Za kołem polarnym

Autor: James Thompson

Tytuł: Anioły śniegu

Tłumaczenie: Maciek Nowak-Kreyer

Wydawnictwo: Amber 

Seria: Inspektor Vaara

Tom:1

Liczba stron: 351
Oprawa: miękka
Data wydania: 2012

ISBN: 978-83-241-4236-1 

Rzadko jest tak zimno, nawet w południowej części kręgu polarnego. Jest przez to jakoś dziwnie. Zmysły są zarazem wyostrzone i przytłumione. Odsłonięte części ciała najpierw pieką, potem bolą, wreszcie drętwieją. Znika dotyk i węch. Jesteśmy na pustkowiu, około trzydziestu metrów na wschód od głównej drogi. Dwadzieścia metrów od nas na północ stoi stodoła dla chorych i rodzących reniferów. Aslak ma tysiące renów, całkiem nieźle z nich żyje. Jego dom, drogi, ceglany, w ranczerskim stylu, wznosi się  kolejnych sto metrów na północy wschód. W dalekich oknach mrugają bożonarodzeniowe światełka. Na południe oraz na zachód ciągną się tylko jałowe pola i zamarznięte lasy. Panuje tu nastrój osamotnienia, a raczej opuszczenia. Miejsce wydaje się wręcz idealne na morderstwo. Wyobrażam sobie, jak zabójca skręca z głównej drogi, gwałtownie wyłącza silnik, gasi światła. Zanim całkiem się zatrzyma, ślizga się jeszcze kawałek po szosie. Niebo jest zasnute chmurami, mrocznego popołudnia nie oświetlają ani księżyc, ani gwiazdy. Najbliższe domostwa, w jedną stronę stoją w odległości futbolowego boiska, w drugą - dwóch boisk. Morderca ma spokój i czas. A jeśli usłyszy jakiś hałas albo zobaczy światła, wystarczy tylko, że uruchomi samochód i odjedzie, zanim ktokolwiek go zauważy.

James Thompson to Amerykanin, który od ponad 10 lat mieszka w Finlandii, ma żonę Finkę. Imał się różnych zawodów zanim został pisarzem. Anioły śmierci to pierwsza jego powieść, która rozpoczyna serię kryminałów osadzonych w scenerii mrozu i śniegu, w których główną postacią jest detektyw Kari Vaara. I co ciekawe… na końcu tej powieści wydawca zmieścił dwa pierwsze rozdziały kolejnego tomu – Łez Lucyfera.

Początek jakoś mnie nie porwał. Miałam wrażenie, że autor lub tłumacz uczy mnie języka fińskiego. I przyznam szczerze, że to mnie trochę zraziło. Scena zwolnienia jednej z pracownic w restauracji tak naprawdę niewiele wnosi do głównej akcji, co najwyżej pozwala poczuć klimat w miasteczku Kittila. Dopiero znalezienie zwłok imigrantki z Somalii bestialsko zmasakrowanych zaczyna właściwą akcję powieści. Elma Sufi to piękna czarnoskóra aktorka, którą ktoś brutalnie okaleczył i na koniec zamordował. Zabójstwo dokonano zarówno ze względów rasistowskich, jak i seksualnych…

Czystka etniczna

Autor: James Thompson

Tytuł: Biel Helsinek

Tłumaczenie: Stanisław Rek

Wydawnictwo: Amber 

Seria: Inspektor Vaara

Tom: 3

Liczba stron: 319
Oprawa: miękka
Data wydania: 2013

ISBN: 978-83-241-4723-6 

Inspektor Kari Vaara nie pracuje już w helsińskim wydziale zabójstw – został oddelegowany do kierowania tajną jednostką do walki z przestępczością zorganizowaną. Ta wiadomość poraża jego ukochaną żonę w dwa dni po narodzinach ich córeczki. Lecz jest jeszcze gorsza wiadomość – u jej męża wykryto guza mózgu. Ale Vaara się nie poddaje. Zaraz po operacji wraca do pracy. Jego specgrupa robi porządki w mieście: włamują się do domów dilerów, odbierają gangsterom narkotyki, gotówkę i nielegalną broń. Popełniają przestępstwa, żeby zwalczać przestępstwa. Działają poza prawem i są nietykalni, nawet dla swojego bezpośredniego szefa – komendanta głównego policji. Policyjna idylla kończy się jednak, gdy Vaara dostaje polecenie od samego ministra spraw wewnętrznych. Ma znaleźć sprawców zabójstwa deputowanej do Europarlamentu, „miłośniczki czarnuchów”. Tło najprawdopodobniej rasistowskie, bo jej odciętą głowę przesłano do organizacji somalijskich imigrantów... Finlandia gotuje się od nienawiści, ksenofobiczne hasła skrajnej prawicy padają na podatny grunt, rośnie spirala politycznych zbrodni, a Vaara natrafia na kolejne sprzeczne tropy. I odkrywa, że zabójstwo eurodeputowanej wiąże się z niezakończonym śledztwem w sprawie porwania dzieci wpływowego miliardera, faustowskim paktem z byłym żołnierzem Legii Cudzoziemskiej, planami fińskich neonazistów… i z jego żoną – Kate.

Wypożyczyłam książkę Jamesa Thompsona Biel Helsinek, bowiem na okładce nad tytułem przeczytałam następujące słowa: „James Thompson tworzy jedne z najlepszych skandynawskich kryminałów: najbliższe klimatowi, akcji i społecznemu przesłaniu powieści Stiega Larssona”. "Kirkus Review". Lubię czytać powieści Stiega Larssona i dlatego skusiłam się na Biel Helsinek, bo i nie znam wcześniejszych powieści tego autora. W sumie J. Thompson tworzy od niedawna, w dodatku jako Amerykanin od 13 lat mieszkający w Helsinkach.

Nie będę się rozwodzić nad treścią powieści, ponieważ dość dokładnie zarysowano jej fabułę na skrzydełku okładki. Fakt, psychologiczne portrety bohaterów są dobrze zaprezentowane, tak samo jak grzechy i grzeszki finlandzkiego społeczeństwa, które tylko pozornie jest uczciwe, uporządkowane i szczęśliwe. Rasizm przedstawiony w powieści jest bardzo wiarygodny – dotyczy wszystkich kolorowych nacji, ale główna siła nienawiści skupia się na Murzynach. Może dlatego jest on tak dobrze przedstawiony, bo kryminał został napisany po okrutnej zbrodni Breivika…