Mostrando entradas con la etiqueta Ursus arctos. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta Ursus arctos. Mostrar todas las entradas

martes, 3 de enero de 2017

Mamíferos: poñémonos ó día

Agora que entramos no 2017, podemos dicir que o 2016 foi un ano sen moita actividade neste blog. Isto é un feito, pero non por iso deixamos de recompilar cousiñas, propias ou de compañeiros, que iremos amosando ó seu debido tempo e que nesta primeira entrega imos adicar ós mamíferos

Case por obriga debemos comezar polo oso pardo cantábrico Ursus arctos . Estamos abraiados pola presenza cada vez menos esporádica desta especie en Ancares. E que o ano 2016 probablemente fora o mellor ano que se recorde, desde a súa case extinción nos Ancares galegos, de rexistros de oso pardo. Iso si, de momento a cría segue sen poderse confirmar en Galicia. Amósovos un par de fotografías:
Primeiro un fotograma dun vídeo dun exemplar probablemente macho adulto que foi gravado mediante fototrampeo no val do Rao o 21 de xuño de 2016 (Navia de Suarna). Xa que o propietario do cortín fixo público nas redes sociais este feito cun fotograma do mesmo vídeo do que estamos falando, penso que non pasa nada se eu tamén o fago. Este oso tivo un curioso comportamento xa que achegouse ó pastor eléctrico recentemente colocado, tras ataques previos ás colmeas, para sen sequera tocalo darse a volta e volver por onde viñera.
Oso pardo cantábrico Ursus arctos no val do Rao (Navia de Suarna).

Segundo outro fotograma doutro vídeo que nos cede Pío Antonio de la Peña que xunto con outros compañeiros realizou o 10 de setembro de 2016 xa no límite de Galicia na serra de Ancares (Cervantes). Neste caso un oso probablemente xuvenil escapaba á carreira ladeira abaixo.
Oso pardo cantábrico Ursus arctos na serra de Ancares (Cervantes) no límite de Galicia.

Outra especie da que tamén é case obrigatorio falar é o lobo ibérico Canis lupus signatus. Son varias as observacións que recollemos desta especie, e a verdade é que case preferimos non dar localizacións moi precisas. Amosar iso si un par de fotografías tamén cedidas por Pío Antonio de la Peña de xuño de 2016 na serra de Ancares.

Lobos ibéricos Canis lupus signatus na serra de Ancares.

O introducido rebezo Rupicapra pyrenaica parva forma xa parte da paisaxe da serra de Ancares e é actualmente uns dos máis importantes activos da actividade cinexética na Reserva de Caza de Ancares. Non vou a aburrir con citas pero si amosar algunhas fotografías como a curiosa interacción observada entre unha femia de rebezo e a súa cría cun voitre común Gyps fulvus no Penarrubia ( non pararon de molestar ata que o voitre saíu voando).

Rebezos Rupicapra pyrenaica parva e voitre común Gyps fulvus no Penarrubia (Cervantes)

Compre tamén amosarvos un par de fotos de Pío Antonio de la Peña. Unha duns rebezos e outra dun grupo da tamén introducida cabra montés Capra pyrenaica victoriae pola zona do Penalonga (Cervantes).
Rebezos Rupicapra pyrenaica parva na zona do Penalonga (Cervantes).
Cabras montesas Capra pyrenaica victoriae na zona do Penalonga (Cervantes).

O cervo Cervus elaphus, non é unha especie que sexa actualmente moi abondosa nos Ancares Lucenses, aínda así os poucos exemplares que existen na actualidade teñen que convivir por estes lares co feito de ser especie cinexética. Tivemos a incrible oportunidade de contemplar a berrea cos cervos de Ancares o 17 e 18 de novembro de 2015 na Serra do Barreiro (Navia de Suarna) e conseguimos algunhas fotografías documentais como estas dúas que vos amoso a continuación.
Macho de cervo Cervus elaphus pola Serra de Barreiro (Navia de Suarna).
Femia de cervo Cervus elaphus pola Serra de Barreiro (Navia de Suarna).

O gato montés Felis silvestris, outra especie escasa pero existente nos Ancares. Fotografei este exemplar o 29 de agosto de 2015 a última hora da tarde nun pastizal con sebes por O Grandarón, preto de Quindous (Cervantes).
Gato montés Felis silvestris,preto de Quindous (Cervantes).

