όμορφο βοήθημα που που και που δίνει ευχαρίστηση, αλλά δεν πρόκειται να είναι η βασική πηγή ηδονής. Αν στο μέλλον αρθούν οι περιορισμοί της ελληνικής αγοράς, πιθανολογώ πως δε θα γλιτώσουμε από τους e-readers στη ζωή μας. Αν είναι καλό ή κακό μένει να αποδειχθεί. Για το παρόν πάντως, παραμένω αμετάπιστα χαρτική.

Υ.Γ. Η φωτό είναι κλεμμένη από ανάρτηση του Μιχάλη και εννοείται πως τον ευχαριστώ για την ευκαιρία να δω τη συσκευή από κοντά. 

Αυτόν τον e-reader ποιός θα τον πάρει;

Κοιτάζω τις βιβλιοθήκες μου και δυσκολεύομαι να πιστέψω πως όλα αυτά τα βιβλία είναι δικά μου, πως τα έχω διαβάσει κι έχω ζήσει μαζί τους από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου. Όπως κάθε βιβλιόφιλος που σέβεται τον εαυτό του έχω μια στοίβα με αδιάβαστα που μεγαλώνει ή μικραίνει ανάλογα με τα οικονομικά, ποτέ όμως δεν είναι δυσανάλογα μεγάλη σε σχέση με τα διαβασμένα. Με άλλα λόγια δεν είμαι συλλέκτης βιβλίων, δεν τα κυνηγάω στα παλαιοβιβλιοπωλεία για να τα σωρεύσω και να μην τα διαβάσω, δεν τα έχω τρόπαια, συχνά δεν ασχολούμαι με τις εκδόσεις, δε με νοιάζει καθόλου το χαρτί, το εξώφυλλο, ο τρόπος που είναι τοποθετημένα. Αγαπώ τις ιστορίες τους, τους ήρωες, τα νάζια της γραφής τους, όμως δεν είμαι φανατικός συλλέκτης του αντικειμένου. Τότε γιατί αντιστέκομαι τόσο στην ιδέα ενός ηλεκτρονικού αναγνώστη;

       Στην αρχή κρυβόμουν πίσω από τον αστιγματισμό, ό,τι φωτίζεται μου δημιουργεί δυσκολία∙ τώρα όλοι με διαβεβαιώνουν πως τέτοιο θέμα δεν υπάρχει, πως το ηλεκτρονικό χαρτί δεν κουράζει, πως ίσα ίσα κάνει την ανάγνωση ευκολότερη, και ίσως και πιο πλήρη με την άμεση πρόσβαση στο ίντερνετ. Έπειτα αποφάσισα πως τα ηλεκτρονικά μαραφέτια είναι για κείνους μόνον που μετακινούνται με τα ΜΜΜ και δε θέλουν να σέρνουν μαζί τους ογκόλιθους. Μάλλον κι αυτό ήταν ψέματα. Τώρα κρύβομαι πίσω από την τιμή τους, περιμένω εκείνο το καλύτερο μοντέλο που θα αρχίσει να διατίθεται στη χώρα μας – αλλά μπορεί και να (ελπίζω πως θα) αργήσει- ανησυχώ για τη χρήση της πιστωτικής στο διαδίκτυο, και άλλα τέτοια

       Ο πραγματικός λόγος είναι εγωιστικός. Τα βιβλία που διάβασα στην εφηβεία από την δανειστική βιβλιοθήκη του σχολείου, κι ας ήταν πολλά, τα θεωρώ  χαμένα. Δεν τα βλέπω κάθε μέρα και για αυτό δεν υπάρχουν. Έτσι θα είναι και με έναν ηλεκτρονικό αναγνώστη, θα έχω τις ευκολίες του, το διάβασμα θα στοιχίζει λιγότερο, αλλά θα λείπει η φυσική παρουσία των βιβλίων, η πρώτη ματιά το πρωί με τον καφέ. Κι ας μην τα λογαριάζω μετά, ας τους τσακίζω τις ακρούλες, ας τα στοιβάζω στην αποθήκη, ας τα χρησιμοποιώ για να στηρίζουν το κομοδίνο- κάποτε τα είχα ακόμα και σα στόπερ για να μην χτυπάει η πόρτα. Τα θέλω κοντά μου.

* Το κείμενο δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο ηλεκτρονικό λογοτεχνικό περιοδικό Bookstand.

Περί ηλεκτρονικής ανάγνωσης....

