ECHTE WINTERS, BESTAAN ZE NOG? - REAL WINTERS, DO THEY STILL EXIST?

Vanmorgen in de tuin  /  This morning in the garden.

Een echte winter? Nee, die hebben we de laatste paar jaar niet meer gehad. Helaas, moet ik zeggen, want sneeuw en ijs prefereer ik veruit boven de druilerige, modderige wintermaanden die we nu hebben.
Vanmorgen zag het er boven verwachting toch nog een beetje winters uit, het had een enkel graadje gevroren, er lag zelfs een flinterdun laagje ijs op de vaart, dat hebben we deze winter nog niet meegemaakt.
Dit in tegenstelling tot afgelopen zondag, het regende de hele dag. Zo kwam het mooi uit dat we die dag hadden uitgekozen om een bezoek te brengen aan de tentoonstelling 'Echte winters' in het prachtige Teylers museum, het oudste museum van Nederland. Na een kop koffie met taart bij vrienden, gingen we met z'n vieren richting Haarlem waar we de wereld van echte winters binnentraden. Gelukkig dat die in onze 19de-eeuwse Nederlandse schilderkunst nog wel bestaan.

De 'Schelfhoutjes' waren hier wel mijn favorieten.  Zoals aangegeven in het museum, was Andreas Schelfhout (1787-1870) een van de meest gevierde en invloedrijke landschapsschilders van zijn tijd. Toen hij merkte dat hij met zijn ijsgezichten meer succes had dan met landschappen of andere onderwerpen, legde hij zich hier op toe.
Schelfhout kon als geen ander een winterse sfeer oproepen: diepzwart spiegelend ijs, ferme schaatssporen. Het grappige is dat hij bewust koos voor genoeglijke momenten bij aangenaam zonnig winterweer, nooit valt er iemand, laat staan dat er iemand door het ijs zakt.  Eigenlijk  wel jammer dit zou de schilderijen meer spanning geven. Door het ijs zakken hoeft niet dat is te eng, maar wel leuk om eens een valpartij op een schilderij te zien, lekker hilarisch.  In het echt gebeurt dat toch ook? Zelf heb ik heel wat smakkers gemaakt, ook met minder prettige gevolgen. Hieruit zul je wel begrijpen dat ik (nog steeds) tamelijk wild ben en niet bang om te vallen, het wordt echter gezien mijn leeftijd wel een keer tijd om op te letten.

De romantische stijl van Schelfhout is geïnspireerd door die van 17de-eeuwse meesters als Ruisdael en Van Goyen.  Zijn winterlandschappen en die van zijn vele leerlingen waren zo populair dat ze al tijdens zijn leven liefkozend 'schelfhoutjes' werden genoemd.

Ice Scene with mill (1856) - Andreas Schelfhout

A real winter? I'm afraid we have not had a real winter the last few years. I'm so sorry to say, because I prefer snow and ice far above the drizzly, muddy wintermonths we have now.
Beyond expectation this morning showed a little bit of winter with temperatures just below zero. There even was a thin layer of ice on the canal in front of our house, the first time this winter.
This is in contrast with last Sunday, when it was raining all day.  So it was nice that we had chosen that day to visit the exhibition 'Real winters' in the beautiful Teylers museum, the oldest museum of our country. After coffee and cake with our friends, we drove together to Haarlem where we entered the world of real winters.  I'm so happy these winters still exist in our 19th-century Dutch paintings.

The 'little Schelfhouts' were my favorites. As described in the museum, Andreas Schelfhout was one of the most celebrated and influential landscape painters of his day. When he noticed that he was having more success with his ice scenes than with landscapes or other subjects, he decided to specialize in this sub-genre.
No one could convey a wintry atmosphere better than Schelfhout: glistening yet-black ice, sharp skating tracks.  I think it's funny that he expressly confined himself to happy scenes, in pleasant sunny winter weather, no one ever stumbles, let alone falls through the ice. Actually a pitty, the paintings should be even more exciting. Falling through the ice is not needed, that's too scary but to see a fall on the ice on a painting must be hilarious. This also happens in real life. I had lots of crashes on the ice, also with unpleasant consequences. From this you will understand that I'm (still) rather wild and not afraid to fall, however, considering my age it's time to be more careful.