O porcoteixo Meles meles. Ademais de varios exemplares atropelados sorprendín, ou mellor dito sorprendeume el a min, un exemplar vivo e en actividade na gabia da estrada de Meda a Asar (Navia de Suarna) o 16 de xuño 2015 ás 17:00 horas, cousa ben estraña para esta especie de hábitos nocturnos.

A xeneta Genetta genetta. Tamén seguimos atopando exemplares atropelados. Outro exemplar, este vivo, cae de noite o 16 de maio de 2016 nunha cámara de fototrampeo nun cortín preto de Coro (Navia de Suarna).

A lebre de piornal Lepus castroviejoi. Esta especie tan de Ancares é habitual atopala nalgunhas zonas da serra, sobre todo se circulas de noite por algunhas pistas forestais, como a observada o 21 de setembro de 2016 subindo ó Penarrubia (Cervantes) ou o exemplar observado á noitiña preto das alzadas de Pan do Zarco (Navia de Suarna) o 1 de xullo de 2016.
Lebre de piornal Lepus castroviejoi preto de Pan do Zarco (Navia de Suarna).

O leirón careto Eliomys quercinus. Temos un par de citas de esta esquiva especie, por un lado o sacamos do caixón o exemplar observado e fotografado de día o 7 de marzo de 2011 no val do Rao (Navia de Suarna) que polo seu raro comportamento pensamos que podería estar afectado por algunha doenza. A outra cita é mais recente, do 28 de setembro do 2016, un exemplar cae nunha cámara de fototrampeo preto de Eixibrón (Becerrrea).
Leirón careto Eliomys quercinus no val do Rao (Navia de Suarna).

Imos rematar cun morcego, o que parece ser un orelludo gris Plecotes austriacus, que o 26 de agosto de 2015 entraba e fotografamos nun edificio en Becerreá. Digo que parece porque é este un campo novo para min, así que espero non trabucarme.
Probable orelludo gris Plecotes austriacus por Becerreá.

lunes, 14 de abril de 2014

Un pouco de todo, moito de nada

Levaba este blog uns cantos meses sen dar síntomas de actividade, concretamente desde que o oso de Baleira se deixara fotografar no verán do 2013. Pero tranquilos, que non é a miña intención deixar de amosar neste espazo os valores ecolóxicos que poidan ser de interese ou que simplemente poñan en valor o patrimonio natural que temos a oportunidade de disfrutar neste recuncho.

Case non me decatei, pero o tempo pasou e demasiado rápido para o meu gusto. E que xa van alá un lote de meses nos que outras actividades persoais, que nada teñen que ver con este blog, conseguiron ocuparme a cabeciña e ir deixando para máis adiante as crónicas naturalistas acostumadas.

Pero como dicía, tranquilos que non teño intención ningunha de rematar con esta actividade blogueira, todo o contrario. O que si vou facer é unha “pequena” variación: unha ampliación da zona de influencia. Así que que nun futuro próximo, ídevos facendo á idea, falaremos de cotío tamén da comarca de Ancares, ou sexa, dos concellos de Baralla, Becerreá, Cervantes, Navia de Suarna, As Nogais e Pedrafita do Cebreiro. Case nada.

Polo que mentres recopilamos cousiñas moi interesantes para amosalas nun futuro cercano, arredemo que as hai, imos falar dalgunhas outras cousiñas que nos quedaban no tinteiro da comarca de Fonsagrada.

Empezamos polo oso Ursus arctos de Baleira, que seguía a finais do 2013 atacando colmeas nos seu lugares xa habituais e en febreiro do 2014 seguía nas mesmas. Parece que este animal apenas tivo, ou non tivo meñor dito, un perído de hibernación. Vexamos que ocorre con él agora que comeza a época primaveral na que esta especie acostuma a facer os seus desprazamentos habituais.

Pegada de oso pardo en Baleira o 20/11/2013.