Τον τελευταίο καιρό τριγυρίζω τη σκέψη να πάρω έναν e-reader. Επί της αρχής δεν είμαι αντίθετη, η ιδέα ενός βιβλίου που να τα περιέχει όλα, εξάλλου, ίσως να είναι η φιλοσοφική λίθος κάθε βιβλιόφιλου. Από την άλλη, ούτε καν διηγήματα δεν έχω καταφέρει να διαβάσω σε οθόνη υπολογιστή, η φωτεινότητά του, η τάση μου στις ημικρανίες, η εύκολη διάσπαση της προσοχής που με χαρακτηρίζει μετά τα είκοσι πέντε και ο έμφυτος φόβος για ό,τι διαφορετικό, ως τώρα με συγκρατούν.

            Διαβάζοντας τις εμπειρίες των χρηστών των ηλεκτρονικών αναγνωστών στον e-anagnostis έχω να παρατηρήσω πως εγώ δεν διαβάζω σχεδόν ποτέ έξω από το σπίτι, δεν μετακινούμαι με μέσα μαζικής μεταφοράς, δεν με τρομάζουν τα ογκώδη «τούβλα» που τα σέρνω από καναπέ σε κρεβάτι και συνήθως στις ολιγοήμερες διακοπές μου το καλοκαίρι τεμπελιάζω και δεν διαβάζω τίποτα. Άρα ο μόνος καλός λόγος που μου απομένει είναι η έλλειψη χώρου. Αυτό είναι ένα πραγματικό πρόβλημα, από τη στιγμή που υπάρχουν ήδη βιβλία που μετακόμισαν στην βιβλιοθήκη της αποθήκης, κοινώς δεν θα τα ξαναδώ ποτέ, δυο λύσεις βλέπω ή το bookcrossing ή τον ηλεκτρονικό αναγνώστη. Πάντως στα βιβλία που έχω κοντά μου, όλο ρίχνω και καμιά ματιά, ενώ υποθέτω πως με τα αποθηκευμένα στη μνήμη δεν θα ασχοληθώ ποτέ ξανά. Το μέλλον του διαβασμένου βιβλίου είναι η λήθη.

            Τα επιστημονικά άρθρα για την δουλειά μου, μου είναι πολύ εύκολο να τα διαβάσω σε ηλεκτρονική μορφή, κάτι που δυσκολευόμουν να κάνω παλαιότερα εν μέσω μεταπτυχιακού. Υποψιάζομαι πως αυτό είναι γιατί τότε χρειαζόμουν τις λεπτομέρειες ενώ τώρα μόνο τη γενική εικόνα. Κι αυτό φοβάμαι και για την ηλεκτρονική ανάγνωση, πως θα ευνοήσει την ανάγνωση fast food κι εγώ είμαι ήδη γρήγορη, τσαπατσούλα, ανυπόμονη. Ήδη αν χάσω την προσοχή μου διαβάζω διαγώνια.

            Είναι και θέμα καθαρής ψωροπερηφάνιας, τώρα όποιος μπαίνει στο σπίτι ακόμα κι αν δεν το σχολιάσει, κοιτά τα βιβλία που στοιβάζονται στις δυο βιβλιοθήκες εντός σπιτιού, θέλει κάτι να δανειστεί, κάτι να διαβάσει στα πεταχτά ή απλά να σχολιάσει «Τα έχεις διαβάσει όλα αυτά;» Η απάντηση είναι «Όχι, βλέπεις εκείνη τη στοίβα, είναι τα αδιάβαστα. Ακόμα….». Στην ανάγνωση το μέγεθος μετράει.

            Είμαι σίγουρη πως στο εγγύς μέλλον δεν θα τη γλιτώσω, η ευκολία ενός τέτοιου gadget, η ευχέρεια να αγοράσεις όποιο βιβλίο θες μες στη νύχτα και να το διαβάσεις επιτόπου, η εξοικείωσή μου με τα ηλεκτρονικά μέσα (παίζει ρόλο πως δεν το φοβάμαι το μαραφετάκι, έχω την αίσθηση πως όποιο ηλεκτρονικό πράγμα και να πιάσω στα χέρια μου θα ξέρω να το χειρίζομαι σε ένα μισάωρο, η ψωνάρα), θα με οδηγήσουν τελικά σε ένα – φθηνό- τέτοιο εργαλείο. Από την άλλη, έχω ένα κινητό αυστηρά για κλήσεις και μηνύματα που δεν μπαίνει στο ίντερνετ, δεν έχω mp3 player, βαριέμαι να μάθω πως δουλεύει το home cinema. Οπότε μπορεί και να την σκαπουλάρω.