Schelfhout's Romantic style was inspired by that of 17th century masters like Ruisdael and Van Goyen. His winterlandscapes and those of his many pupils were so popular that they were affectionately referred to, even during his lifetime, as 'little Schelfhouts'.

Houtsprokkelende mannen bij een duwslede op een bevroren poldervaart (1826) - Andreas Schelfhout.
Dit vond ik het mooiste schilderij van deze speciale tentoonstelling.

Wood gathering men by a push sledge on a frozen polder canal (1826) - Andreas Schelfhout.
Above painting was my favorite on this special winter exhibition.

IJsvermaak, ca. 1905 - Willem Bastiaan Tholen (1860-1931)

Dit is een heel andere stijl maar ook heel plezierig om naar te kijken. Zoals onder het schilderij stond: 'Je gaat bijna meebewegen in het ritme van de schaatsers'. 

This is a totally different style of painting but also very pleasant to look at. As was mentioned under the painting: 'You are almost moving with the rhythme of the skaters'.

Hierboven en onder zijn stukjes uitgelicht uit het grote schilderij Winterlandschap (1837), van Barend Cornelis Koekkoek (1803-1862).
Koekkoek was een van de begaafdste landschapsschilders van zijn tijd.

Above and below are parts of the large painting Winter landscape (1837) of Barend Cornelis Koekkoek (1803-1862).
Koekkoek was one of the most talented landscape painters in his time.

Nadat we niet alleen de 'Echte Winters' schilderijen bezichtigd hadden, maar ook de zalen met de eigen collecties en het gebouw zelf, lunchten we nog gezellig in Haarlem. Na afloop dronken we tot besluit bij onze vrienden op de 'Echte Winters' met een glas Glühwein; tegen de ramen kletterde de regen......

After watching the 'Real Winters' paintings, the halls with own collections and the building, we had a pleasant lunch in Haarlem. We finished this enjoyable day with our friends and a glass of Glühwein on the 'Real Winters'; on the windows the rain clattered.......

Terug naar eigen tuin. Hoe wisselvallig kan het weer zijn. Hoewel er heel veel regen valt de laatste tijd, hebben we tussendoor ook wondermooie dagen met zon én hoge temperaturen of zoals vandaag zon én lagere temperaturen.  Eén ding is een feit, de tuin is nat en zompig. Vanmorgen viel het wel mee door de nachtvorst maar vanmiddag is het weer drassig en sop ik op mijn laarzen door het gras.

Back to own garden. How changeable is the weather. Although we had a lot of rain the last months, we also had wonderful days with sun and high temperatures or like today sun and lower temperatures. One thing is a fact, the garden is wet and muddy. This morning was not so bad by frost but in the afternoon it's soggy again and I'm soaking on my wellies in the grass.

- de regenmeter - 

Van mij mag het nog even zulk weer blijven, maar na donderdag wordt het weer herfstachtig met regelmatig regen en een stevige zuidwestenwind. Ach ja.....de tuin kan wachten.

It should be nice to keep this weather for some time, but after Thursday it will be again like autumn with regular rain and a strong southwest wind. Oh yeah....the garden can wait.

KLIMOP

Met klimop heb ik een haat liefde verhouding.  Het voordeel van klimop is dat ze bijna op alle plaatsen wil groeien waar andere planten niet gedijen.  Als bodembedekker onder bomen of op taluds is ze onovertroffen, zeker als je er voorjaarsbollen tussen poot, zoals narcissen, boshyacinten of sneeuwklokjes. Ook is ze ideaal als altijdgroene klimmer tegen oude muren, schuttingen of hekwerk. Klimop past in elke tuin van cottagetuin tot formele tuin, van wilde tuin tot minimalistische tuin.
Toch wordt hij door mij ook gevreesd, omdat hij na eenmaal te zijn aangeslagen een woeste groeier is. Het is voortdurend opletten en snoeien.  Op verschillende plaatsen heb ik diverse soorten klimop in de tuin, langs het water voor het huis, onder de hortensia's, onder bomen op moeilijk bereikbare plaatsen, tegen betongaas hekken en langs trapjes.  Het staat mooi groen, vooral in de winter;  maar juist in de winter als ik er soms naar kijk, breekt het angstzweet me uit. Dan zie ik in mijn dromen een huis overwoekerd met klimop, een tuin overwoekerd met klimop tot in de hoogste bomen. Ik droom er niet alleen van, maar ben ook overtuigd dat wanneer ik 2 tot 3 jaar niet regelmatig zou snoeien, dit echt gaat gebeuren. Help ik stik in de klimop!