Outras observacións tamén interesantes na comarca foron:
- Un armiño ou doniña branca Mustela erminea preto de Os Boucelos, Arroxo (A Fonsagrada) a principios de febreiro do 2014 ca súa muda invernal case que todo branco.
- Unha garduña Martes foina tamén a principios de febreiro do 2014 que cruza a pista de día entre Padornelo e Centigosa (Baleira).
- Un picazo real Lanius meridionalis o 8/12/2013.preto da estrada no val de Neira (Baleira - Baralla).

Picanzo real Lanius meridionalis polo val do Neira.

- Unha arcea Scolopax rusticola o 20/12/2013 atropelada preto de Coea (Navia de Suarna).
- Un sapo común Bufo bufo adulto en actividade diurna á beira do río de Lamas preto de Cereixido (A Fonsagrada) o 24/4/2013.
- Dúas píntegas comúns Salamandra salamandra adultas por Pedrafitelas (A Fonsagrada) o 19/11/2013 nun pequeno depósito auga particular.

Píntega común Salamandra salamandra por Pedrafitelas (A Fonsagrada)

- Un sapiño comadrón Alytes obstetricans por Reboira (A Fonsagrada) o 13/7/2013.

Sapiño comadrón Alytes obstetricans por Reboira (A Fonsagrada). Fotografía de Alejandro Ocampo.

- Unha cobra lagarteira meridional Coronella girondica atropelada na estrada preto de Silvadrosa (Baleira) o 3/7/2013.


Cobra lagarteira meridional Coronella girondica atropelada preto de Silvadrosa (Baleira).

- Unha cobra de colar Natrix natrix xuvenil atropelada chegando á capela Vilar de Cuiña (Negueira de Muñiz) o 9/8/2013 e outra xuvenil na estrada chegando a Pastoriza (A Fonsagrada) o 17/8/2013.

Na flora non moitas novedades, a non ser por un pequena e nova poboación de Serapias lingua nun pasteiro preto da ponte do río Lamas entre Sanguñedo e San pedro do Río (A Fonsagrada) a principios do maio pasado.

Serapias lingua preto do río Lamas (A Fonsagrada).

E xa para rematar esta escolma e posta ao día, que xa era hora, falar dun curioso lique que atopamos medrando nuns troncos en pé de castiñeiros Castanea sativa preto de Cereixido (A Fonsagrada): Lobaria pulmonaria.

Lobaria pulmonaria sobre castiñeiros preto de Cereixido (A Fonsagrada).

Sen outra, deixámolo aquí en emprazámosvos para outras novas que non se farán tanto de rogar. Ancares nos espera.

lunes, 19 de agosto de 2013

O oso pardo de Baleira

Por fin, xa chegou o momento de falar deste oso pardo cantábrico Ursus arctos que tantas noticia xerou nos medios e do que xa anticipáramos algo na anterior entrada. Sen dar moitos datos sobre a localización deste exemplar e tras uns meses de seguimento nos que os indicios da súa presencia eran máis que evidentes chegou o momento de amosar algo máis: unhas fotos do oso.
Si, así é, estades lendo ben. Dada a súa querencia por atacar as colmeas decidimos en colocar unha cámara de fototrampeo nunha delas ca esperanza de obter unha imaxe deste plantígrado e ao final obtivemos a recompensa. Son seis as fotografías que obtivemos, non de moita calidade fotográfica pero dun valor documental evidente.


As seis imaxes do oso pardo cantábrico Ursus arctos por Baleira.

O oso pardo, como plantígrado que é, deixa pegadas de bo tamaño e inconfundibles marcando os cinco dedos e normalmente as uñas. Usando as pegadas que atopamos e medindo a distancia que hai entre os puntos centrales dos dedos situados nos extremos obtivemos unha anchura duns 105 mm, que según se sabe da biométrica desta especie ben puidera tratarse dun macho non adulto (posible macho subadulto) ou dunha femia adulta. Non podendo afirmar cal é o sexo deste exemplar o caso é que como se pode observar nas fotografías o tamaño xa é considerable.

Pegada do oso pardo cantábrico Ursus arctos nun panal dunha colmea atacada por Baleira.

Tamén atopamos nestes meses os característicos excrementos do oso, que son grandes e difíciles de confundir, ademáis non dan unha idea da súa dieta con bastante detalle. No caso que nos ocupa puidemos confirmar restos bastante identificables semillas (landras, castañas, cereixas, baias,...) así como de mel (ceras e crías de abellas incluídas).
Excremento do oso pardo cantábrico Ursus arctos por Baleira con restos de cereixas.

Tamén atopamos por Baleira marcas en árbores, é dicir, os característicos mordiscos e rabuñaduras nos troncos das árbores. Observamos estes indicios en castiñeiros, salgueiros e ata nun eucalipto novo.

Marcas nun castiñeiro do oso pardo cantábrico Ursus arctos por Baleira.

Ademáis tamén observamos algún encame, pedras volteadas, zonas escarbadas para atopar insectos e por suposto as colmeas atacadas.
Como vedes todo un catálogo de indicios que nos indicaban con claridade a presencia do oso. Pero faltaba o documento gráfico e ao final, cun pouco de sorte e algo máis de paciencia podemos disfrutar destas esperanzadoras imaxes para a especie en Galicia. Que mira que si é unha femia...

jueves, 1 de agosto de 2013

Oso, calzada, orquídeas e vagalume.

Avanza o verán, e entre as continuas noticias nos medios sobre a presencia do oso Ursus arctos na zona (do que xa falaremos nunha futura entrada en preparación) aparecen outras novas da comarca a destacar neste blog.
Links sobre o oso na zona:
Oso aparte, por un lado debemos falar da aguia calzada Hieraaetus pennatus que apareceu ferida por Robledo (A Fonsagrada) o 6 de xullo. Aparentemente cunha ala rota foi levada ao CRFS de O Veral para tentar recuperala, cousa que non puido ser xa que desgraciadamente non pudo superar o proceso e finou aos dous días.

Aguia calzada Hieraaetus pennatus ferida atopada por Robledo (A Fonsagrada). Fotografía de Alejandro Ocampo.

Outras citas ornitolóxicas de interese:
- Un Azor Accipiter gentilis o 6/06/2013 que sae voando á mediodía entre Torviso e Gromaz no LIC Carballido (A Fonsagrada).
- Un miñato abelleiro Pernis apivorus o 17/06/2013 sae voando dun piñeiro camiño de O Foxo (Negueira de Muñiz).
- Un macho adulto de tartaraña cincenta Circus pygargus o 15/07/2013 entre Andoriña e Carballido (Baleira).
- Un ouriolo Oriolus oriolus o 3/07/2013 preto de Freixo (A Fonsagrada).
- Un falcón peregrino Falco peregrinus o 23/07/2013 que chía desde as penas de Vilarín de Cubilledo (Baleira).

No canto das orquídeas está sendo unha primaveira e verán bastante bo para elas. Ademáis de atopar nas súas habituais zonas as que xa temos máis ou menos controladas atopamos algunha nova poboación de Dactylorhiza elata e unha nova especie que aínda non observaramos na comarca como é Orchis provincialis, atopada nunha poboación duns 10 exemplares xunto con Orchis mascula preto de Santiso (A Fonsagrada) na segunda quincena de xuño.

Orchis provincialis preto de Santiso (A Fonsagrada), Dactylorhiza elata (abaixo á esquerda na foto) e Orchis provincialis con Orchis mascula (á dereita).

E para rematar unha cita dun insecto que facía xa tempo que non observaba. Un Vagalume Lampyris noctiluca (espero non equivocarme ca especie) atopado unha calorosa noite polo alto da Cruz da Nena (Baleira) o 18/07/13 brillando no borde da pista.

 Vagalume Lampyris noctiluca polo alto da Cruz da Nena (Baleira).

martes, 22 de enero de 2013

Unha osa con crías aséntase na Fonsagrada

Pois xa vedes, esta é a boa nova que hoxe puiden ler en El Correo Gallego. Teño que dicir que algo xa sabía, pero que faltando confirmación oficial ou algunha voz autorizada que fixera eco desta nova non quería comentalo neste blog.
O caso é que, agora que o FAPAS o fai público, xa podemos dicir que varias persoas da zona tiveron a sorte de observar a esa osa con dúas crías antes do período invernal polas montañas da comarca da Fonsagrada. E o digo así de xenérico, na comarca da Fonsagrada, pois non me parece ético máis precisión xeográfica.
Disfrutemos pois desta importante nova esperando que coa entrada da primavera se confirme.