De Hedera helix 'Arborescens', bloeit in september en kan in enkele jaren tot een flinke struik uitgroeien.

Het is moeilijk kiezen bij de klimop want er bestaan veel soorten en honderden cultivars met klein of groot blad, bijna ovaal of sterk ingesneden, in diverse tinten groen of bontgekleurd, met zwarte, gele of zelfs oranje bessen, sterk- of zwakgroeiend. De meest gebruikte klimop is de Hedera helix welke prima winterhard is.

Klimop heeft een rijke geschiedenis. Ze was al bekend bij de Egyptenaren, Grieken en Romeinen. In die tijd was het als een symbool van ongestoorde harmonie, eeuwigdurende jeugd en kracht.  Ook was klimop het symbool van de wijngod Dionysus of Bacchus die met klimopranken i.p.v. wijnranken werd afgebeeld.  Bij feestmaaltijden droegen de helden klimopkransen op het hoofd om het koel te houden en de hoofdpijn te verdrijven.

Klimop

Ik heb 'n tuin met dahlia's

met rozen en azalea's

maar ik volg met aandacht de klimop

die zoekt het altijd hogerop.

                                                                                              - Toon Hermans-

Ivy

I have a garden with dahlias

with roses and azaleas

but I follow with interest the ivy

which always submit the case to a higher place.

                                                                                                   -Toon Hermans-

Nog een leuke anekdote betreffende klimop komt voor in het middeleeuwse verhaal van Tristan en Isolde. Op de graven van hun beiden, die door de kerk waren gescheiden, groeide een klimoptakje. Deze werkten zich tegen de kerkmuur omhoog en verenigden zich boven op het kerkdak als symbool voor een tot boven de dood uitstijgende liefde.  Is dat niet romantisch?!

In de Victoriaanse tijd stond de klimop voor TROUW:   De klimop hecht zich vast rond bomen en blijft zelfs de boom trouw als hij wordt omgehakt. Dan valt de klimop ook en hij blijft zelfs de verdroogde stronk omhelzen totdat zijn eigen leven voorbij is.  Deze standvastigheid betekent pure liefde en echte vriendschap. Trouw was zeer belangrijk bij de Victorianen. Een populair cadeautje in die tijd was een vriendschapsbroche: kleine metalen staafjes, omwikkeld met klimop.
Ook speelt klimop een symbolische rol in Victoriaanse schilderijen.  In "The Long Engagement" van Arthur Hughes ontmoet een stelletje elkaar onder een boom waar klimop tegenaan groeit, dit betekent dat ze een lange verloving zullen hebben.

Er is ook een schilderij van Philip Calderon, "Broken Vows",  waar de klimop een heel andere betekenis heeft. Een vrouw ziet door een gat in een hek hoe haar geliefde flirt met een ander meisje en haar verleidt met een rozenknop. Tja, dan stelt trouw niets meer voor.

 In het leuke boekje "De Vreugde van het Landleven" van Edith Holden, staat het volgende klimop gedicht :

De klimop zendt 

Zijn groene rank

O'er de grond

Van boom tot boom;

Of zendt de rank

Met willekeur

Langs iep en es en els omhoog.

En rondom de stam

Een netwerk weeft,

Fantastisch; elke tak met blad,

Divers van vorm, kronkelt versierd

Met half gevormd'

Knoppen bleekgroen.

Van onze bloemen is klimop

Een van de laatst' en hij vertoont

Zijn bleke bloem en rijpt zijn zaad

Zo zwart en glimmend, en hij voedt

Blind voor het vriezend winterweer

De kleine vogels met zijn gift.

De klimop, schoonste plant die op

Nabije bomen, stam en tak

Bedekt met bladeren vol glans

En zeer hardnekkig kronkelend

En 't anders naakte bostoneel

Bedekt met kleding

Fris en groen. 

                                                                                            -Bishop Mant-

En hier dan "De Vreugde van het Landleven"  naast mijn eerste kerststuk wat we gisteren met de tuinclub maakten alvorens we aan onze gezellige Kerstlunch begonnen. (Pa is weer wonderbaarlijk opgeknapt, hij heeft kennelijk vele engeltjes, dus we gaan de kerstversieringen voor de dag halen)