Vos deixo un par de enlaces: 

viernes, 1 de julio de 2011

Pois non, non era un adeus

Parece que os plantígrados están de moda na comarca. Na noite do domingo 26/6/2011 volveu a aparecer o oso pardo cantábrico Ursus arctos por esta comarca e ata un veciño do lugar puido fotografalo co móvil desde o coche. Tal e como vedes a fotografía é o testemuño da observación e así deron boa conta os medios, como podes ver no seguinte enlace.
http://elprogreso.galiciae.com/nova/98317.html

Fotografía do oso pardo cantábrico Ursus arctos na Fonsagrada. Fonte: El Progreso.
Parece que polo menos catro osos entraron en terras galegas nesta primavera-verán, polo tanto creo que cun pouco de sorte deixarán de ser noticia este tipo de observacións. Pola miña parte que así sexa.

domingo, 12 de junio de 2011

Adeus ao oso mediático?

Comezo cunha interrogante esta entrada, pois non hai xeito de saber con certeza por onde anda nestes momentos este oso pardo cantábrico Ursus arctos que neste último mes se paseou pola comarca da Fonsagrada deixando un lote de indicios que a día de hoxe pouca dúbida ofrecen xa do seu paso e da súa presenza por estas terras.

E é que os medios deron boa conta de cada noticia que sobre os seus movementos ía producindo este xa mediático oso. Así que vos deixo este último? feixe de enlaces ao respecto.

http://elprogreso.galiciae.com/nova/92163.html?lang=gl
http://elprogreso.galiciae.com/nova/92389.html?lang=gl
http://elprogreso.galiciae.com/nova/93818.html?lang=gl
http://elprogreso.galiciae.com/nova/94026.html

Desde que se producíu a primeira observación deste oso no Alto da Vacariza, da que xa demos conta nunha entrada anterior, xurdiron outros feitos que relatamos a continuación.

A seguinte noticia da que se falou foi que un pescador o veu no río Rodil entre os concellos de Ribeira de Piquín e A Fonsagrada e días despois un mínimo de tres ataques a cortíns preto dos lugares de Murias e Maderne (A Fonsagrada), moi preto do lugar onde o pescador o víu. Nestas cortíns con colmeas de abellas e zonas do contorno se atoparon indicios que demostran a presenza do plantígrado como son os destrozos nas colmeas dos cortíns afectados, excrementos (cun forte cheiro a mel e con restos tamén da cera dos panais das colmeas) e un bo lote de grandes pedras volteadas.

Días despois unha nova observación dun oso xa por Santa Eulalia de Oscos (Asturias), a pouca distancia do concello da Fonsagrada nos fan pensar en que este oso finalizou o seu paseo por estas terras para regresar ó seu lugar de partida. Así que se non se producen máis noticias ao respecto podemos dicir que este foi un dos osos que nesta primavera, outro ano máis, decidíu pasearse por terras galegas, desexando que nun futuro cercano ter noticia da presenza dunha osa con crías en Galicia e poder afirmar que en Galicia hai osos, e non esporádicas visitas.

Colmea atacada preto de Murias (A Fonsagrada).

Posible excremento de oso cun forte cheiro a mel e restos da cera dos panais preto de Murias (A Fonsagrada).

Cortín atacado preto de Maderne (A Fonsagrada).

Lugares nos que se observou ou se encontran indicios da presenza do oso.

martes, 17 de mayo de 2011

Na procura dun oso polo Alto da Vacariza

Menudos días estos. A observación dun oso por parte dun veciño do Cádavo o pasado martes 10/5/2011 á medianoite na estrada de Lugo á Fonsagrada, á altura do Alto da Vacariza é o tema de conversación preferido dos alporizados veciños de Castroverde e Baleira. Non por imposíbel, si por pouco habitual, o caso é que nestes últimos anos parece que o aumento por parte da poboación occidental do oso pardo cantábrico Ursus arctos fan que estes avistamentos se produzan en territorio galego cada vez máis.

No caso que nos ocupa a prensa escrita dou boa conta deste feito como podedes ver nos seguintes enlaces:
http://elprogreso.galiciae.com/nova/88526.html
http://elprogreso.galiciae.com/nova/89022.html

De momento non se teñen noticias de máis observacións que poidan confirmar esta anecdótica presenza e a procura de sinais por parte do Servizo de Conservación da Natureza e da Fundación Oso Pardo se limitan a varios grupos de pelos en silveiros próximos a unha prea de porco teixo Meles meles preto do lugar da observación, sen que de momento se confirmara que os pelos sexan de oso pardo.

En fin, sen máis, unha fotografía da recollida de mostras dos probábeis pelos deste oso esperando máis noticias que confirmen este achado.

Recollida dos posibles pelos de oso no Alto da Vacariza.

miércoles, 9 de junio de 2010

Grandes mamíferos da comarca I

Os grandes mamíferos pobladores desta comarca son un grupo variado e singular. Deixando a un lado as esporádicas visitas do oso pardo cantábrico Ursus arctos, o rei dos montes fonsagradinos é o lobo ibérico Canis lupus signatus. Este conflictivo carnívoro goza na comarca de unha poboación residente e con alomenos dous núcleos reproductores, polo que é doado atopar os rastros da súa presencia na zona, e tanto excrementos como pegadas se poden atopar polos seus lugares de tránsito. Temos presente que é moi difícil diferenciar entre pegadas de lobo e de mastíns, pero os excrementos non teñen duda. Outra cousa é facer observacións directas dos mesmos, xa que os seus hábitos os fan moi esquivos. Fotografiar os lobos da Fonsagrada é unha asinatura pendente ca que antes ou despois terei que poñerme.


Pegadas de lobo Canis lupus signatus ou mastín polos montes da Fonsagrada.


Excrementos de lobo Canis lupus signatus polos montes da Fonsagrada.
O raposo Vulpes vulpes é outro mamífero ben presente na comarca, fácil é toparse con él incluso a plena luz do día.


Raposo Vulpes vulpes por Peizais (A Fonsagrada).
A familia dos mustélidos está ben representada na comarca. Observacións de garduña ou fuíña Martes foina e sobre todo de marta Martes martes son habituais, sobre todo atropeladas en gran número. O teixugo ou porco teixo Meles meles tamén é fácil de detectar polas súas características letrinas, de habitos mais ben nocturnos tamén tivemos a desgracia de velo atropelado.


Marta Martes martes atropelada nunha estrada da Fonsagrada.


Marta Martes martes fotografiada no 2008 en Negueira de Muñiz por José Fernández. Gracias Fran pola foto.


Teixugo Meles meles atropelado nunha estrada da Fonsagrada.
Bueno, sen querer me está saíndo unha entrada para a DGT, pero como vedes o dos atropelos é unha non desexable fonte de información. Sinceramente prefería non facer estas observacións. Outro día continuará...

lunes, 8 de marzo de 2010

Vilouxín - Negueira de Muñiz 26/2/2010

Nunha tregua que as chuvias permitiron visito o outro lado do encoro de Salime no concello de Negueira de Muñiz, concretamente o val que o regueiro de Acevedo forma desde o pico Busbeirón (1286 m.s.n.m.) ata o río Navia, pasando polo lugar de Vilouxín ata as Brañas de Castelo. Neste lugar de fortes pendientes e raiando con Asturias se pode observar ao lobo ibérico Canis lupus signatus e nos últimos anos algunha entrada ocasional e esperanzadora do oso pardo ibérico Ursus arctos. Na parte alta un antigo cantadeiro de urogallo Tetrao urogallus cantabricus nos fai recordar o que pudo seguir existindo aquí e que xa non é posible observar.

Nesta breve visita puiden observar a presenza do Falcón peregrino Falco peregrinus e do Corvo grande Corvus corax, así como do Corvo mariño grande Phalacrocorax carbo no río Navia á altura da ponte de Boadil e disfrutar dunhas impresionantes vistas.


Vistas do río Navia desde Vilouxín

Tamén resalta a gran presenza dos érbedos ou caraxiqueiras Arbutus unedo e de exemplares de sobreiras Quercus suber nas cotas baixas do encoro, síntomas claros das suaves temperaturas nesta zona do cañon do río Navia.

Exemplar de sobreira Quercus suber dentro dun antigo cortín ou alvariza .